O campus de Ourense acolleu unha xornada dedicada a este perodo

A historia antiga reescrbese en feminino

O seu obxectivo foi abordar o pasado desde unha perspectiva de xénero

Tags
  • Estudantes
  • Medios
  • PAS
  • PDI
  • Ourense
  • Cultura
  • پܱ
  • Igualdade
  • é
Rosa Tedn DUVI Ourense 01/10/2018

Mulleres que na antiga Mesopotamia traballaban nas mesmas categoras que os homes, como a construcin; cinco faraoas que gobernaron no antigo Exipto; mulleres que na antiga Roma realizaron as primeiras manifestacins contra leis lesivas para elas, e Safo, a primeira poetisa recordada da literatura da antiga Grecia. Estes foron os catro temas escollidos para abordar este luns na xornada A muller na antigüidade: perspectivas e reflexins que celebrou a Facultade de Historia do campus de Ourense. Fronte a unha visin histrica tradicionalmente androcéntrica, o obxectivo desta iniciativa foi visibilizar e reivindicar desde unha perspectiva de xénero o papel das mulleres na antigüidade.

A xornada estivo organizada pola Área de Historia Antiga da 鶹 e coordinada polas profesoras Susana Reboreda e Iria Souto. “O Grao de Xeografa e Historia é un grao xeralista e con esta xornada quixemos completar a súa oferta formativa abordando a temtica de xénero, que non se inclúe no programa docente”, subliou Susana Reboreda, que conta cunha dilatada traxectoria en proxectos de investigacin tanto estatais como europeos sobre a muller na historia. Esta abordaxe, apuntou a tamén decana da Facultade de Historia, “é fundamental para a formacin do alumnado” e para o desenvolvemento do seu esprito crtico. A situacin da muller no prximo Oriente, Exipto, Grecia e Roma, apuntou, pode parecer “en principio algo moi remoto” pero suscita “nos estudantes a reflexin, porque a medida que van coecendo van establecendo similitudes e diferenzas con situacins actuais propias ou doutras culturas”.

A actividade, especialmente pensada para o alumnado do Grao en Xeografa e Historia contou coa colaboracin de ademais da Facultade de Historia, do Grupo de Estudos de Arqueoloxa, Antigüidade e Territorio Geaat, da Unidade de Igualdade da 鶹 e da Deputacin de Ourense. “Ns consideramos que temos que impulsar unha epistemoloxa feminista ou con perspectiva de xénero. Moita da historia fxose desde o androcentrismo e este tipo de iniciativas son unha forma de visibilizar a presencia das mulleres, de facer unha interpretacin nova da historia. É necesario empezar a construr un saber experto feminista”, subliou Águeda Gmez, directora da Unidade de Igualdade da 鶹, durante a xornada.

De Mesopotamia a Roma

O programa de conferencias correu a cargo de catro profesoras ou doutoras de recoecido prestixio e expertas na investigacin sobre a muller en distintas culturas da historia antiga procedentes de tres universidades. O programa arrancou cunha conferencia de Agnès Garca, investigadora posdoutoral da Universitat de Barcelona sobre mulleres traballadoras na antiga Mesopotamia. Durante a súa intervencin, Garca explicou como existen documentos de finais do terceiro milenio antes de Cristo nos que se fala das “mulleres traballadoras de a pé”, describindo os seus horarios, tarefas, etc. Fronte “idea moi da revolucin industrial” de que as mulleres estn no mbito doméstico e privado e os homes son os que traballan fra do fogar, a experta amosou como na antiga Mesopotamia tanto homes como mulleres estn na esfera pública con traballos e obrigacins similares e compartindo categoras profesionais. “As mulleres non s estn tecendo, que tamén, senn tamén en sectores como a construcin carrexando ladrillos”. As, subliou como na abordaxe desde unha perspectiva de xénero da historia “é importante reconstrur a historia destas mulleres que a miúdo se pasan por alto en detrimento das mulleres das elites”.

Da mesma universidade participou na xornada a profesora titular Dolors Molas, que ofreceu unha conferencia titulada Hetairai e Philai: Safo e a poesa lrica grega arcaica. Nela falou da “primeira poetisa recordada da literatura grega” e polo tanto “da literatura europea”. Molas animou ao alumnado presente a abordar esta figura e a lectura dos seus poemas sen prexuzos relacionados coa invisibilizacin da muller e coa invisibilizacin do amor entre elas.

Outra das expertas que participou na xornada foi Nuria Castellano, doutora en exiptoloxa e profesora da Universidad de Murcia, que falou sobre o Faran, o poder feminino. Fronte consideracin “da palabra e da figura do faran como moi masculina”, a profesora abordou o caso de cincomulleres que foron faraoas e que as fontes tradicionais teen recoecidas como tal, ademais do caso doutras mulleres que ostentaron poderes moi similares. “Estas figuras flannos do poder feminino. Elas facan o mesmo que os farans, incluso participar activamente nas guerras”, afirmou. Na súa intervencin fixo fincapé tamén en desbotar prexuzos como consideralas “rexentas” ou que o seu reinado puido ser a causa do final dunha época de esplendor do antigo Exipto.

Por último, Rosa Cid, profesora catedrtica da Universidad de Oviedo, falou sobre Mulleres na Roma antiga: entre a domus e o templo. Na súa intervencin apuntou como, a pesar de ser a casa o seu principal escenario de vida, na antiga Roma “as mulleres racharon moldes de domesticidade, saron das casas para cuestionar un poder que mermaba os seus dereitos”. As, explicou ao alumnado presente nas xornadas as primeiras manifestacins públicas de romanas, “as primeiras protestas femininas”, que tiveron lugar no século II contra leis lesivas para elas. Ademais, Cid abordou a casa como un espazo interseccional no que estaba a muller pero tamén o home, persoas de diferentes clases sociais e de diferentes idades. “Elas estn na casa pero con outras persoas”, advertiu, ademais de explicar como “tamén fan vida no espazo público, acudindo a termas, templos, visitas, espectculos, etc”.