Asinado polo exdirector da Escola de Enxeara de Minas e Enerxa, Benito Vzquez Dorro
Un experimento vigués con pompas de xabn triunfa na final nacional de Ciencia en Accin
Empregou as cores para explicar o funcionamento bsico do ollo humano
“Por empregar obxectos tan frxiles como as pompas de xabn para introducir de forma moi atractiva a todo o público conceptos fsicos relacionados coa luz: reflexin, refraccin e interferencias, as como o funcionamento bsico do ollo humano”. As argumenta o xurado do certame a concesin do 1º premio Ex Aequo ao traballo Uno de los interfermetros ms sencillos del mundo: nanotecnologa de saln, do profesor e exdirector da Escola de Enxeara de Minas e Enerxa José Benito Vzquez Dorro.
A entrega de premios tivo lugar na cidade barcelonesa de Viladecans e ata al se desprazou Vzquez Dorro, quen, xa de volta no campus, explica que a concesin deste galardn supn entrar directamente na final de Science on Stage, un concurso internacional do mbito STEM –acrnimo en inglés para designar as disciplinas académicas de ciencia, tecnoloxa, enxeara e matemticas- para todos os pases do mundo, xa que no caso de Ciencia en Accin a participacin limitbasea pases de fala hispana e portuguesa, con importantes contribucins este ano de centros de México, Arxentina, Chile ou Perú. “Un premio as, que se concede anualmente, permite facer visible o noso traballo docente e, sobre todo, intercambiar coecementos e experiencias con profesorado tan interesado coma ns no ensino da ciencia facendo ciencia”, explica o docente, ao que engade que o premio se entregou na modalidade Demostraciones de Fsica, “unha das mis competitivas, pois as demostracins nesta disciplina teen unha longa tradicin e os traballos que se presentan teen un nivel moi alto”.
En mis de 50 centros educativos de toda Galicia
Neste caso o traballo premiado presenta unha experiencia manipulativa que busca xustificar a existencia das cores secundarias da sntese aditiva de cores (cian-maxenta-amarelo, CMY) nunha pompa de xabn, como exemplo do fenmeno de intereferencia con luz blanca. “A interferencia é un fenmeno propio da interaccin entre ondas que podemos introducir nas nosas aulas con experimentos simples con luz visible/luz branca”, explica o autor, que fai tamén fincapé en que se se emprega unha pelcula delgada de xabn situada, por exemplo, nun soporte cilndrico negro, pdese explorar interferencias construtivas e destrutivas nunha actividade prctica a escala nanométrica mediante a observacin de diferentes bandas de cor (cian, maxenta e amarelo) que dependen do grosor da pelcula.
Esta actividade pode, segundo o profesor vigués, asociarse facilmente con conceptos como percepcin visual, cor, lonxitude de onda, diferenza de traxectoria ptica, cambio de fase, polarizacin, coherencia, etc. “Os resultados obtidos tamén poden relacionarse coa investigacin de metroloxa en interferometra ultrasensible, como a deteccin recente de ondas gravitacionais ou a que facemos nos nosos laboratorios na 鶹”, recalca Vzquez Dorro.
Desenvolta ao longo dos dous últimos anos de xeito ininterrompido, os materiais empregados nesta demostracin foron xa presentados en mis de medio cento de conferencias experimentais gratutas sobre Fsica Re-Creativa impartidas por Vzquez en diversos centros de ensino medio e bacharelato de toda Galicia, actividades que forman parte da ampla oferta divulgativa da EE de Minas e Enerxa.
A 鶹 xa recibira varias mencins na edicin 2016 destes premios
Dirixido a estudantes, profesores, investigadores e divulgadores da comunidade cientfica, o principal obxectivo de Ciencia en Accin é presentar a ciencia dunha maneira atractiva e motivadora, de xeito que a sociedade e, especialmente, a xuventude, se interesen por ela. No caso da 鶹, xa quedara finalista en 2016 na modalidade de Fsica e Sociedade coa Semana da Ciencia, unha proposta de divulgacin organizada na Escola de Enxeara de Minas e Enerxa durante 10 anos. A maiores, tamén nesa edicin, a web , impulsada polo grupo de innovacin docente de Aprendizaxe Manipulativo da Fsica liderado por Vzquez Dorro, recibira a Mencin de Honra na modalidade Materiais didcticos de ciencias en soporte interacivo (Premio IBM).
Xunto a estes dous recoecementos, a edicin 2016 de Ciencia en Accin trouxera tamén para Vigo outra Mencin de Honra, neste caso na modalidade Traballos de divulgacin cientfica. Libros, revistas e redes sociais ao traballo Ciencia que Conta, impulsado polos profesores da 鶹 Po Manuel Gonzlez, Eduardo Garca, Julia Serra, Stefano Chiussi e Paulino Pérez, “por ser un concurso de relatos cientficos de gran participacin e cun claro compromiso da comunidade escolar galega e as súas familias pola ciencia”.




