Da Internacional da Muller 2023
Voces, razn e avances feministas. A igualdade que nos une
O movemento feminista historicamente caracterizouse por ser un movemento colectivo, pacifista, dialogante e reflexivo de mulleres que camian xuntas.
Como sinala a antroploga feminista Rita Laura Segato, «pensar en conversacin, fainos xuntas», é dicir, os debates sempre foron unha constante e unha caracterstica, sempre xuntas nas diferenzas, sempre organizadas e reivindicativas.
O 5 de outubro de 1789, miles de mulleres dos mercados de Pars marcharon cara ao palacio de Versalles para esixir a baixada dos prezos dos alimentos e os dereitos de cidadana iguais ca os que reclamaban os homes. A mobilizacin das mulleres, desde os comezos da Revolucin francesa, deu inicio a esta traxectoria de participacin poltica organizada que coecemos como feminismo.
En Europa, esta toma de conciencia da situacin de desigualdade continuou estendéndose na procura de alcanzar dereitos polticos e acceso educacin. Entre finais do século XIX e comezos do XX, o sufraxismo uniu varias xeracins para esixir o dereito ao voto como estratexia para acceder vida pública da que as mulleres foran excludas.
Nas décadas de 1960-1970, xunto a outros movementos sociais e polticos, o feminismo volve reorganizarse e ampla a súa mirada e o seu campo de accin cultura, familia, ao traballo e aos dereitos sexuais e reprodutivos. Paridade, dereito ao aborto e valor do traballo doméstico e corresponsabilidade foron algunhas das súas demandas que, en moitos casos, se incorporaron, con avances e retrocesos, axenda poltica.
Nos seguintes anos, o feminismo nútrese con outras perspectivas, e os seus cdigos e formas de organizacin mudan para adaptarse s demandas e s necesidades de mulleres de raza, clase, contextos de vida e territorios diferentes.
Neste momento sociohistrico participamos na chamada cuarta onda feminista, mis global e multidimensional, con mobilizacins histricas que esixen un novo contrato social a través do que poidamos crear unha sociedade mis igualitaria, xusta, pacfica e democrtica.
Nos últimos séculos o movemento feminista fixo avanzar a sociedade defendendo os dereitos das mulleres, histrica e sistematicamente oprimidas e excludas dos espazos de coecemento e de poder. Unha revisin histrica crtica ensnanos que as mulleres s conseguiron melloras sociais cando as reivindicaron activamente. Por iso, este 8 de marzo queremos recoecer e agradecer o impulso e a forza colectiva deste movemento emancipatorio, que conseguiu situarnos nun camio polo que avanzar para erradicar o sexismo e as relacins baseadas na dominacin.
No mbito da universidade debémoslles estes avances s pioneiras, que coa súa tenacidade conseguiron o acceso das mulleres s aulas, como alumnas e tamén como docentes; ao empuxe do movemento feminista estudantil, que leva décadas transformando a desigualdade en reivindicacin e dereitos; anlise crtica e reflexiva dos estudos sobre as mulleres, de xénero e feministas, un mbito que as expertas conseguiron converter co seu traballo nun campo de estudo indispensable para alcanzar a calidade; e, tamén, ao persoal de administracin e servizos feminista comprometido con avanzar cara a unha universidade mis xusta.
Desde a 鶹, neste contexto bélico actual, non s en Europa, senn tamén noutros lugares do mundo menos visibles, parécenos importante lembrar que o feminismo é un movemento pacifista que se compromete e que traballa na construcin da paz social. Sabemos que coa unin do alumnado, PDI e PAS feministas da nosa universidade estamos a tecer un mundo mis xusto e igualitario, cada da, cada segundo, cada instante, buscando un horizonte mis amplo para mis xente.
Este breve mapa sonoro percorre algúns dos discursos e das marchas feministas mis recentes: a folga feminista do 8M de 2018, a marcha das mulleres en Surfrica, a revolta feminista de Irn ou as afgs que reclaman recuperar a súa liberdade e o seu dereito educacin, entre outras. Que as súas voces colectivas se escoiten este 8M, que elas sexan as protagonistas. Pensar xuntas, conversar xuntas, camiando, imaxinando e acadando un mundo xusto para a toda a humanidade.
Colaxe de reivindicacins e de discursos do movemento feminista en diferentes lugares do mundo
- Pandeiretas e aturuxo.
- Son recollido de manifestacins do 8M (Salamanca, 2018).
- Extracto do canto de Las Tesis «El violador eres tú» (25 de novembro de 2019, Santiago de Chile).
- Fragmentos das protestas contra a sentenza do caso da «Manada» (Espaa, 2018).
- Retallo da manifestacin do 8M (Vigo, 2020).
- Mulleres afgs reclaman recuperar o seu dereito educacin (2022).
- Parte do manifesto da marcha do 8M (Vigo, 2020).
- Palabras da marcha que conmemorou a mobilizacin das mulleres sudafricanas en 1956 (9 de agosto de 2018).
- Lema en kurdo da revolta feminista iraniana (2022).
- Peche da intervencin da deputada arxentina Gabriela Cerruti no debate polo dereito ao aborto legal, seguro e gratuto (16 de xuo de 2018)
- Cnticos da marcha do 8M en Guadalajara, México (8 de marzo de 2020)
- Audios de manifestacins do 8M (Espaa, 2018).
- Cortes da marcha unitaria do feminismo galego (Vigo, 4 de marzo de 2018).
- Anaco do «Chamamento s mulleres de Estados Unidos» de Gloria Steinem (10 de xullo de 1971).
- Batukada feminista.
Acto institucional da 鶹
A 鶹 convida a comunidade da 鶹 ao acto institucional organizado para conmemorar o Da Internacional da Muller. A cita ser o 8 de marzo, s 11.00 h, na sala I do edificio Miralles.
Actividades nos centros e servizos universitarios
Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte
- Xornada de escalada para mulleres
Data: 4 de marzo
Horario: ma e tarde (varias quendas en grupos de vinte persoas)
Lugar: rocdromo da propia facultade (pola ma) e pavilln multiúsos da Xunqueira (pola tarde)
Organizado en colaboracin co Clube Aromon
Escola de Enxeara de Minas e Enerxa
- Concurso de fotografa Mulle_RME +Info (envo de propostas ata o 3 de marzo)
Cine-frum (In)Visibilidade das mulleres STEAM
Data: 7 e 14 de marzo, e 2 e 9 de maio
Lugar: Marco
Facultade de Belas Artes
- Campaa de visibilizacin nas RRSS «8 mulleres para o 8M»: oito docentes elixen unha obra dunha artista e a comentan no Instagram da facultade explicando as razns pola que a elixiron. Perfil da facultade @facultadebelasartes.
Área de Benestar, Saúde e Deporte
- «A igualdade que nos une», campaa de sensibilizacin feita coa participacin coa equipa feminina Vigo Rugby Club. O contido est accesible a través do perfil en RRSS da Área, @muversuvigo
atlantTTic- Centro de Աپ en Tecnoloxas de Telecomunicacin
- Campaa nas redes sociais para darlles maior visibilidade s investigadoras do centro e a todas as mulleres nos mbitos cientfico e tecnolxico. Dispoible na súa web e nos perfiles de @atlanttic_uvigo
Facultade de Direccin e Xestin Pública
- Lectura da declaracin a prol da igualdade do decanato polo equipo docente e o estudantado.
Data: 8 de marzo, s 11:00 h
Lugar: Ágora DXP
Delegacins de estudantes das escolas de enxeara da 鶹
- Chocolatada solidaria, os beneficios da venta sern doados asociacin MUM-Mujeres Unidas contra el Maltrato.
Data: 8 de marzo, de 11.00 a 14.00 h
Lugar: Escola de Enxeara de Minas e Enerxa
Biblioteca Universitaria Rosala de Castro
- Mostra bibliogrfica sobre a historia e as correntes do movemento feminista.
Datas: do 8 ao 16 de marzo
Lugar: Entrada da Biblioteca
Facultade de Ciencias Econmicas e Empresariais
- Actuacin dun dúo lrico, formado por dúas alumnas do Conservatorio Superior de Música de Vigo.
Data: 8 de marzo
Hora: 11.30 h
Lugar: saln de actos - Debate «Charlando do feminismo: teito de cristal e fenda salarial», con dúas relatoras PDI da facultade (organizado polas representantes de alumnado do centro).
Data: 8 de marzo
Hora: 16.15 h
Lugar: saln de actos
Facultade de Ciencias Xurdicas e do Traballo
- «Curtametraxes en feminino»
Proxectaranse cinco pezas, dirixidas por mulleres sobre temas diversos, e ao rematar haber un coloquio informal na cafetara do centro.
Data: 8 de marzo
Horario: 15.00 h
Lugar: saln de graos
Athena (Advanced Technology Higher Education Network Alliance)
- Mesa redonda en lia Women in Leadership.
Data: 8 de marzo s 16:00 h
Formulario de inscricin
Biblioteca Central
- Mostra bibliogrfica sobre pintoras.
Data: do da 8 de marzo pola tarde ata o 10 de abril
Centro de Աپ en Tecnoloxas, Enerxa e Procesos Industriais (Cintecx)
- Mesa redonda con mulleres profesionais de recoecido prestixio do mbito tecnolxico-industrial para debater sobre as perspectivas da muller en diversos mbitos da enxeara, a necesidade de realizar accins de fomento de vocacins nas nenas e impulsar as carreiras profesionais das tecnlogas.
Data: 10 de marzo
Facultade de Filoloxa e Traducin
- Conferencia-coloquio «Da distopa topiaria: entender a literatura galega dende os feminismos interseccionais alén do humano». Relatora: Mara Reimndez
Data: 17 de abril
Horario: 11.00 h
Lugar: saln de graos
Escola de Enfermara de Pontevedra
- Corredor 8M.
Baixo o lema da Deputacin de Pontevedra «A nosa voz, o noso espazo, os nosos dereitos» e o da 鶹 «Voces, razn e avances feministas», o alumnado da escola organiza unha actividade para elaborar pancartas que reivindican a igualdade real, denuncian as violencias machistas, dan visibilidade ao sufrimento que moitas mulleres estn a vivir en moitos pases do mundo e tamén aspectos relacionados coa profesin enfermeira. A continuacin, as persoas participantes, xuntaranse no saln de actos alzando a súa voz e as pancartas coas súas reivindicacins.Os carteles feitos polo alumnado e o persoal do centro, vanse colgar na escola para crear un espazo propio do 8M.
Data: 8 de marzo
Manifesto da CRUE
Manifesto de Crue Universidades Espaolas polo Da Internacional da Muller
O 8 de marzo de 2023, como cada ano desde que a ONU o declarase un da internacional para conmemorar a loita pola non discriminacin das mulleres en todo o mundo, debemos reflexionar sobre as condicins que manteen fendas e desigualdades que limitan as mulleres no exercicio dos dereitos e das liberdades e impiden a consecucin da igualdade real e efectiva entre homes e mulleres.
O lema escollido pola ONU para 2023: Por un mundo dixital inclusivo: Innovacin e tecnoloxa para a igualdade de xénero interpela especialmente a quen temos responsabilidades no mbito educativo. A Universidade é clave para un desenvolvemento tecnolxico que permita a construcin dunha sociedade mis xusta e igualitaria, eliminando os nesgos de xénero no mbito dixital e no desenvolvemento da IA, desde un pensamento crtico que ample o coecemento e o acceso tecnoloxa.
Asumimos o reto de xerar e de transferir un coecemento libre de estereotipos e de roles de xénero, con proxectos de innovacin que impulsen os valores democrticos e o uso e o desenvolvemento de tecnoloxas para a igualdade de oportunidades. Isto implica a introducin da perspectiva de xénero na docencia, a investigacin ea transferencia, de forma especfica e transversal. S as poderemos contribur a evitar que se mantean as fendas salariais, dixitais e de calquera outro tipo, provocadas polas discriminacins múltiples que sofren as mulleres.
As mulleres apenas representan un 13 % nos estudos de enxeara e de tecnoloxa e un 18 % no sector laboral relacionado con estes campos. Estas disciplinas, como o resto das materias STEM, representan as profesins do futuro e son un factor clave para o progreso tecnolxico, o desenvolvemento inclusivo e sostible e o crecemento econmico. As nosas sociedades necesitan mis profesionais STEM, homes e mulleres. Para iso, cmpre combater os estereotipos de xénero, desenvolver polticas de igualdade que tean en conta as caractersticas do mbito tecnolxico e fomentar a corresponsabilidade nos coidados.
No mbito universitario e cientfico, estas polticas corresponden s unidades de Iigualdade a través da elaboracin e do seguimento dos plans de igualdade que incorporan accins de formacin e de sensibilizacin, as como de corresponsabilidade nos coidados e de medidas para a erradicacin de violencias contra as mulleres, entre outras accins, facendo posible transitar o camio cara a unha educacin superior en igualdade. No #8M recoecemos e celebramos o compromiso de tantas mulleres universitarias coa igualdade, as como dos homes que fixeron súa esa loita.
Sen dúbida, é moito o percorrido, pero tamén é moito o que queda por percorrer. Desde Crue, como organismo que representa a educacin superior espaola, é o noso labor perseverar na tarefa de construr un mundo mis xusto e igualitario, a través da educacin superior e da formacin permanente. Neste #8M non podemos esquecernos de todas as nenas e as mulleres que ven coartado o seu dereito educacin e, especialmente nestes momentos, das afgs e iranianas.
Por iso, o noso compromiso é rotundo; unha vez mis, o 8 de marzo é unha oportunidade para reforzar as polticas de igualdade de xénero nas nosas universidades e centros de investigacin.
Manifesto da RUIGEU
Manifesto da Rede de Unidades de Igualdade de Xénero das Universidades Espaolas para a Excelencia Universitaria (RUIGEU)
8 de marzo de 2023
Como cada ano, a conmemoracin do 8 de marzo, Da Internacional da Muller, convdanos a reflexionar criticamente sobre a situacin de discriminacin que sofren as mulleres, en todos os mbitos e en todo o mundo, en pleno século XXI. Lémbranos tamén a necesidade de promover polticas públicas reais e efectivas para corrixir esta situacin.
Este ano, a ONU reivindica a igualdade baixo o lema «Por un mundo dixital inclusivo: innovacin e tecnoloxa para a igualdade de xénero». O papel da universidade, neste sentido, ten que ser clave, tanto no desenvolvemento tecnolxico dixital coma na vixilancia de que non existan nesgos de xénero na utilizacin e no deseo das ferramentas de datos masivos ou da intelixencia artificial. Non podemos permitir que esas ferramentas, innovadoras e importantes para o desenvolvemento da humanidade, se convertan en espazos onde se confirmen e perpetúen os estereotipos e os roles de xénero.
Desde a RUIGEU reafirmamos o noso compromiso en facer fronte, nos mbitos da nosa competencia, s manifestacins de invisibilidade, discriminacin e violencia contra as mulleres, includo o mbito dixital. Un compromiso asumido desde a responsabilidade que temos as universidades de ser un espazo crtico e cientfico de denuncia das discriminacins que afectan a metade da poboacin, polo s feito de ser mulleres. E desde o compromiso tamén, de consolidar as universidades como motores de transformacin social a favor dunha plena igualdade de oportunidades. Por isto, reivindicamos un ano mis a necesidade de garantir unha docencia universitaria con perspectiva de xénero e a súa efectiva transversalizacin en investigacin, xestin e transferencia de coecemento.
S desde unha educacin universitaria libre de nesgos, poderemos apoderar, efectivamente, as mulleres en todos os mbitos da vida poltica, laboral e social. Desde as universidades loitamos para defender a igualdade de dereitos e de oportunidades e para combater os roles e os estereotipos de xénero, as fendas e as discriminacins que, anda hoxe, persisten tamén no mbito universitario. As, un estudo realizado polo Ministerio de Universidades constata case un 11 % de fenda salarial entre homes e mulleres no sistema universitario público espaol, agravada nos complementos salariais, que amosan unha fenda superior ao 17 %, entre os 30 e os 40 anos. Ademais, anda que as mulleres representan unha maior porcentaxe de persoas cun grao universitario, a súa participacin en Espaa nas carreiras CTEM é do 13 % e s representan o 18 % das traballadoras en sectores tecnolxicos. Este é un problema que debemos resolver. Non é que queiramos mulleres nas carreiras CTEM, é que as necesitamos. Precsanse mulleres, porque a súa visin é crucial para a innovacin, o progreso e o crecemento econmico. Por isto, é importante non s seguir atraendo as mulleres ao mbito CTEM e proporcionarlles referentes, senn tamén promocionar entre os homes as carreiras relacionadas cos coidados e coa educacin. S as podemos conseguir unha igualdade plena.
Nos últimos tempos, os esforzos das unidades de igualdade das universidades en materia de igualdade de mulleres e homes vronse reforzados por distintas iniciativas lexislativas, actualmente en trmite, que impulsarn as polticas de igualdade de xénero nas universidades para contribur a corrixir as fendas salariais e de oportunidades. Estas iniciativas, consideradas globalmente, deberan fortalecer a proteccin xurdica das mulleres para alcanzar unha igualdade de dereitos e de oportunidades, real e efectiva. Neste sentido, celebramos que o anteproxecto de LOSU recolla a obriga das universidades de contar entre as súas estruturas bsicas con unidades de igualdade de mulleres e homes e emprace as universidades a dotalas dos recursos necesarios para desenvolver as súas funcins. Recllese unha das peticins histricas da RUIGEU e reivindicamos o seu cumprimento polas universidades e organismos competentes. Celebramos, as mesmo, a centralidade que no citado anteproxecto e noutras normas, como a Lei de convivencia universitaria, ten a prevencin e a loita contra as violencias machistas e a discriminacin en todas as súas formas. Chamamos a todas as institucins implicadas na aplicacin das leis de igualdade nas universidades
(universidades, ANECA, CRUE, comunidades autnomas, entre outras) para que apliquen os mandatos normativos.
A pesar dos avances, queda anda moito por facer, moito por loitar, no mbito da educacin superior en Espaa e no mundo. Neste sentido, as unidades de igualdade expresamos a nosa solidariedade coas mulleres afgs, as iranianas e todas as que se manteen na loita defendendo os seus dereitos fundamentais e liberdades públicas bsicas como o seu dereito educacin. Tamén expresamos a nosa solidariedade coas mulleres ucranas, que viron truncado o seu proceso educativo polo estalido bélico.
En suma, este 8 de marzo obrganos, unha vez mis, a reflexionar sobre a situacin das mulleres, sobre as desigualdades, as discriminacins e as fendas que limitan o seu pleno exercicio de dereitos e liberdades. E convdanos especialmente a seguir traballando a favor das polticas necesarias de igualdade de mulleres e homes para avanzar con firmeza cara a unha sociedade mis igualitaria e xusta.
As universidades que asinan o manifesto forman parte da .
Recursos
- Amplo dispoibles na Biblioteca Universitaria da 鶹
Mis informacin:
Unidade de Igualdade
Edificio Ernestina Otero
As Lagoas, Marcosende
36310 Vigo
+34 986 813 419
ċċċċċigualdade@uvigo.gal




