�鶹����

Hai verdades inconvenientes, realidades incmodas que as sociedades prefiren agochar, xirando a cabeza cara outro lado ou meténdoas baixo as alfombras. Nestes contextos, a literatura pode ser unha fiestra pola entre luz e aire, a través da que loitar contra as prcticas culturais do silencio. Este é o foco de estudo do proxecto de investigacin de excelencia Intruths. Prcticas culturais do silencio na ficcin irlandesa contempornea, no que estn implicados investigadores e investigadoras das universidades de Vigo, Deusto, Leuven, Galway, Alcal de Henares e University College of Cork, coa docente Teresa Caneda, do Departamento de Filoloxa Inglesa, Francesa e Alem, como investigadora principal. Todas e todos eles déronse cita no campus de Vigo dende o pasado venres nun seminario titulado Speaking the Unspeakable: Approaches to Silence in Contemporary Ireland, que tamén é “a primeira reunin de traballo as cuestins preliminares que sern desenvolvidas abeiro do proxecto ata 2019”, como explica Caneda. 

O proxecto céntrase en explorar como escritoras e escritores irlandeses contemporneos volveron a súa atencin sobre historias silenciadas e verdades non rexistradas que os discursos normativos e institucionais suprimiran por seren “diverxentes da verdade oficial”. Trtase, remarca Caneda, de investigar “de que modo as e os escritores de Irlanda buscan interrogar estas historias silenciadas e verdades ocultas e, ao mesmo tempo, pretende sacar luz as implicacins éticas deste tipo de ficcin que funciona como unha forma de resistencia ante o arraigo das prcticas culturais do silencio”.

As verdades incmodas, centrais la literatura irlandesa

A profesora Teresa Caneda, que forma parte do , lembra que nun discurso dirixido ao Parlamento en marzo de 2017, o anterior Primeiro Ministro irlndes Enda Kenny, referase ao macabro achado dunha fosa común cos restos de nenos nun antigo centro de acollida como “o sepulcro social e cultural de Irlanda”, denunciando a complicidade da sociedade do seu pas. “Este é un exemplo de numerosas prcticas institucionais do silencio na Irlanda contempornea, onde numerosas formas de abuso mantidas en secreto durante longo tempo, sacudiron a opinin pública e amosaron como o imaxinario colectivo irlandés se atopa profundamente cimentado sobre o que poderamos denominar inconvenient truths”, remarca a investigadora do proxecto.

Neste contexto irromperon, continúa Caneda, algunhas das voces mis subversivas no panorama da literatura irlandesa contempornea que puxeron todo o seu empeo en denunciar esas verdades ocultas. O proxecto Intruths mantén que as diferentes configuracins arredor do silencio “determinan a ficcin contempornea irlandesa, na que as referencias a estas inconvenient truths se converten no tema central das novelas. As, os obxectivo deste proxecto pasa por analizar, conceptualizar e categorizar as prcticas culturais do silencio na ficcin irlandesa contempornea co apoio dos fundamentos tericos de crticos culturais emblemticos dos estudos irlandeses como Ferriter, Foster, Inglis, Kearney, Kiberd, Lloyd, Meaney ou Patten. 

O silencio: tema e estratexia 

As configuracins do silencio dominan a imaxinacin literaria da Irlanda contempornea,
onde as referencias a "verdades incmodas" que non se poden falar, convertéronse no tema esencial de moitas novelas recentes. Segundo o equipo de investigacin, o seu punto de partida “o constitúe a nocin de que o silencio se convirte simultaneamente en tema e estratexia formal. A nosa hiptese é que estes escritores e escritoras adoptaron e desenvolveron estratexias discursivas arredor de distintas formas de silencio que, paradoxalmente, falan das contradicins socio-culturais da Irlanda contempornea”. Segundo avanza Caneda, estas obras contemporneas funcionan a modo de crtica social, “mediante contra-discursos coidadosamente construdos a través de ambigüidades, ironas e ambivalencias”. Deste xeito, o proxecto Intruths explora as conexins, similitudes e diferencias entre as distintas manifestacins “do que concibimos como unha presenza incuestionable de prcticas culturais do silencio na literatura irlandesa contempornea”, centrndose en analizar e contextualizar obras seleccionadas de escritores como John Banville, Sebastian Barry, John Boyne, Ciarn Collins, Evelyn Conlon, Emma Donoghue, Peter Cunningham, Anne Enright, Nuala O’Faiolain, Ann Haverty, Eimear McBride, John McGahern, Lia Mills, Mary Morrissy, Eoin McNamee, Deirdre Madden, Patrick McCabe, Belinda Mckeon, Keith Ridgeway e Colm Tibn. 

Seminario no campus vigués

No seminario celebrado na Facultade de Filoloxa e Traducin, o equipo de investigadores avanzou nas lias bsicas do proxecto, e abordaron temas como as taxonomas do silencio, o silencio no cine irlandés, a ética do silencio na literatura contempornea das escritoras irlandesas, o silencio sobre a prostitucin masculina na ficcin gay irlandesa contempornea ou o clasicismo e a identidade sexual non falada na cultura literaria irlandesa contempornea.