�鶹����

Imaxinemos un vagalume. Este insecto ten bioluminiscencia, é dicir, é capaz de emitir luz para localizar a súa posicin ante os seus conxéneres e para parecer mis atractivo ante os posibles pretendentes da súa especie. Algo parecido ocorre coas nanopartculas emisivas, unhas partculas moi pequenias (de tamao nanométrico) que, rodeadas duns compostos que emiten luz, pdense utilizar da mesma maneira que os vagalumes utilizan a súa luz: para marcar ou sinalizar a presenza de protenas, metais e frmacos, entre outros elementos, no corpo humano ou no medio ambiente. Con elas traballan os membros do equipo BIOSCOPE, do Departamento de Qumica Fsica da Facultade de Ciencias, interesados en estudar a aplicacin destas nanopartculas como concentradores de péptidos e protenas en sangue, suero sanguneo e lquidos biolxicos “para determinar a presenza de compostos que nos indiquen a presenza dunha doenza nun paciente”, segundo explica Carlos Lodeiro, coordinador do grupo xunto ao tamén profesor José Luis Capelo. As aplicacins das nanopartculas abarcan os campos da medicina e tamén do medioambiente axudando a determinar o vertido txico dun ro, por exemplo.

���Ա�����پ����������� conxunta co grupo do profesor Prodi

No ano 2007 o equipo BIOSCOPE comezou unha lia de investigacin cun grupo da Universidade de Bolonia, en Italia, dirixido polo profesor Luca Prodi, para estudar as nanopartculas de ouro, prata e silicio decoradas con aminocidos e péptidos emisivos “para a deteccin de metais e analitos de interese con aplicacins potenciais na biomedicina e no medioambiente”, segundo explica o profesor Lodeiro, e nesta lia de colaboracin enmrcase o relatorio que Luca Prodi vai impartir este luns na Facultade de Ciencias. Luca Prodi recibiu o Premio de ���Ա�����پ����������� 2009 Gonzlez Ciamician da Real Sociedade Espaola de Qumica e est considerado como un dos meirandes investigadores neste campo a nivel mundial. De feito o que dirixe en Bolonia é tamén un referente nas reas de Fotoqumica e Nanotecnoloxas e con eles traballou durante tres meses Elisabete Oliveira, da Universidade Nova de Lisboa e alumna de doutoramento do grupo BIOSCOPE.
A aplicacin que se est a facer agora coas nanopartculas é in vitro, é dicir, fra do corpo, na anlise das distintas mostras biolxicas ou medioambientais porque, como asegura Carlos Lodeiro, “a toxicidade destes elementos dentro do corpo é un campo anda pouco estudado”. Nesta contorna enmrcase a intervencin de Prodi na Facultade de Ciencias, que falar da toxicidade das nanopartculas no corpo revelando que canto mis pequenas sexan, mis toxicidade van ter. Segundo o profesor Lodeiro, “se son moi pequenas van poder atravesar todas as barreiras do corpo e chegar a todos os puntos do organismo e non s ao punto que queremos observar –un cancro no fgado, por exemplo-. Ademais moitas delas non se destrúen, polo que se van acumular no organismo con efectos txicos”, declara. Con todo Lodeiro revela que a aplicacin directa das nanopartculas no corpo ou en células in vivo xa se comezou a facer “pero anda é unha lia de investigacin por explorar”, sinala.

Importantes avances dende o século XVII

Explica Carlos Lodeiro que a creacin das nanopartculas data do século XVII pero matiza que, daquela, s se utilizaban cuns fins decorativos, “para facer mis atractivos os obxectos de vidro, por exemplo, entre outras utilidades”. Co paso do tempo as reas da fsica e da qumica-fsica comezaron a traballar nesta rea deseando nanopartculas de diferentes formas e tamaos e modelando a súa luz e a súa cor. Nas palabras de Lodeiro, “hoxe en da podemos crear nanopartculas carta, de ouro, prata, ferro, silicio, titanio, cobalto... Dependendo da aplicacin s teremos que mudar o corazn e a cuberta da nanopartcula. Ademais e ao recubrilas con compostos fluorescentes permtenos utilizalas como biomarcadores xa que se agarran a aquilo que queremos estudar e nos indican a súa posicin e tamao”, sinala.
Na actualidade e ademais de manter esa colaboracin co grupo do profesor Prodi o equipo BIOSCOPE traballa cos hospitais da Corua e de Ourense recibindo mostras de lquidos biolxicos destes centros (sangue, soro sanguneo e urina, entre outros) e aplicndolle as nanopartculas para detectar –coa axuda da espectometra de masas, e da espectroscopa de fluorescencia- a presenza de biomarcadores txicos, é dicir, para determinar se ese paciente ten unha doenza determinada ou non. As mesmo Carlos Lodeiro revela que outra lia de investigacin do seu equipo é a de aplicar as nanopartculas xunto con ultrasns para os estudos biomédicos, “o que permitira abaratar tempo e custos nas anlises médicas”, asegura.