�鶹����

Tras dez anos formndose en Canad, en 2014 Karla Del Carpio mudouse a EEUU, onde na actualidade imparte docencia como profesora asistente de Estudos Hispnicos na University of Northern�� Colorado. “Traballo con tres grupos de estudantes: os da sociedade dominante, estudantes brancos, white é o termo que se utiliza en EEUU cunha connotacin neutra; mexicanos/americanos; mexicanos e estudantes doutros pases de América Latina e grazas a eles, que son os meus mestres, tamén aprendn como perciben eles o espaol, con que lingua se identifican, que lingua se fala na casa ou cal é o nivel que teen por exemplo, en espaol”, explica a especialista mexicana en ensino bilingüe e rehabilitacin lingüstica de linguas indxenas, que hoxe e onte ofreceu dous relatorios na Facultade de Filoloxa e Traducin, invitada polo catedrtico Xosé Henrique Costas, xunto ao que traballou na traducin das cantigas de Martin Codax ao maia tsotsil no volume As cantigas de Martin Codax en 55 idiomas.

Indxena tsotsil orixinaria de Chiapas, Del Carpio amosa a súa preocupacin polo tipo de educacin que estn a recibir as nenas e nenos indxenas tsotsiles, “esa é a gran misin académica, profesional e humana que teo”, asegura, ao tempo que denuncia que a través da educacin bilingüe, entre aspas, se estn a violentar os dereitos lingüsticos e culturais das minoras, neste caso os das e dos cativos indxenas que viven no estado de Chiapas, no sur de México. Con entre 65 e 68 linguas indxenas e 364 variantes recoecidas polo Inale, Instituto Nacional Indegenista, Del Carpio lamenta que no seu pas non se abrace esta diversidade lingüstica e cultural, de xeito que “o que pasa en EEUU co inglés e o espaol, pasa en México co espaol e as linguas indxenas”.

Sobre estas cuestins tratou o relatorio Reemerxencia das linguas indxenas en México que Karla Del Carpio ofreceu este medioda na FFT e no que ademais de incidir no impacto que o pasado ten no presente das linguas e da cultura, tamén lanzou unha mensaxe de esperanza en relacin coa papel que a educacin multilingüe pode exercer “como unha ferramenta poderosa para respectar os dereitos lingüsticos e culturais das minoras”, asegura.

Promover a diversidade para fomentar o orgullo pola lingua e cultura propias��

En canto situacin do espaol en EEUU, cuestin que centrou a primeira das conferencias de Del Carpio na �鶹����, a docente mexicana comezou por referirse a existencia de situacins diferentes dependendo dos diferentes estados do pas. “A visin da situacin do espaol en EEU vista desde fra pode ser diferente, pero no da a da cando unha vive al breche os ollos a outra realidade e motvate como profesora a promover esa diversidade lingüstica e cultural para que os rapaces se sintan orgullosos da súa lingua, da súa cultura”, explica Del Carpio, que recoece a existencia en moitos casos dun sentimento de vergoa polo estigma que ten o espaol en EEUU “porque se asocia coa lingua do pobre, do inmigrante, da persoa que nunca foi escola. Os mozos non queren iso. Se me chamo Mara Lpez, co apelido Lpez é menos que se te apelidas Grant ou Smith”, sinala a investigadora.��

Nos curso que imparte, Karla Del Carpio asegura que intenta abrirlle os ollos ao seu alumnado a outra realidade, porque considera que “debes estar orgullo de quen es. se tes o inglés como lingua materna abraza iso, se tes o espaol abraza iso e se tes unha lingua indxena abraza este feito e debes ter apertura para recibir outras linguas e culturas porque cando falamos de linguas e culturas falamos de persoas, non s dun cdigo de comunicacin, para min é algo moi superficial”. Del Carpio sostén que canto mis se investiga na rea de adquisicin de segundas linguas “mis coecemento temos da importancia de promover as linguas, de subliar o feito de que unha lingua é unha cultura, é un pobo. Estou namorada do que fago e creo moito en como a través do sistema educativo podemos cambiar estereotipos, ideas errneas sobre o bilingüismo e porque o multilingüsimo abre os ollos a outros mundos, ten moitos beneficios culturais, académicos, sociais e en todos os aspectos da vida enriquece”, asegura Del Carpio.

Cando Codax falou en maia tsotsil

Xunto tamén indxena Lucy Aurora Vargas, Karla Del Carpio encargouse da traducin ao maia tsotsil das cantigas de Martin Codax no volume As cantigas de Martin Codax en 55 idomas, editado pola �鶹���� por iniciativa do catedrtico Xosé Henrique Costas, co gallo do Pergamio Vindel en Vigo. “A traducin foi unha experiencia superenriquecedora. Pareceume un proxecto fenomenal, que me deu novas ideas, porque a través deste proxecto non s se abraza o galego, senn tantas linguas que comparten unha realidade difcil e a min no futuro gustarame facer algo as coas linguas indxenas do meu pas”, avanza Del Carpio. ��
��