�鶹����

Afondar en como varan, ao longo das súas diferentes poboacins, as estratexias defensivas do pieiro martimo (Pinus pinaster) e tentar coecer que factores determinan esa variacin constitua o propsito central da tese de doutoramento que o investigador do Consejo Superior de Investigaciones Cientficas (CSIC) Xosé Lpez Goldar defendeu recentemente na Escola de Enxeara Forestal. Enmarcada nos traballos que o grupo de Xenética e Ecoloxa Forestal da Misin Biolxica de Galicia leva a cabo co propsito de continuar avanzando no coecemento do pieiro martimo, a investigacin desenvolvida no marco do Programa de Doutoramento en Ecosistemas Terrestres, Usos Sustentables e Implicacins Ambientais da �鶹���� aborda nesta especie a orixe da diversidade xenética de metabolitos secundarios, os factores biticos e abiticos que inflúen sobre dita variacin e a implicacin destes metabolitos na súa resistencia fronte aos seus inimigos.

“Estes achados proporcionan unha informacin útil para os programas de mellora e estratexias de prevencin na xestin dos recursos xenéticos forestais desta especie ante escenarios derivados do cambio global”, destacan os cientficos do CSIC Rafael Zas Aguirre e Luis Sampedro Pérez, directores da tese con mencin internacional Geographic structure, plasticity, genetic variation and covariation of chemical defences in maritime pine (Pinus pinaster Ait.) do xa doutor Xosé Lpez Goldar.

Informacin para facer fronte s “perturbacins do cambio global”

“As conferas, como o pieiro martimo, estn sometidas a multitude de interaccins biticas antagonistas, das que se defenden con defensas fsicas e qumicas. Entre as defensas qumicas os terpenos e os fenois constitúen os metabolitos secundarios mis importantes, dos que se asume unha actividade especfica e efectividade contra insectos herbvoros e fungos patxenos”, explica Lpez Goldar. Neste contexto, deseouse a tese de doutoramento co cometido de afondar nos patrns de variacin en estratexias defensivas ao longo das diversas poboacins desta especie de pieiro, con distribucin a ambas beiras do oeste do Mediterrneo, dado que, como apuntan os directores da tese, “a falta de informacin sobre o potencial defensivo adaptativo nestas especies supn un importante hndicap para anticipar a xestin forestal s perturbacins do cambio global”.

O cometido da tese era, polo tanto, comprender como as estratexias defensivas varan ao longo das poboacins e que factores determinan dita variacin. Para iso, a metodoloxa incluu un complexo deseo experimental desenvolvido en invernadoiro cunha avaliacin fenotpica extensa e completa de caracteres defensivos de pieiros novos e replicados mediante clonacin e as anlises dos metabolitos secundarios con técnicas de precisin dependendo do tipo de composto.

En primeiro lugar, atopouse unha gran variacin xenética xeograficamente estruturada entre e dentro das poboacins na maiora dos metabolitos secundarios constitutivos e moi pouca variacin xenética na súa inducibilidade. En segundo lugar, a variacin xenética en resistencia actividade de especies hervboras tamén amosou estar xeograficamente estruturada entre poboacins, constatndose unha maior resistencia a un insecto modelo trala inducin nas poboacins atlnticas que nas mediterrneas 

Ademais, na tese empregouse esta especie como modelo para comprobar as predicins dunha das teoras mis actualizadas e recoecidas da defensa en plantas, a hiptese de dispoibilidade de recursos. Observouse que, tal e como pred a teora, a variacin climtica entre as distintas orixes de pieiro explica a diferenciacin en crecemento e o investimento constitutivo en defensas, pero as predicins relacionadas coa variacin en inducibilidade non se cumpren.

A importancia dos procesos demogrficos na variacin dos metabolitos

“Os resultados revelan que os procesos demogrficos nesta especie foron de grande importancia nas variacins dos metabolitos secundarios ao longo das distintas poboacins e que as respostas adaptativas dos metabolitos variacin climtica son menos evidentes do que se supua, posto que a diferenciacin por procesos neutrais é relativamente forte. Ademais, pon de relevo que a implicacin da inducibilidade do conxunto dos metabolitos proporciona una maior resistencia herbivora nesta especie de pieiro”, conclúe o autor.

“Estes achados proporcionan unha informacin útil para os programas de mellora e estratexias de prevencin na xestin dos recursos xenéticos forestais desta especie ante escenarios derivados do cambio global”, sublian os directores da tese, que sinalan que os múltiples factores de estrés “aos que estn sometidos os pieirais mediterrneos se vern exacerbados por este tipo de escenarios, nos que se pred, por exemplo, unha maior incidencia de pragas e patxenos sobre as súas poboacins”

Froito de seis anos de investigacin

O xa doutor en Bioloxa pola �鶹����, Xosé Lpez Goldar (Vigo, 1985) é licenciado en Bioloxa, conta cun mster en Biodiversidade e Ecosistemas e desenvolveu durante os últimos seis anos esta investigacin, a través dunha bolsa da Fundacin Barrié e unha axuda predoutoral para a formacin de doutores (FPI). A súa investigacin desenvolveuse no marco dos proxectos do grupo de Xenética e Ecoloxa Forestal da Misin Biolxica de Galicia Compromisos entre crecimiento y resistencia constitutiva e inducida en el género Pinus: variacin entre y dentro de especies e implicaciones para los programas de mejora; Estrategias defensivas en pinos ibéricos: relevancia adaptativa en relacin a caracteres alternativos de historia vital e Reproductive dynamics and defensive strategies in Mediterranean pines: implications for future management of genetic resources, financiados por el Ministerio de Ciencia, Innovacin y Universidades. Tamén realizou estadas de investigacin no Royal Institute of Technology (Estocolmo, Suecia), na Ohio State University (Columbus, Ohio, Estados Unidos), e no Cifor-Inia (Madrid). Na actualidade, Lpez Goldar pretende continuar a súa carreira investigadora no estranxeiro mediante unha estada posdoutoral.