�鶹����

“Unha cousa é o que percibimos e outra a realidade”. Esta é, como sinala a profesora da Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte Marin Fernndez Villarino, unha das conclusins que, no relativo aos ndices da actividade fsica das escolares galegas, puido extraer do estudo que desde hai cinco anos vén desenvolvendo en diferentes centros de ensino galegos xunto cos investigadores da Universidade da Corua Miguel Ángel Gonzlez Valeiro e Belén Toja Reboredo. No marco dun cuestionario realizado a 430 alumnas de sexto de primaria e dos tres primeiros cursos da ESO, as e o investigador puideron comprobar como o 67% das alumnas entrevistadas considerbase fisicamente activas e o 32% moi activas, mentres que s un 1% se cualificaban a si mesmas como pouco activas. Mais, a comparacin destes datos cos seus ndices de actividade fsica amosaban unhas porcentaxes ben distintas. “Os resultados dinnos que o 28% das enquisadas son activas, fronte ao 72% que son sedentarias”, explica Fernndez Villarino, que alerta nese senso da existencia dun “problema de percepcin”, xa que “se consideras que os teus hbitos de vida son adecuados, por que os vas cambiar?”.

No relativo aos nenos e mocidade de entre 5 e 17 anos, as recomendacins en materia de actividade fsica da Organizacin Mundial da ����ú��� (OMS) falan da practica de cando menos 60 minutos diarios de actividade moderada e intensa. Esta recomendacin foi tomada como referencia polos investigadores e investigadoras para definir a porcentaxe de escolares e adolescentes activas nunha anlise que parte dos cuestionarios realizados a 430 alumnas e 367 alumnos de 21 centros educativos galegos. A partires de a e en base a unha serie de preguntas “que nos reflicten os niveis de actividade fsica destas persoas e que nos permiten clasificalos como sedentarias ou activas”, calculouse “o ndice de actividade fsica tendo en conta a frecuencia de prctica de actividade fsica formal e informal, a participacin no deporte escolar, o número de adestramentos de deporte escolar e o tempo de prctica de actividade fsica a piques de quedar cansa”, explica Fernndez Villarino, directora do Departamento de Didcticas Especiais, quen pon o foco nas diferenzas entre os datos obtidos a través desta anlise e os reflectidos na parte do cuestionario no que se preguntaba directamente ao estudantado pola súa percepcin. 

Un problema de percepcin que non s afecta mocidade

Estes datos sobre actividade fsica extrense do estudo que Gonzlez, Toja e Fernndez Villarino desenvolven desde hai cinco anos cos centros de primaria e secundaria de Galicia que contan cun Proxecto Deportivo de Centro, unha iniciativa impulsada pola Xunta de Galicia para incentivar a actividade fsica entre a poboacin escolar. Concretamente, neste estudo participaron 21 centros de toda Galicia, mis do 95% dos adheridos ao programa impulsado pola administracin autonmica no momento da realizacin das enquisas, dos que o 53,5% son centros públicos, o 37,8% concertados e o 8,7% privados.

“Como formadores do profesado de Educacin Fsica preguntabmonos cal pode ser o papel do centro educativo e do profesorado como axentes promotores dun estilo de vida activo e saudable”, relata Fernndez Villarino do que foi o xerme dunha anlise para o que empregaron un “cuestionario europeo moi amplo e xa validado que analiza o estilo de vida dos adolescentes”, unha poboacin, “sensible ao establecemento de hbitos de vida”. Cuestionario que xa realizaron en varias ocasins nestes 21 centros, co propsito de “ver se efectivamente se se estaban a modificar hbitos”, e do que xurdiron súa vez unha serie de estudos, como os recollidos en artigos cientficos como Relacin entre la actividad fsica de los adolescentes y la de madres/padres, publicado en 2017 na Revista de Psicologa del Deporte, ou Valoracin de la escuela y la educacin fsica y su relacin con la prctica de actividad fsica de los escolares, publicado na revista Retos. Mais quedaba por abordar, recoece Fernndez Villarino, o aspecto da percepcin.

A percepcin de nais e pais

Nese senso, ademais de reunir diferentes datos dos alumnos e alumnas, o estudo abrangueu tamén a realizacin de cuestionarios a 403 nais e 420 pais, que permitiron constatar esa diferenza entre a percepcin dos niveis de exercicio e os ndices de “actividade fsica vigorosa, que non é o mesmo que pasear”, como lembra Fernndez Villarino. “O 19% das nais perciben as súas fillas como pouco activas, o 22% como moi activas e o 59% como activas e apenas existe diferenzas con respecto ao que perciben os pais”, sinala esta investigadora tras realizar unha anlise centrada no caso concreto das alumnas, anda que, matiza, “cos rapaces acontece exactamente o mesmo”.

E o que acontece é “unha problemtica bastante significativa”, como amosa o feito de que “os ndices de obesidade crezan cada vez mis entre a poboacin adolescente e a poboacin infantil”. Trtase, como engade esta investigadora, dunha problemtica que engloba “un conxunto de factores”, entre eles, comprender que “moverse moito non implica ter un estilo de vida activo e saudable”. Nese senso, a raz dos resultados das enquisas incide en que “é moi difcil modificar hbitos”, se tanto a propia poboacin escolar como seus pais e nais consideran xa que posúen un estilo de vida activo. “Temos que cambiar esa percepcin, porque se non, non imos conseguir nada”, conclúe esta docente.