O profesor Nicanor Alonso, autor de ‘A Lista de Hilbert’, avoga pola ciencia en lingua propia
O discurso matemtico mis famoso da historia, traducido ao galego
O libro recolle o discurso do investigador alemn en 1900 cos 23 retos desta disciplina para o s. XX
Nicanor Alonso, autor do libro'A Lista de Hilbert'
Portada do libro que recolle a traducin do discurso de David Hilbert do ano 1900
O matemtico alemn David Hilbert, formulou no ano 1900 un discurso que marcara as pautas desta disciplina para os seguintes cen anos. O seu relatorio, considerado como o mis importante no mbito cientfico ata a actualidade, estaba transcrito e traducido a moitas linguas, pero non ao galego. O docente do Departamento de Matemticas da 鶹 Nicanor Alonso acaba de cambiar esta situacin coa publicacin de A lista de Hilbert. O autor, ademais de achegar s e aos lectores o famoso discurso, fai un repaso do estado actual das matemticas e os retos vixentes desta disciplina -entre os que anda se atopa un dos formulados por Hilbert hai mis dun século-. Na actualidade, o Instituto Clay de Matemticas de Cambridge ofrece un milln de euros persoa ou persoas que sexan quen de resolver un destes retos.
O obxectivo principal do docente vigués neste libro é contribur ao repertorio de documentos cientficos en galego e, ademais, render tributo ao matemtico alemn coa transcricin do relatorio enunciado no II Congreso Internacional de Matemticas celebrado no ano 1900 e considerado, ata a actualidade, o mis importante neste mbito. En canto ao motivo que o levou a seleccionar este referente para publicar unha obra en galego, o profesor e autor do libro sinala que “Hilbert foi para as matemticas o que Einstein para a fsica e penso que debera ser considerado, polo menos, coautor da Teora da Relatividade”.
Non é a primeira vez que Alonso contribúe, tanto no mbito cientfico coma no literario, ao número de obras presentes en galego. Anteriormente editou Elementos. Libro 1, unha traducin de parte da obra do matemtico Euclides, xunto co catedrtico da 鶹 José Montero, e tamén abordou a orixe e a evolucin dos smbolos en matemticas en Mate-glifos, traballo de coautora co docente e compaeiro de departamento, Miguel Mirs. Por outra banda, tamén publicou O Kylix dos deuses, un volume de literatura xuvenil no que un detective ten que resolver diferentes enigmas correctamente para lograr a súa supervivencia.
Un discurso que marcou o devir das investigacins cen anos despois
O relatorio do cientfico alemn enunciado en 1900, traducido e recollido en A Lista de Hilbert, serviu para fixar as bases da investigacin matemtica dos cen anos seguintes. Neste discurso expuxo 23 enunciados simples pero de difcil solucin, aos que diferentes cientficos, el includo, dedicaron a súa carreira profesional. “As matemticas actuais son debedoras de Hilbert. As persoas que resolveron algún dos seus problemas entraron no Olimpo deste mbito e deron paso a campos de desenvolvemento insospeitados naquel intre”, explica Alonso, que engade que “Hilbert resolveu parte do problema 21, traballou sen éxito no 16 e un alumno seu resolveu o 3”.
A achega que fixo o matemtico alemn ao devir da ciencia é “indiscutible”, non por conseguir unha solucin particular de cada problema, senn polo desenvolvemento que se tivo que dar en diferentes campos para atopar as solucins. Exemplo disto son “os problemas relacionados coa teora de números, que permitiron o desenvolvemento da criptografa, unha parte da matemtica sen a que o comercio electrnico actual non existira”, afirma o autor. Dos 23 problemas que enunciou hai mis dun século, un segue sen contar cunha solucin consensuada e aparece recollido na listaxe dos retos matemticos do novo milenio.
Un premio dun milln de dlares
A última parte da obra de Nicanor Alonso est dedicada aos retos cientficos mis importantes existentes na actualidade, todos eles seleccionados polo Instituto Clay de Matemticas e presentados un século despois da conferencia ofrecida por Hilbert. A institucin propuxo sete problemas que se deberan resolver neste milenio, pero o docente vigués advirte que “non é que sexan difciles, son dificilsimos”. Recollido nesta enumeracin est un dos 23 problemas formulados por Hilbert, concretamente o número dez, para desear un algoritmo que permita determinar cun número finito de operacins se unha ecuacin –diofantina, polinmica, con calquera cantidade de incgnitas e con coeficientes enteiros racionais-, ten ou non solucins enteiras racionais.
O obxectivo do Instituto Clay de Matemticas é espallar o coecemento matemtico polo mundo, e entre outros premios, pagar un milln de dlares persoa ou persoas que sexan quen de resolver unha das “seis cuestins que quedan, pois unha xa foi resolta e o gaador rexeitou os cartos ao considerar que dar coa solucin era o premio mis importante”, conclúe Alonso.