�鶹����

Investigadores e investigadoras da �鶹����, o Instituto Espaol de Oceanografa e o Consejo Superior de Investigaciones Cientficas desenvolven o (RolE of Mixing on phytoplankton bloom initiation, maintEnance and DIssipatiOn in the galician raS, ) que ten como finalidade determinar o papel da turbulencia no crecemento do fitoplancto txico que provoca as mareas vermellas nas ras galegas. O estudo, financiado polo Ministerio de Economa e Competitividade arrancou a comezos de 2017 e desenvolverase ata finais de 2019, coordinado polos investigadores Beatriz Mourio, do Grupo de Oceanografa Biolxica da Universidade, e Enrique Nogueira, do IEO-Vigo. Xunto con estes organismos, forman parte do proxecto o Instituto Tecnolxico para o control do Medio Mario de Galicia (Intecmar), a Universidade de Southamptom (Reino Unido), o Ifremer (Francia) e o Scripps Institution of Oceanography (EEUU).

O nace como unha iniciativa multidisciplinar que reúne mis dunha vintena de cientficas e cientficos que, durante os prximos tres anos, realizarn observacins nas ras galegas, analizarn bases de datos e empregarn modelos matemticos co fin de investigar o papel da mestura no crecemento do fitoplancto. Prestarase especial atencin aos xéneros Dinophysis e Pseudo-nitzschia e a súa agregacin en forma de capas finas de fitoplancto. Os expertos confan en que os seus resultados contribúan predicin e alerta temper dos eventos de toxicidade na rexin e, consecuentemente, a mitigar o seu impacto socioeconmico.

As capas finas de fitoplancto, un reto para a deteccin de toxicidade

As ras galegas son unha das rexins costeiras mis produtivas do planeta, sendo responsables do 95% da producin nacional de mexilln e do 50% da producin europea. Isto é consecuencia, principalmente, da entrada de nutrientes asociada ao afloramento ibérico, que estimula o crecemento do fitoplancto, composto por microalgas. A investigadora Bea Mourio-Carballido, responsable dunha das dúas partes do estudo, explica que “o crecemento destas algas microscpicas est determinado pola cantidade de luz e nutrientes que reciben que, súa vez, depende da mestura da columna de auga”. Sen embargo, cuantificar a intensidade da mestura no medio natural é extremadamente complexo, “e require equipos especficos que ata hai pouco tempo non estaban dispoibles”, engade. Pero se ben son responsables desta riqueza natural, os investigadores lembran que non todas as especies de fitoplancto son favorables para a produtividade das ras. Por exemplo, “especies dos xéneros Dinophysis e Pseudo-nitzschia, debido producin de toxinas diarreicas (DSP) e amnésicas (ASP), respectivamente, son responsables dos peches prolongados na extraccin de mexilln” sinala Enrique Nogueira, investigador do Instituto Espaol de Oceanografa que coordina a outra parte do estudo. Con frecuencia, explica o experto, estas especies agréganse formando “capas finas”, que teen un espesor menor a 5 metros e poden alcanzar unha extensin horizontal de varios quilmetros. Segundo Nogueira “a formacin destas estruturas supn un reto para os programas de deteccin de toxicidade, xa que, debido ao seu pequeno espesor, moi facilmente pasan inadvertidas”. Por este motivo o estudo destas capas finas ser unha das partes centrais do proxecto REMEDIOS, cuxa finalidade última ser coecer os procesos de formacin das mareas vermellas provocadas polo fitoplancton txico, para as poder desenvolver sistemas de predicin e alerta co fin de reducir o seu impacto.

Recollida de mostras e traballo en laboratorio

O proxecto divdese en varias partes, unha delas céntrase na recollida e anlise de mostras e outra no estudo de bases de datos xa existentes. Dende comezos de ano e ata a prxima primavera o equipo realiza unha mostraxe semanal nunha estacin central de ra de Vigo a bordo do Kraken, embarcacin da Ecimat. Unha parte das mostras recollidas son analizadas no IEO de Vigo, que coordina a parte biolxica do estudo, e outra parte nos laboratorios do Grupo de Oceanografa Biolxica, en Citexvi, que se centra na parte mis fsica. Unha vez remate este primeiro ano de mostraxes, en primavera arrancar unha campaa especfica de tres semana para o estudo das capas finas de fitoplancto, na que empregarn un barco de maior tamao que realizar mostraxes nas ras de Vigo e Pontevedra. Unha vez rematado o perodo de mostraxe, os investigadores e investigadoras centraranse na anlise das mostras e o procesado dos datos.

Paralelamente, o proxecto comprende tamén a anlise de bases de datos xa existentes, entre elas o conxunto de datos hidrogrficos obtidos polo Intecmar, que cada semana recolle mostras en 43 estacins repartidas polas ras para monitorizar a calidade da auga. Grazas a estes datos, os investigadores do proxecto Remedios puideron determinar que no perodo 2012-2015 observronse un total de 215 capas finas nas catro Ras Baixas, con maior incidencia na ra de Pontevedra, que é ademais a que sofre perodos de peche de extraccin de mexilln mis prolongados debido presenza de toxinas diarreicas.

Traballo con modelos ocenicos

Un dos obxectivos do proxecto é investigar os mecanismos responsables da formacin de capas finas de fitoplancto (TPL, Thin Phytoplankton Layers). Para iso investigadores da �鶹���� utilizan o modelo de circulacin ocenica ROMS, acoplado ao modelo bioxeoqumico Pisces, para representar as ras de Vigo e Pontevedra a unha alta resolucin espacial (150 m). Deste xeito reprodúcense as condicins do océano antes, durante e despois dun momento no que as observacins feitas desde o barco detectaron unha TPL. As, por exemplo, se nunha determinada data se detectaron varias TPL en ambas ras, o modelo permite aos cientficos investigar que condicins eran comúns a ambas que tern podido levar formacin da TPL. É dicir, grazas a estes modelos validados, os equipos cientficos poden entender o que pasa no mar sen ir ao mar.