Da Internacional da Muller 2025
As investigacins arqueolxicas e antropolxicas con perspectiva de xénero revelaron que as mulleres na prehistoria desempeaban nas súas comunidades. Contrario visin nesgada que as relegaba a tarefas reprodutivas, evidenciouse a súa participacin activa en actividades como a caza, a recoleccin, a producin artesanal e téxtil, a elaboracin de ferramentas, a xestin econmica e a participacin en actividades rituais. prehistricas, as mulleres ocupaban posicins de poder e autoridade. Estes estudos recuperan o papel das mulleres, que desempeaban roles esenciais na economa, a cultura e a organizacin social das súas comunidades.
O desenvolvemento da agricultura e da gandara provocou unha maior especializacin do traballo e da acumulacin de excedentes, o que deu lugar a estruturas sociais mis xerrquicas. Nesta etapa aparecen as primeiras normas que institucionalizaron os roles de xénero, como o Cdigo de Hammurabi, as Leis de Manu ou a autoridade da manus do dereito romano. Isto patriarcalizou o sistema social e limitou as posibilidades de participacin das mulleres. Mais a maiora das mulleres continuaron traballando dentro e fra da esfera doméstica, como suceda coas campesias, as produtoras de téxtil, figuras destacadas en roles e nalgunhas culturas asiticas ou no mbito da educacin superior.Ìý
Nos séculos posteriores as mulleres seguiron participando activamente nas , nomeadamente na agricultura, a artesana ou o comercio. A situacin era similar en sociedades arredor de todo o mundo, onde as mulleres tian papeis variados dependendo do seu status social —que lles permita desenvolver actividades culturais e artsticas— e da rexin, o que poda limitar a súa presenza pública por normas culturais e relixiosas. No Imperio de Mal, as mulleres participaban no comercio local e na agricultura e, nalgunhas comunidades, tian roles polticos e relixiosos destacados, o mesmo que suceda nalgunhas civilizacins de Abya Ayala.Ìý
Xa no século XVIII, en Espaa, as mulleres eran fundamentais en industrias como as , pero con salarios inferiores aos dos homes. A instauracin do capitalismo e a Revolucin Industrial transformou as formas de participacin das mulleres no traballo, anda que continuou marcada pola desigualdade. O desprazamento da producin ao espazo fabril trouxo consigo condicins laborais extremadamente precarias, con longas xornadas e salarios sempre mis baixos ca os dos homes. As mulleres, ademais, combinaban o traballo fabril co doméstico e co coidado da familia, asumindo unha dobre xornada invisibilizada. Neste contexto, tiveron lugar as primeiras loitas obreiras protagonizadas por mulleres, como a en 1857 e a da asociacin do sindicato de oficios La Heterogénea na Corua en 1907, a a ou a folga das na ra de Vigo en 1931. Estas traballadoras esixan melloras nas súas condicins laborais como o aumento salarial e a reducin da xornada laboral.Ìý
No século XX, as fomentaron que as mulleres asumisen postos tradicionalmente masculinos mentres que os homes estaban na fronte. A súa contribucin foi esencial en sectores como a industria e a. Porén, tras a fin dos conflitos, moitas foron despedidas e relegadas novamente ao mbito doméstico. A segunda metade do século estivo marcada polos movementos feministas, que lograron avances fundamentais en dereitos laborais, como o acceso a empregos cualificados e a loita pola igualdade salarial. Un fito clave foi a aprobacin da , pero tamén houbo avances noutras rexins, como as reformas laborais en pases poscoloniais e o fortalecemento do Anda as, no presente persisten desafos como a fenda salarial, a segregacin ocupacional e a precarizacin de sectores feminizados.
A partir deste percorrido, que recolle o legado das mulleres na vida econmica das súas comunidades, neste 8 de marzo queremos recoecer o seu papel como traballadoras que rompen cos estereotipos de xénero a través da figura das . Estas mulleres desenvolveron un traballo que requira de gran fortaleza fsica, xa que non s pasaban longas xornadas na auga fra enxaboando, fregando e clareando a roupa, senn que cargaban con ata trinta quilos de roupa mollada para facer o seu traballo. Ademais, en moitos casos, tamén exercan como costureiras, pasadoras de ferro e te¬cedoras. As, os lavadoiros tiveron un papel importante como espazos de sociabilidade feminina e o oficio sera unha das ocupacins principais das mulleres das clases populares, como traballo remunerado e como tarefa coti para a reproducin da vida. Elas foron, e son, figuras de memoria e accin.Ìý
A campaa institucional deste ano 2025 reproduce unha obra da artista e egresada da Facultade de Belas Artes da Â鶹¹û¶³, Xoana Abraira de Bernardo, presentada no seu TFG «O oficio de lavar. Unha cartografa sensible».
Ìý
Acto institucional da Â鶹¹û¶³
A Â鶹¹û¶³ convida a comunidade da Â鶹¹û¶³ ao acto institucional organizado para conmemorar o Da Internacional da Muller. A cita ser o xoves 6 de marzo, s 12.00 h, no saln de graos do Edificio de Facultades do Campus de Ourense.Ìý
Ìý
Actividades organizadas polos centros e outras unidades universitarias
Campus de Ourense
Facultade de DereitoÌý
Data: 7 de marzo, s 12.00 hÌý
Lugar: Saln de graos
Campus de Vigo
Facultade de Filoloxa e Traducin
- Conversa: Novas perspectivas feministas: o papel da muller galegofalante nas redes socias
Dirixen: Sara Castro e Silvia Trabazos. Participa: @todomalvaÌý
Data: 13 de marzo, s 11:00 h
Lugar: Saln de graosÌý
Facultade de Ciencias Econmicas e EmpresariaisÌý
Data: 6 de marzo, de 13.00h a 14.00 h
Lugar:ÌýSaln de graosÌý
Facultade de Ciencias Xurdicas e do TraballoÌý
- Ciclo 8M «Garantindo a igualdade»
- Mesa redonda «As institucins como garantes da igualdade»
Data: 12 de marzo, s 12:30 h
Lugar: Saln de graos.Ìý - Seminario Plans de igualdade
Data:Ìý17 de marzo, s 16:00 h
Lugar:ÌýSaln de graos - Obradoiro «Protocolos e recursos ante situacins de acoso sexual e violencia de xénero»
Data:Ìý20 de marzo, s 11:00 h
Lugar:ÌýSala de videoconferencias
- Mesa redonda «As institucins como garantes da igualdade»
Vicerreitora de Internacionalizacin
- II Xornada de igualdade para o estudantado internacional
Data: 13 de marzo, de 13.30 a 16.00 hÌý
Lugar: Sala 1 do edificio Miralles
Escola de Enxeara de Minas e EnerxaÌý
Data:Ìý19 de marzo, s 12:45 h
Lugar: entrada da escolaÌý
Ìý
Ìý
Manifesto da RUIGEU
O 8 de marzo, as universidades debemos unirnos para conmemorar o Da Internacional das Mulleres baixo o lema «Para as mulleres e as nenas en TODA a súa diversidade», en consonancia coa campaa mundial de ONU Mulleres.
Este da representa unha oportunidade para reforzar o noso compromiso coa igualdade de dereitos, o apoderamento e a ampliacin de oportunidades para todas as mulleres. A mocidade, ser protagonista dos cambios necesarios para alcanzar unha igualdade efectiva e as universidades debemos ter un papel moi activo neste cambio.
En 2025, conmemoramos o 30.º aniversario da Declaracin e Plataforma de Accin de Beijing, adoptada en 1995 por 189 gobernos na 4.ª Conferencia Mundial sobre a Muller. Este documento segue sendo o referente global para o avance dos dereitos das mulleres en todas as esferas: educacin, saúde, paz, medios de comunicacin, empoderamento econmico e social, e erradicacin da violencia de xénero.
As universidades espaolas debemos asumir un papel activo neste cambio, especialmente ante a crúa realidade que se enfrontan millns de mulleres no mundo. So no último ano, 612 millns de mulleres foron vtimas de conflitos armados.
Elas son mis vulnerables ao impacto do cambio climtico e é alarmante o desequilibrio de xénero no acceso educacin bsica dalgúns pases. A situacin anda é mis grave cando falamos de mulleres con discapacidade; non en balde a reforma do artigo 49 da nosa Constitucin obriga a atender particularmente as necesidades especficas das mulleres e dos menores con discapacidade.
A erradicacin da violencia contra as mulleres debe ser unha prioridade inaprazable, pois unha de cada tres sofre violencia nalgún momento da súa vida e, cada dez minutos, unha muller é asasinada pola súa parella ou por un familiar. Tamén é imprescindible combater a fenda salarial de xénero e a escasa presenza de mulleres en postos de liderado e toma de decisins en empresas, gobernos e institucins.
Nas universidades debemos consolidar a nosa responsabilidade coa igualdade de oportunidades mediante o compromiso coa eliminacin de fendas de xénero, sobre todo nas reas STEAM, e o recoecemento e a visibilizacin do traballo académico e profesional das mulleres. Ademais, urxe a efectiva implantacin de polticas de corresponsabilidade e de conciliacin, as como a verdadeira erradicacin do acoso e da discriminacin por razn de xénero nas nosas institucins.
Do mesmo xeito que a incorporacin transversal da perspectiva de xénero en todos os plans de estudo axudara a concienciar o profesorado e o estudantado sobre esta realidade, tendo o seu reflexo no mbito académico e social.
Os dereitos das mulleres son dereitos humanos e de todas. A igualdade únenos pero a diversidade enriquécenos, polo que é misin fundamental das nosas universidades incorporar a perspectiva interseccional xerando espazos de convivencia, facilitando e flexibilizando o acceso a todos os colectivos respectando as súas particularidades e propios contextos sociais e culturais, e ofrecéndolle as ferramentas necesarias ao persoal docente e a comunidade universitaria para educar no feminismo non s desde un enfoque único senn desde a globalidade.
Desde a Rede de Unidades de Igualdade de Xénero para a Excelencia Universitaria, reivindicamos que as universidades lideren o cambio cara a un futuro mis igualitario, garantindo que cada muller tea as mesmas oportunidades para desenvolverse plenamente. Debemos seguir traballando para construr unha sociedade mis xusta, equitativa e diversa, onde a igualdade non sexa unha meta, senn unha realidade incuestionable.
As universidades que asinan o manifesto forman parte da . ÌýÌý
Ìý
Manifesto da CRUE
O 8 de marzo é unha xornada de reivindicacin e de compromiso coa igualdade de xénero. Ano tras ano, CRUE reafirmou o seu papel na construcin dunha universidade inclusiva, libre de discriminacins e comprometida coa equidade. Este 2025, o lema proposto pola ONU, «Para TODAS as mulleres e as nenas: Dereitos. Igualdade. Empoderamento», lémbranos que a loita pola igualdade debe ser transversal e inclusiva, garantindo que ningunha muller e ningunha nena quede atrs ou directamente fra.
As universidades, como espazos de coecemento, pensamento crtico e transformacin social, teen a responsabilidade de liderar este compromiso e de converterse en smbolo dos avances logrados e dos desafos que anda quedan por superar. Por iso, desde CRUE manifestamos o noso firme compromiso con:
- Defender os dereitos de todas as mulleres e nenas, eliminando calquera forma de discriminacin e promovendo contornas académicas e laborais seguras e igualitarias.
- Garantir a igualdade de oportunidades, impulsando medidas que fomenten a presenza de mulleres en todos os mbitos do coecemento, especialmente naqueles onde anda estn infrarrepresentadas.
- Empoderar as mulleres na educacin e na investigacin, asegurando o seu liderado na xeracin e na transmisin do coecemento, sobre todo nalgúns mbitos especficos.
- Reforzar as polticas universitarias de igualdade, asegurando a súa aplicacin efectiva e promovendo unha cultura institucional que impulse a corresponsabilidade e a conciliacin.
- Ampliar a nosa mirada no mbito global, solidarizndonos con todas as mulleres e nenas que anda ven vulnerados os seus dereitos fundamentais e apoiando iniciativas internacionais en favor da equidade de xénero.
A educacin superior non pode nin debe ser neutral ante a desigualdade. Desde CRUE, renovamos o noso compromiso cunha universidade comprometida coa igualdade efectiva, inclusiva e transformadora, que non s forme profesionais, senn que tamén impulse cidadns e cidads comprometidos coa xustiza social e coa construcin dunha sociedade mis equitativa, diversa e sostible.
Porque os dereitos, a igualdade e o empoderamento deben ser para todas.
Ìý
Ìý
Ìý
Mis informacin:
Unidade de Igualdade
Edificio Ernestina Otero
As Lagoas, Marcosende
36310 Vigo
+34 986 813 419​
​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹igualdade@uvigo.gal