�鶹����

A pesares da boa saúde da industria vitivincola tanto a nivel mundial como nacional, o sector enfrntase na actualidade a unha serie de importantes retos como son o cambio climtico ou o o control de pragas. Neste senso, o uso das novas técnicas propias da biotecnoloxa vexetal resultan bsicas para asegurar o futuro desta industria. Conscientes desta realidade investigadores e investigadoras da Área de Fisioloxa Vexetal da �鶹����, dirixidos polo profesor Manuel Rey, estn a traballar na aplicacin de diferentes técnicas, entre elas, a embrioxénese somtica, unha das aplicacins biotecnolxicas mis potentes -consistente na obtencin de novas plantas a partir doutros tecidos vexetais-, para varios cultivares galegos, algúns tan relevantes como menca ou albario.

Neste contexto xurdiu a tese de doutoramento de Óscar Martnez, dirixida polos profesores Manuel Rey e Mara Victoria Gonzlez, un traballo no que se estudou en profundidade a embrionaxe somtica no cultivar de vide menca e grazas a cal se conseguiu desenvolver un dos primeiros protocolos feitos para cultivar este tipo de vides, unha ferramenta de grande utilidade tanto para o seu uso ��en estudos de xenmica funcional como para a propia mellora xenética da especie . Ao tempo, optimizouse tamén un protocolo de transformacin xenética, “o primeiro para cultivar menca”, de elevada eficiencia.

“A mellora xenética por métodos tradicionais é ineficiente”, recalca o autor da tese, quen explica que en estudos previos do grupo xa detectaran certas limitacins nas fases de inducin e maduracin dos embrins somticos, feitos que reducan a eficiencia dos protocolos.��

Proceso de rexeneracin formado por diferentes etapas crticas

��A aplicacin destas técnicas de embrioxénese somtica na vide comezou xa a finais da década de 1970, pero a pesar de que actualmente existen un gran número de protocolos para diferentes cultivares, pouco se coece dos mecanismos fisiolxicos e moleculares que a regulan, o que impide a súa apliacin de xeito rutineiro en novos xenotipos.

“Dende un punto de vista metodolxico, a embrioxénese somtica é un proceso de rexeneracin formado por diferentes etapas crticas, de modo que a obtencin dun protocolo eficiente require da optimizacin de cada unha das etapas”, sublia o investigador, ao tempo que explica que, xeralmente, divdese nas seguintes fases: inducin do cultivo embrioxénico, proliferacin do cultivo, diferenciacin e maduracin dos embrins somticos, xerminacin e conversin a plntula dos embrins xerminados.

Neste traballo o investigador tivo a oportunidade de ensaiar como afecta competencia embrioxénica de diferentes explantos de vide o feito de suplementar o medio de cultivo con inhibidores de enzimas desacetilasas de histonas. “Comprobamos que o tratamento con butirato de sodio, un dos inhibidores ensaiados, melloraba a competencia embrioxénica de diferentes explantos, ademais de desencadear a sobreexpresin de varios xenes relacionados coa adquisicin de competencia embrioxénica”, explica o autor da tese, ao tempo que fai fincapé en que este resultado no s achega informacin molecular do proceso de inducin, senn que tamén abre a posibilidade de obter embrins somticos a partir de explantos alternativos aos florais.��

Por outro lado, ao longo da investigacin desenvolveuse tamén un protocolo moi eficiente de proliferacin dos agregados embrioxénicos en medio lquido. Segundo se explica na investigacin, o cultivo en suspensin ofrece unha serie de vantaxes entre as que destaca a maior uniformidade e capacidade de crecemento. “Non obstante, obsérvanse frecuentemente problemas no establecemento e desenvolvemento das suspensin, especialmente cando se traballa con especies leosas e, neste traballo observamos que o balance fitohormonal empregado durante o cultivo en suspensin, o tamao de agregado inoculado e o estres hdrico ao que se someteron os embrins na etapa posterior de diferenciacin foron factores clave para optimizar o proceso”, recalca o investigador.��

Maduracin dos embrins, a etapa con mis dificultades

Unha das etapas dos protocolos de embrioxénese que mis dificultades presentan na súa optimizacin é a maduracin dos embrins somticos. Neste sentido, en traballos previos levados a cabo no laboratorio que dirixe o profesor Rey observouse que unha proporcin dos embrins somticos xerminaban de xeito precoz, un feito que produca a aparicin de malformacins e perda da capacidade de conversin a plntula.

Co fin de superar este problema desenvolvéronse numerosas metodoloxas alternativas e demostrouse que o uso de membranas semipermeables, dispostas entre o medio de cultivo e os embrins somticos durante a diferenciacin destes, desencadeaba un estres hdrico que fomentaba a correcta maduracin dos mesmos.
��