�鶹����

• A. César Gonzlez-Garca
• Adrin Castan Esteban
• Alba Fernndez-Barral
• Alba Covelo Paz
• Alberto Pelez Torres
• Alejandro Cardesin Moinelo
• Ana Ulla Miguel
• Andrea Rodrguez Antn
• Begoa Nicols Ávila
• Carlos Viscasillas Vzquez
• Celsa Pardo Araujo
• Cintia Cabada Malvar
• Cristina Rodrguez Lpez
• Daniel Galn Diéguez
• Daniel Rey Garca
• Eduardo Alonso Pintado
• Eduardo Ojero Pascual
• Elia do Souto Espieira
• Emma Fernndez Alvar
• Esther Pérez Fernndez
• Fernando Aguado Agelet
• Gabriel Rodrguez Moris
• Gonzalo Parente Bermúdez
• Graciela Sanjurjo Ferrn
• Isabel Rebollido Vzquez
• Ivn Fernndez Pérez
• Jorge Gmez Crespo
• Jorge Otero Santos
• José Ángel Docobo Durntez
• Josefina F. Ling
• Kiara Hervella Seoane
• Lorenzo Cazon Boado
• Luca Piccotti
• Manuel Andrade Valinho
• Manuel Ángel Pérez Torres
• Manuel Vzquez Abeledo
• Mara Carmen Villanueva Pérez
• Mara Begoa Vila Costas
• Marta Gonzlez Garca
• Marta Torreiro Martnez
• Martn Manuel Gmez Mguez
• Martio Balboa Costa
• Mateo Fernndez Torreiro
• Mauro Gonzlez-Otero
• Minia Manteiga Outeiro
• Orlando Antonio Naranjo Villarroel
• Pablo Lpez Ramos
• Pedro Pablo Campo Daz
• Ramn Rodrguez Cardoso
• Rosa Mara Domnguez Tenreiro
• Ruth Carballo Fidalgo
• Santiago Giraldo Gonzlez
• Sonia Anton
• Teresa Matamoro Zatarain
• Vctor Costa Boronat
• Vctor Tilve Rúa
• Victoria Muoz-Iglesias
• Xabier Pérez Couto

Naceu en Valladolid en 1973 e é licenciado en Ciencias Fsicas pola Universidad Complutense de Madrid (1995) e doutor en Astrofsica pola Rijks Universiteit Groningen (Holanda, 2003). É cientfico titular no Instituto de Ciencias do Patrimonio, INCIPIT – CSIC, onde a súa lia principal de investigacin é no campo da astronoma cultural, lia que implementou e lidera no devandito instituto.

Foi presidente da Sociedade Europea de Astronoma na Cultura (SEAC, 2017-2023) e actualmente é vicepresidente da comunidade SEAC na European Association of Archaeologists (SEAC-EAA), é membro do comité executivo da International Society for Archaeoastronomy and Astronomy in Culture (ISAAC), as como da Commission C5, Cultural Astronomy, da IAU. Dirixiu catro teses en temas de astronoma na cultura e supervisa outras dúas na actualidade.

A súa investigacin enfocouse en indagar sobre o uso e a concepcin do ceo nas sociedades do pasado en Europa, o Mediterrneo e América. Realizou traballo de campo en diversos pases desas rexins, estudando desde os monumentos megalticos aos grandes templos hititas, andinos ou nabateos, pasando pola concepcin do tempo e do espazo romanos ou as igrexas medievais. Destaca o seu desenvolvemento e a aplicacin de novas técnicas para a anlise dos datos no campo que estn a abrir novas interpretacins.

Divulgador apaixonado, participou en diversos encontros, ciclos e xornadas impartindo conferencias, organizando exposicins ou coa escritura de artigos e libros.

É estudante de doutoramento no Observatorio de Xenebra (Suza), onde estuda a formacin e a evolucin de galaxias de alto redshift co telescopio espacial James Webb. A súa ��carreira cientfica comezou en Madrid, onde estudou o Grao en Fsica. A fixo prcticas no CSIC, onde traballou na gravidade cuntica de lazos (loop quantum gravity). Mis tarde marchou a Alemaa para facer o Mestrado en fsica na Universität Heidelberg. Realizou o traballo de mestrado sobre a astrosismoloxa de xigantes vermellas, no observatorio de Heidelberg (Landessternwarte). Tamén traballou como investigadora axudante no Instituto de Estudos Tericos de Heidelberg (HITS) e como profesora axudante na Universität Heidelberg. Despois marchou a Suza onde est facendo o seu doutoramento no Observatorio de Xenebra. Á parte do seu traballo como investigadora, dedcase parcialmente ensinanza na Université de Genève e divulgacin cientfica no observatorio. Ademais, creou a canle de YouTube Astroalba, onde divulga temas de actualidade en astrofsica.

Tras cursar o Grao en Ciencias do Mar na �鶹����, estudou o Mestrado en astrofsica na Universidad de La Laguna, especializndose en astrofsica observacional e instrumental e realizando o traballo de fin de mestrado en validacin de exoplanetas.

Actualmente cursa o Doutoramento en fsica e ciencias do espazo no Instituto de Astrofsica de Andaluca cun contrato FPI-Severo Ochoa. A súa investigacin céntrase en desentraar a orixe e a evolucin dos planetas tipo Neptuno e sub-Neptuno, combinando o seu descubrimento coa caracterizacin das súas atmosferas mediante o uso de instrumentos como MuSCAT2 ou CARMENES.

Ademais do seu labor investigador, leva mis dunha década colaborando coa Fundacin CEO Ciencia e Cultura, onde participou en iniciativas de divulgacin cientfica e en proxectos destinados a achegar a ciencia ao alumnado de todas as idades. A da de hoxe, procura compatibilizar a investigacin coa continuidade das actividades de divulgacin cientfica.

Cientfico planetario e enxeeiro aeroespacial especializado en operacins cientficas de misins do sistema solar para a Axencia Espacial Europea. Coordinador da comunidade planetaria espaola e portuguesa, como presidente do nodo ibérico da EuroPlanet Society, apoia e promove a colaboracin entre investigadores e institucins planetarias na pennsula.

Conta con vinte anos de experiencia en misins do sistema solar da Axencia Espacial Europea. Agora est centrado na exploracin de Marte como responsable do segmento terrestre cientfico da misin Mars Express, en coordinacin con ExoMars e outros proxectos internacionais.

Doutor en Ciencias Espaciais e cunha carreira investigadora interdisciplinar con 200 contribucins a revistas cientficas e congresos internacionais, est especializado en atmosferas de planetas terrestres e operacins cientficas e coordina equipos internacionais de investigacin, procesamento de datos, instrumentacin e operacins de misins.

Licenciada en Ciencias Fsicas, coa especialidade de Astrofsica, pola Universidade de La Laguna (ULL) en 1988. Defendeu a súa tese doutoral, tamén na ULL, en 1993, despois de realizar traballos de investigacin conducentes a esta no Nordlysobservatoriet, en Noruega, e no Laboratorio de Astrofsica Espacial e Fsica Fundamental (LAEFF), en Madrid. Obtivo diversas bolsas e contratos postdoutorais en ESRIN (ESA, Italia), Niels Bohr Institutet (Copenhague) e o Instituto de Astrofsica de Canarias (IAC), antes de incorporarse ao Departamento de Fsica Aplicada da �鶹���� (�鶹����), en 1997. Na �鶹���� foi profesora titular e, desde 2022, é catedrtica de universidade pola rea de coecemento de Astronoma e Astrofsica. As súas lias de traballo inclúen as fases avanzadas de evolucin estelar, exoplanetas, astrobioloxa ou astronoma cultural, entre outras. É investigadora do grupo GEOMA, no Centro de ���Ա�����پ����������� Maria (CIM) e tamén colabora co Grupo Galego para o Satélite Gaia (GGG), da ESA, para a preparacin dos arquivos de datos do satélite e a súa explotacin. É membro de diversas sociedades cientficas, como a Sociedade Espaola de Astronoma (SEXA), a Real Sociedade Espaola de Fsica (RSEF), a International Astronomical Union (IAU) ou a European Astronomical Union (EAS), entre outras. É ademais membro do padroado da Fundacin Ceo, Ciencia e Cultura (FC3) que xestiona o Observatorio Astronmico de Forcarei (OAF). É autora e coautora de varios libros e ten unha ampla experiencia en divulgacin pública da ciencia.

Doutora en Astrofsica pola Universidad de La Laguna, é especialista en astronoma cultural e realizou a súa tese doutoral no Instituto de Astrofsica de Canarias (IAC) sobre astronoma no urbanismo romano. Actualmente é investigadora posdoutoral no Instituto de Ciencias do Patrimonio (INCIPIT-CSIC) cunha bolsa posdoutoral da Axencia Galega de Innovacin (GAIN). Nos últimos anos continuou desenvolvendo a investigacin sobre arqueoastronoma do mundo romano en Oriente e Occidente, ampliando o campo de traballo a outras épocas e mbitos culturais e xeogrficos de Oriente Prximo e o norte de África. Desde 2018 estuda o papel da astronoma nas sociedades que poboaron o Sahara Occidental ao longo dos séculos, a través do estudo da paisaxe funeraria e ritual na prehistoria, as como mediante a recuperacin da memoria oral sobre o ceo da poboacin saharau que vive anda nos campamentos de refuxiados saharaus en Tinduf (Alxeria). Traballou en Xordania e en Arabia Saudita en estudos sobre astronoma cultural nas principais capitais do reino nabateo (Petra e Hegra) e nos principais centros relixiosos dos reinos de Dadan e Lihyan. Actualmente forma parte do comité de igualdade do INCIPIT-CSIC e participa activamente en iniciativas de divulgacin cientfica en Espaa e no estranxeiro.

Nada en Carballo (A Corua) o 12 de setembro de 1992, cursou o Grao en Fsica e o Mestrado en matemtica industrial na Universidade de Santiago de Compostela (USC), o que a levou a iniciar a súa carreira investigadora no Departamento de Matemtica Aplicada desa universidade a principios de 2017. A finais dese mesmo ano trasladouse a Barcelona para realizar o doutoramento en mecnica celeste, é dicir no estudo do movemento dos astros: estrelas, planetas, satélites, asteroides etc.

En abril de 2022 defendeu a súa tese sobre fenmenos de transporte no sistema Terra-Lúa, coa que obtivo o doutoramento en Matemticas e en Informtica pola Universitàt de Barcelona. Ese mesmo ano regresou a Galicia, onde foi profesora substituta interina a tempo completo na rea de Matemtica Aplicada do Departamento de Matemtica Aplicada da USC, ata que en maio de 2024 obtivo unha praza de profesora axudante doutora no mesmo departamento, na rea de Astronoma e Astrofsica, posto que ocupa actualmente.

Os seus principais intereses céntranse no estudo dinmico de corpos pequenos, que permite entender como se comportan certos grupos de asteroides, como se pode explicar a chegada de meteoritos lunares Terra, onde se poden atopar nubes de po estelar. Estes comportamentos estn ligados a certos obxectos invariantes dos modelos matemticos que se utilizan para describir os sistemas reais, polo que a anlise e o clculo numérico destes obxectos é un piar bsico na súa investigacin. Por outra banda, se se comprende a dinmica destes obxectos invariantes, que conforman o esqueleto dinmico do sistema, pdese aproveitar para o deseo de misins espaciais, como situar telescopios espaciais nas proximidades dalgún dos coecidos puntos lagrangianos.

Nado en Vigo, é investigador do Instituto de Fsica Terica e Astronoma da Universidade de Vilnius (Lituania) e investigador asociado do Observatorio Astrofsico de Arcetri, pertencente ao Istituto Nazionale di Astrofisica (INAF) en Italia. A súa actividade investigadora céntrase na estrutura e evolucin da Galaxia, mediante a anlise das abundancias qumicas das estrelas.

Antes de iniciar o doutoramento, realizou estadas de investigacin no Centro de Astro-Ingeniera (AIUC) en Chile e no Centro Europeo de Astronoma Espacial (ESAC) da Axencia Espacial Europea (ESA), en Madrid. Doutorouse en astrofsica na Universidade de Vilnius baixo a supervisin da profesora Gražina Tautvaišienė, cunha tese sobre as abundancias qumicas de elementos xerados por procesos de captura neutrnica, como clave para entender a evolucin qumica da Va Lctea.

Como docente, imparte a materia “Estructura y Evolucin Estelar” no mestrado en Fsica Terica e Astrofsica da Facultade de Fsica da Universidade de Vilnius; e como astrnomo observacional, participa regularmente en campaas de observacin no Observatorio Astronmico de Molėtai, en Lituania.

Participou activamente en proxectos espectroscpicos a gran escala, como o Gaia-ESO Survey (GES), e actualmente forma parte do proxecto WHT Enhanced Area Velocity Explorer (WEAVE), espectrgrafo de nova xeracin operativo no telescopio William Herschel (WHT), no Observatorio do Roque de los Muchachos, na Palma. Ademais, colabora en proxectos en fase de desenvolvemento, como o Wide-Field Spectroscopic Telescope (WST) e o High-Resolution Multi-Object Spectrograph (HRMOS), previsto para o Very Large Telescope (VLT) en Paranal, Chile.

É ��membro da Unin Astronmica Internacional (IAU), onde exerce como vice-representante nacional de divulgacin (vice-NOC). Tamén forma parte do Consello Executivo da Asociacin Europea para a Educacin en Astronoma (EAAE), da xunta directiva da Asociacin de Cientficos Espaoles en los Pases Blticos (ACEBaltic) e é responsable de Industria e Polticas Cientficas no Europlanet Northern Europe Regional Hub, entre outras tarefas.

Estudo a carreira de Matemticas, onde coeceu o profesor José Ángel Docobo, quen a motivou a seguir a súa paixn pola astrofsica, un interese que tia desde moi pequena. Grazas ao seu apoio, conseguiu unhas prcticas de investigacin na University of Cambridge, onde estudou os sistemas planetarios. Esta experiencia foi clave para consolidar a súa vocacin cientfica. Posteriormente, trasladouse Universitàt Politécnica de Catalua (UPC) para cursar o Mestrado en sistemas dinmicos, compaxinndoo cun traballo como analista de datos no sector privado. Durante a súa estada na UPC, coeceu a profesora Mercè Romero, quen a animou a continuar no mbito da astrofsica. Xunto a ela, investigou o warp��do disco da galaxia utilizando datos do satélite Gaia, o cal lle permitiu aplicar métodos matemticos a problemas astrofsicos reais. Despois de tres anos de experiencia na empresa privada e finalizar o mestrado, obtivo a bolsa Mara de Maeztu para realizar o doutoramento no Instituto de Ciencias do Espazo (ICE-CSIC). Actualmente desenvolve a súa tese baixo a supervisin das profesoras Nanda Rea e Vanessa Graber. A súa investigacin céntrase na aplicacin de algoritmos de intelixencia artificial para ��estudar a poboacin de estrelas de neutrns na nosa Galaxia. Para iso úsasen uns algoritmos chamados Simulation-based inference que permiten estimar o campo magnético e o perodo de nacemento das estrelas de neutrns da galaxia sen asumir likelihoods simplificadas.

Cintia Cabada é unha biloga formada na Universidad de Mlaga (2018), onde destacou co seu traballo de fin de grao sobre a evolucin de xenes florais. Especializouse en Bioloxa Funcional e Biotecnoloxa cun mestrado na Universidade de Alcal (2019), centrando a súa investigacin na resposta xenética do millo ao ataque de sesamia nonagrioides, en colaboracin coa Misin Biolxica de Galicia (CSIC).

Entre 2019 e 2021 traballou no sector da calidade alimentaria e adquiriu experiencia en normativas e certificacins internacionais (ISO 14001, IFS). En 2022, completou unha bolsa de formacin no departamento de control de calidade nunha empresa farmacéutica e en 2023 finalizou o Ciclo Superior en Anlise de Laboratorio e Control de Calidade. Ese mesmo ano incorporouse �鶹����, colaborando en proxectos de investigacin sobre tardgrados marios no Departamento de Fsica Aplicada e no Centro de ���Ա�����پ����������� Maria (CIM), enfocndose en tarefas de mostraxe, illamento, identificacin e cultivo in vitro.

Na actualidade, combina a investigacin con actividades de divulgacin en astronoma e astrobioloxa, traballa para a Fundacin Ceo, Ciencia e Cultura (FC3) en colaboracin coa �鶹����. Desde 2023 participou en nove congresos nacionais e internacionais, presentou tres comunicacins orais e seis psteres, inclundo eventos destacados como o 16.º Simposio Internacional de Tardgrados, as conferencias da Asociacin Europea de Astrobioloxa (EANA), a Asemblea Xeral da Unin Astronmica Internacional (IAU) e as xuntanzas da Sociedade Espaola de Astronoma (SEA) e Ciencias Planetarias e Exploracin do Sistema Solar (CPESS).
As súas achegas céntranse no cultivo de tardgrados marios como modelo astrobiolxico para estudar a vida en ambientes ocenicos extraterrestres, explorando en particular a súa resposta a condicins extremas como a exposicin a campos magnéticos variables."

Daniel Galn Diéguez é un investigador galego en astrofsica estelar. Licenciado en Fsica, trasladouse en 2021 s Illas Canarias para cursar o Mestrado en astrofsica na Universidade de La Laguna (ULL). Como traballo de fin de mestrado, levou a cabo unha investigacin centrada nos sistemas binarios eclipsantes, titulada Physical parameters of the low-mass eclipsing binary system ASAS J052919-1617.3", na que analizou as propiedades fsicas dun sistema binario de baixa masa a partir de datos fotométricos e espectroscpicos.

Actualmente realiza o seu doutoramento no Instituto de Astrofsica de Canarias (IAC), dentro do Grupo de Propiedades Fsicas e Evolucin de Estrelas Masivas. O seu traballo céntrase na rotacin estelar e os seus efectos nas propiedades fsicas e na evolucin de estrelas masivas. Forma parte da colaboracin WEAVE, un proxecto de espectroscopa a gran escala.

Desde 2023 é docente na ULL, onde imparte clases no Grao en Fsica e no Mestrado en astrofsica, ademais de codirixir traballos de fin de grao e prcticas no IAC. Fra da docencia, colabora co Observatorio Astronmico de Forcarei e participa na creacin dunha asociacin de astrofsicos galegos.

Actualmente é estudante de doutoramento no Centro de Astrobioloxa (INTA-CSIC) en Madrid, Espaa. A súa investigacin céntrase en comprender cales puideron ser os primeiros polmeros na terra prebitica e como detectalos noutras partes do sistema solar. Os polmeros son fundamentais para a vida e os aminocidos, en particular, os monmeros das protenas, atopronse en material meteortico, asteroides e en experimentos de qumica prebitica. Polo tanto, é concebible a presenza de polmeros de aminocidos en sitios que puideron albergar qumica prebitica, como Marte, Europa ou Encélado. Estn a levar a cabo unha serie de experimentos de polimerizacin en diferentes escenarios prebiticos simulados destinados producin de péptidos simples a partir dos aminocidos mis frecuentes que se atopan no espazo. Para detectar estes péptidos, desenvolvéronse unha serie de anticorpos co obxectivo de implementalos no LDChip (Life Detector Chip).

Fsico terico pola Universidad de Valladolid en 1978. Entre 1980 e 1988, astrnomo de soporte no Observatorio de Calar Alto, operado polo Max Planck Institut für Astronomie de Heildelberg, Alemaa. En 1988 comeza a traballar no Centro de Astronomia Espacial da ESA en Villanueva de la Caada, como membro do equipo de operacins cientficas do observatorio espacial International Ultraviolet Explorer (IUE), operado por ESA, NASA (USA) e PPARC(UK). En 1996 traballa brevemente para o Infrared Space Observatory (ISO) da ESA. De 1987 a 2022 traballou dentro do equipo de operacins cientficas do XMM-Newton da ESA, un observatorio en rbita que estuda o universo en raios X. Nestes proxectos participou fundamentalmente no deseo, construcin, operacin e mantemento de sistemas e software dedicado ao proceso dos datos obtidos cos instrumentos a bordo destes observatorios espaciais. Participou en diferentes proxectos educativos orientados divulgacin e o ensino da astronoma e a astrofsica, como membro do proxecto CESAR (Cooperation through Education in Science and Astronomy Research) da ESA. Desde 2022 est retirado.��

Nada en Ourense no ano 1993, comeza o Grao en Fsica na Universidad de Salamanca (USAL) en 2011, que rematara finalmente na Universidade de Santiago de Compostela (USC). Despois de obter o Mestrado en astrofsica, fsica de partculas e cosmoloxa pola Universitat de Barcelona (UB), comeza o doutoramento no Institut de Fsica d'Altes Energies (IFAE) e na Universitat Autnoma de Barcelona (UAB).

Durante o perodo predoutoral traballa no Desenvolvemento de novos detectores de raios gamma, na busca de fenmenos transitorios de altas enerxas e materia escura dentro da colaboracin MAGIC.

Actualmente é investigadora posdoutoral no CIEMAT e membro das colaboracins MAGIC, LST e CTAO, onde desenvolve as capacidades destes telescopios de raios gamma como instrumentos pticos ultra rpidos e continúa coa búsqueda de fenmenos transitorios.

Entre os seus intereses atpanse os buracos negros primordiais, os cinturns de asteroides, o desenvolvemento de software, o medio ambiente e os paseos na praia.

Doutora en Ciencias Fsicas pola Universidade de Santiago de Compostela, comezou a súa traxectoria investigadora en Fsica Terica, nas teoras cunticas de campos e a súa relacin con problemas de topoloxa de superficies bidimensionais e ns.

Posteriormente traballou en computacin cuntica, para rematar colaborando coa �鶹���� no campo da astrofsica, en particular na evolucin estelar e as subananas quentes (hot subdwarfs). ��

Como profesora de ensinanza secundaria preocúpalle a didctica nas materias de fsica e matemticas, e colabora en distintos proxectos de innovacin educativa, co obxecto de desenvolver as habilidades cientficas do estudantado e o seu pensamento crtico.

Nado o 2 de novembro do ano 2000, no Temple, no concello corués de Cambre, comezou o Grao en Fsica pola Universidade de Santiago de Compostela no ano 2018, motivado por unha paixn polas matemticas, a astronoma e a fsica que comezara xa a idades tempers. Catro anos mis tarde, en 2022, graduouse e comezou ese mesmo ano un Mestrado en fsica na mesma universidade, especializndose particularmente nos formalismos tericos da relatividade xeral e da fsica cuntica.

Ao rematar o mestrado a mediados de 2023, comezou a tese de doutoramento en Astronoma na Technische Universität Dresden (Alemaa), grazas a unha bolsa Marie-Skłodowska Curie (MWGaiaDN) outorgada a 12 persoas como parte dun programa colectivo, que agarda rematar en 2026-2027. Este programa inclúe múltiples reunins cientficas en diferentes sitios de Europa s que os bolseiros e bolseiras deben asistir para establecer conexins entre investigadores e investigadoras que traballan en diferentes campos da astronoma moderna.��

O seu traballo de investigacin no doutoramento consiste principalmente na anlise e na determinacin de como modelos no marco da relatividade xeral que se empregan en misins astrométricas modernas como Gaia afectan os parmetros astrométricos (posicins e velocidades dos astros observados) que resultan do procesado de observacins destas misins. Deste xeito, avalase a relevancia dos diferentes efectos relativistas que afectan as observacins dados os niveis de precisin que se queiran acadar nos catlogos astrométricos, e determnase se sern necesarios en futuras misins que observacionalmente poidan acadar as devanditas precisins.

Mis en xeral, os seus intereses abranguen diversas reas da astronoma, da fsica e das matemticas. Entre eles, destaca o desenvolvemento e a aplicacin de modelos relativistas a diferentes campos da astronoma e todo tipo de cuestins concernentes fsica fundamental.

Obtivo a súa tese en 2020 na Universidad Autnoma de Madrid. Tras unha estada de tres anos no Space Telescope Science Institute (Baltimore), voltou a Madrid cunha bolsa Juan de la Cierva no Centro de Astrobioloxa. Actualmente, son investigadora posdoutroral na Axencia Espacial Europea.��

Os meus intereses céntranse nos sistemas planetarios, mis concretamente nos corpos menores (asteroides, cometas, lúas...) e como a sua presenza pode afectar a formacin e a evolucin dos planetas e, en última instancia, a habitabilidade.��

Tras cursar o Grao en Fsica na Universidade de Santiago de Compostela, estudou o mestrado e o doutoramento en Astrofsica na Universidad de La Laguna e no Instituto de Astrofsica de Canarias, respectivamente, no mbito da astrofsica de altas enerxas e raios gamma, dentro da colaboracin dos telescopios Cherenkov MAGIC. A súa investigacin predoutoral centrouse no estudo da variabilidade multifrecuencia de blzares — núcleos activos de galaxias con chorros de partculas relativistas orientados cara Terra — coecidos pola súa emisin ata enerxas de raios gamma.��

Despois de rematar a tese, iniciou unha primeira etapa posdoutoral no Instituto de Astrofsica de Andaluca (Granada), onde continuou con esta lia de investigacin, integrndose na colaboracin do Cherenkov Telescope Array Observatory (CTAO), o futuro e mis potente telescopio de raios gamma de moi alta enerxa do mundo, as como na colaboracin LST, encargada de operar o telescopio LST-1 — o primeiro telescopio do CTAO, actualemente en funcionamento na illa da Palma (Canarias) — onde actualmente exerce como coordinador do grupo de fsica extragalctica. Durante esta etapa, tamén tivo a oportunidade de participar na colaboracin IXPE, do satélite homnimo da NASA, destinado observacin de emisin polarizada en altas enerxas no rango dos raios X, e na misin COSI da NASA, orientada deteccin de emisin polarizada de raios gamma, cuxo lanzamento est previsto para 2027.

Actualmente é investigador posdoutoral na seccin de Padua do Instituto Nazionale di Fisica Nucleare (INFN) en Italia, e investigador principal dun proxecto da convocatoria internacional do INFN, centrado no estudo da variabilidade multifrecuencia de blzares emisores de raios gamma de moi altas enerxas.

É catedrtico emérito de Astronoma da Universidade de Santiago de Compostela (USC) con contrato en vigor, onde impartiu docencia de Astronoma en licenciatura, grao, mestrado e doutoramento durante 35 cursos académicos. Anteriormente, noutros oito cursos na Universidad de Zaragoza, onde defendeu en 1978 a súa tese de doutoramento, dirixida polo catedrtico vigués, Rafael Cid.

Como director do Observatorio Astronmico Ramn Mara Aller da USC, recuperou cientificamente o centro nas últimas décadas, incorporando instrumentacin relevante como o telescopio R-C de 0.62 m e as cmaras de interferometra speckle para a observacin de binarias en grandes telescopios, entre outras cosas, formando persoal cientfico e liderando numerosos proxectos de investigacin, grazas aos cales o persoal se puido desprazar a observatorios de América, Asia e Europa. Hoxe en da o observatorio é un centro ben dotado de recursos tanto docentes como de investigacin.

Propuxo e dirixiu 14 teses de doutoramento no mbito dos sistemas estelares múltiples, escenarios de masa variable, planetas extrasolares e historia da ciencia. É autor e coautor de mis de 500 contribucins cientficas e ocupou, por eleccin, entre 2009 e 2012 a presidencia da Comisin de Estrelas Dobres e Múltiples da International Astronomical Union (IAU). Dende 1993 é editor da Circular de Informacin da devandita comisin (actualmente G1). Tamén é rbitro das principais revistas internacionais de astronoma.

Co seu método orixinal e verstil, calculronse mis de 700 rbitas de estrelas dobres visuais. Promoveu unha infinidade de actividades didcticas e de divulgacin, non s no observatorio, senn que, mediante programas especficos, levou a astronoma por toda Galicia e mesmo polos Camios de Santiago. Grazas ao seu interese e xestin, o emblemtico Observatorio de Laln, berce da investigacin astronmica en Galicia, est de novo operativo dende 2011.

Actualmente é director cientfico de Laln Starlight.

Nada en Madrid e licenciada en Matemticas (especialidade de Astronoma, Mecnica e Xeodesia) pola Universidad Complutense de Madrid. Doutorouse en Ciencias Matemticas na Universidade de Santiago de Compostela, onde foi profesora titular, acreditada a catedrtica, da rea de Astronoma e Astrofsica no Departamento de Matemtica Aplicada, e investigadora e divulgadora no Observatorio Astronmico R. M. Aller, ambas pertencentes USC. Tamén ocupou o cargo de secretaria do equipo de goberno da Facultade de Matemticas da citada universidade. Na actualidade est xubilada. O seu campo de investigacin foron os sistemas estelares dobres e múltiples. Participou en multitude de campaas de observacin astronmica, en diferentes observatorios internacionais, para a obtencin de posicins relativas destes astros utilizando técnicas micrométricas e de interferometra speckle. Publicou numerosos artigos cientficos relacionados coas medidas e co clculo de rbitas de estrelas dobres. Foi vogal do comité de organizacin da antiga comisin 26 «Estrelas dobres e múltiples» da Unin Astronmica Internacional (IAU). É membro da actual comisin G1 (Binary and Multiple Star Systems) IAU e foi coeditora da súa circular de informacin durante mis de 30 anos. Organizou e participou en diversos congresos, simposios e reunins tanto nacionais como internacionais. É asesora cientfica da Sociedade Astronmica de Francia da que recibiu o premio Edmond Girard. Igualmente forma parte do comité editorial cientfico da revista Étoiles Doubles. Pertenceu ao núcleo da Comisin Muller e Astronoma da Sociedade Espaola de Astronoma. Hoxe en da é a comisaria da exposicin “Astrnomas”, versin dixital en lia actualizada dunha anterior titulada Con A de Astrnomas e elaborada durante o Ano Internacional da Astronoma 2009.

Orixinaria da Gudia (Ourense), tras rematar o Grao en Fsica pola Universidade de Santiago de Compostela, realizou o Mestrado en astrofsica na Universidad de La Laguna, especializndose en observacin e instrumentacin. Para o traballo de mestrado, levou a cabo unha investigacin sobre a retroalimentacin de núcleos activos de galaxias (AGN feedback) e o seu impacto na formacin e na evolucin das galaxias.

Actualmente é estudante de doutoramento no Departament d'Astronoma i Astrofsica da Universitat de València, no Grupo de Astrofsica Computacional, con Manel Perucho i Pla e Susana Planelles. A súa tese céntrase en estudar a propagacin e o impacto de chorros relativistas de baixa potencia emitidos por núcleos activos de galaxias (AGN jet feedback), a través de simulacins magneto-hidrodinmica.

Fsico especializado en Fsica de Astropartculas, cunha traxectoria de mis de dúas décadas centrada no estudo dos raios csmicos de ultra alta enerxa (UHECRs). Graduado en Fsica pola Universidade de Santiago de Compostela, especializouse primeiro en Optoelectrnica e despois en Fsica de Partculas, e obtivo o doutoramento modelizando muns en chuvias extensas de aire baixo a direccin de Enrique Zas.Incorporouse ao Pierre Auger Observatory — o principal experimento mundial para UHECRs — ao comezo da súa carreira e segue vinculado activamente desde entn.

��Realizou investigacin posdoutoral no Karlsruhe Institute of Technology en Alemaa e na University of Chicago, onde traballou no Department of Astronomy and Astrophysics e no Kavli Institute for Cosmological Physics (KICP), colaborando estreitamente co Premio Nobel Jim Cronin e Angela Olinto. Tivo un papel destacado no estudo das anisotropas dos raios csmicos e contribuu ao deseo de futuros observatorios.

En 2009 incorporouse ao LIP en Portugal, centrando o seu traballo na fsica de muns e na fenomenoloxa das chuvias de aire, ao tempo que impulsou novas lias de investigacin, inclundo aplicacins de tomografa de muns. Asumiu o papel de Investigador Principal en 2015, liderando varios proxectos e iniciando un ciclo de simposios sobre “Data Science in (Astro)Particle Physics and the Bridge to Industry” para tender pontes entre a investigacin fundamental e a innovacin tecnolxica.

Desde 2020 exerce como Coordinador Cientfico do Pierre Auger Observatory, supervisando todo o programa cientfico, que abrangue o espectro de enerxas, a composicin en masa, as anisotropas no ceo e as interaccins hadrnicas en chuvias extensas de aire.

En 2021 incorporouse ao IGFAE na Universidade de Santiago de Compostela, onde lidera proxectos sobre fsica de UHECRs e promove novas iniciativas de divulgacin cientfica, inclundo experiencias inmersivas con tecnoloxas de Realidade Virtual.

Despois de cursar o Grao en Fsica e Astrofsica na Facultade de Fsica da Università degli Studi di Roma “A Sapienza” e de empezar o Mestrado en astronoma e astrofsica na Facultade de Fsica da mesma universidade, volveu en 2015 a Galicia como estudante Erasmus. Realizou o seu TFM titulado "Pasado, presente e futuro da Astronoma en Italia", na Universidade de Santiago de Compostela (USC), baixo a direccin do profesor José Ángel Docobo, catedrtico de Astronoma. Este TFM foi discutido o 19 de decembro de 2016 no Departamento de Fsica da universidade romana e en forma mis abreviada e en casteln na Facultade de Fsica da USC o 19 de xullo de 2016. O 14 de maio de 2021 defendeu a súa tese de doutoramento realizada baixo a supervisin do profesor Docobo. Gaou unha bolsa posdoutoral de axudas Margarita Salas para a formacin de novos doutores con dous anos na Facultade de Ciencias da Universidad de Zaragoza e o terceiro de volta na USC. Desde o 13 de xullo de 2024 ocupa unha praza de investigador asociado no Observatorio Astronmico Ramn Mara Aller da USC. Participou en varias campaas de observacin (Byurakan Astrophysical Observatory e Observatoire da Cote d’Azur - Calern). A súa lia de investigacin abrangue diferentes reas relacionadas entre si baixo o paraugas das estrelas dobres e múltiples, principal campo de investigacin do Observatorio de Santiago de Compostela, desde que o Padre Aller introducise este tema de estudo en Espaa. Ocúpase tamén de exoplanetas e de exosatélites. Atende as innumerables actividades de divulgacin organizadas polo Observatorio da USC como as visitas de colexios e institutos ou facendo sadas a diversos centros de Galicia.

É licenciado en Fsica (especialidade de Fsica de Partculas) e doutor en Matemticas —con premio extraordinario— pola Universidade de Santiago de Compostela (USC).

Actualmente é o coordinador da Área de Astronoma e Astrofsica do Departamento de Matemtica Aplicada da USC, na que exerce como docente e investigador desde 2003. Ademais, é membro da IAU, da SEA e investigador vinculado do CITMAga. Tamén é revisor dalgunhas das mis prestixiosas revistas de astronoma includas no JCR.

A súa actividade investigadora, recollida en numerosas publicacins e achegas a congresos internacionais, est centrada nas ramas da astrometra e da mecnica celeste. No mbito da astronoma observacional, estivo a cargo das observacins e da reducin das imaxes en diversas campaas de interferometra speckle de estrelas binarias realizadas polo grupo de investigacin da Área de Astronoma e Astrofsica da USC (OARMA). Nun mbito mis terico, traballou na integracin analtica de sistemas hamiltonianos desenvolvendo un método cannico de perturbacins multiparamétrico, baseado en transformacins de Lie, que é aplicbel, entre outros, a problemas perturbados de corpos. Nos últimos anos os seus intereses focalzanse na dinmica orbital dos sistemas estelares e planetarios múltiples, principalmente no clculo robusto das rbitas e das masas destes obxectos e na anlise da súa estabilidade. A súa mis recente lia de investigacin —encetada a partir do estudo no que determinou a traxectoria atmosférica e a rbita heliocéntrica previa ao impacto do meteorito de Traspena (o primeiro recuperado en Galicia)— é a dinmica de meteoroides e asteroides e o clculo das súas eventuais traxectorias para rbitas de colisin coa Terra.

O comezo da súa constante actividade de divulgacin cientfica e de loita contra a polucin luminosa remntase época na que se formou a Sociedade Astronmica da Estrada —da que foi promotor e unha das persoas fundadoras.

Nado na Pobra do Caramial en 1975. É cientfico titular no Instituto de Astrofsica de Canarias (IAC). Licenciado en Fsica pola Universidad de La Laguna en 1998 e doutor polo University College Cork (Irlanda) en 2004. Antes de incorporarse ao IAC como investigador Ramn y Cajal, desenvolveu a súa carreira posdoutoral no SRON (Instituto Neerlandés de ���Ա�����پ����������� Espacial) e no Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics (Cambridge, EE. UU.).

A súa investigacin céntrase en comprender a fsica dos remanentes estelares (buracos negros, estrelas de neutrns e ananas brancas), as como os procesos de acrecin en binarias compactas. As súas contribucins inclúen o descubrimento e caracterizacin de contrapartes multibanda de binarias de raios X transitorias, medidas fiables das masas dos seus obxectos compactos e o desenvolvemento de estudos dirixidos a descubrir binarias que albergan buracos negros.

Manuel Vzquez Abeledo, nacido en Vigo o 19 de decembro de 1945, é un recoecido astrofsico que dedicou a súa vida ao estudo do Sol e a divulgacin cientfica. Incorporouse en 1970 ao Instituto de Astrofsica de Canarias (IAC), onde desenvolveu unha destacada carreira investigadora ata a súa xubilacin en 2015. Obtivo o doutoramento en Ciencias Fsicas pola Universidade de A Laguna en 1977, tras diversas estancias cientficas en centros de Alemaa e Austria.

Entre 1986 e 1991 foi coordinador de investigacin do IAC e, desde 1991, membro numerario da Real Academia Canaria de Ciencias. Dirixiu oito teses doutorais, liderado dez proxectos de investigacin e publicado 180 artigos en revistas e congresos internacionais. Conta con seis sexenios de investigacin recoecidos oficialmente.

Destacado divulgador, impartiu mis de 200 conferencias en distintos foros e niveis educativos. O seu labor plasmouse tamén nunha prolfica producin bibliogrfica, con mis de dez libros publicados sobre o Sol, o cambio climtico, a procura de vida extraterrestre ou a historia da meteoroloxa en Canarias. Tres dos seus libros foron publicados en inglés por Springer.

Manuel Vzquez Abeledo é considerado unha figura clave na astrofsica solar e a divulgacin cientfica en Espaa, especialmente no mbito canario, onde o seu legado continúa sendo unha referencia esencial para as novas xeracins de cientficos

Recibiu o seu doutoramento en Astrofsica na University of Manchester (Jodrell Bank, UK), despois de facer a súa carreira en Fsica e Astronoma en Santiago de Compostela e en Tenerife. Traballou como postdoutoral na University of Cardiff (UK) antes de pasar ao sector privado espacial en Canad. A súa investigacin centrouse na anlise de curvas de rotacin de galaxias espirais, actividade galctica nuclear e abundancias estelares. É agora enxeeira principal de sistemas no Centro Espacial Goddard da NASA (USA) e é a encargada de dous dos instrumentos no Telescopio Espacial James Webb, un deles o instrumento de gua. Estivo involucrada en Webb desde o 2006. Traballa agora tamén no Telescopio Espacial Nancy Grace Roman coordinando en particular a súa proba fra e co seu instrumento de gua. Este telescopio lanzarase ao espazo a finais do 2026. Recibiu varios recoecementos pola súa carreira, do cal sente moi honrada. Á parte do seu traballo, Begoa goza participando en eventos de comunicacin e de divulgacin do espazo e a ciencia, gústalle ler, meditar, a música, o ioga, o sendeirismo e pasar tempo xunto súa familia e amigos.

Naceu en Vigo e estudou Matemticas en Santiago de Compostela. Dedicou a súa carreira a aplicar métodos matemticos a problemas cientficos no eido da astronoma.

Comezou a súa investigacin no Instituto de Astrofsica de Andaluca (IAA-CSIC), onde realizou a súa tese doutoral modelando o comportamento termofsico dos núcleos cometarios. Posteriormente, na súa investigacin posdoutoral, desenvolveu modelos para a difusin qumica na atmosfera de Titn e a propagacin de descargas eléctricas na atmosfera (streamers).

Mis tarde, especializouse na anlise estatstica de datos, estudando a estrutura espazo-cinemtica de cúmulos estelares e incluso traballou como cientfica de datos nunha empresa privada. En 2019 incorporouse ao IPAG de Grenoble, onde continuou a súa investigacin aplicando anlise estatstica e ferramentas de clustering para estudar a formacin de estrelas e a estrutura de cúmulos estelares novos.

Desde 2021, é profesora na VIU, onde reforzou a súa experiencia docente en diversos graos e msteres oficiais. Actualmente busca explorar o potencial da anlise topolxica de datos para ofrecer unha visin mis completa e consistente da formacin estelar.

Estudou Matemticas na Universidade de Santiago de Compostela e, posteriormente, o Mestrado en astrofsica na Universidad de La Laguna, xa que a súa paixn sempre foi a astronoma.

Nado no Lugar de Ribademar, Outes, A Corua. Cursou primaria no CEIP Serra de Outes e secundaria no IES Poeta An, ambos no concello de Outes, para logo facer o bacharelato no IES Campo de San Alberto, no concello de Noia. Continuou a súa formacin académica na Universidad de La Laguna (Illas Canarias), tanto o Grao en Fsica como o Mestrado en astrofsica. Accedeu a unha bolsa FPI Severo Ochoa e cursou o doutoramento no Instituto de Astrofsico de Canarias, na lia de Fsica Solar; actualmente est no seu último ano de tese. Á parte da súa lia principal de investigacin, tamén participou en traballos sobre sismoloxa e vulcanoloxa das Illas Canarias no IPNA CSIC e no estudo de fontes hidrotermais submarinas no mar Exeo en colaboracin co departamento de fsica da National Kapodistrian University de Atenas. Ademais, participou na organizacin de conferencias cientficas, impartiu clases de fsica do plasma na Universidad de La Laguna e cosupervisou un traballo de fin de grao. Considérase un investigador en fsica con gusto polas matemticas e con vocacin docente.

Licenciada en Fsica pola Universidad de La Laguna en 1986. Realizou a súa tese doutoral no Instituto de Astrofsica de Canarias (IAC) cun contrato como astrofsica residente. Tivo unha bolsa postdoutoral FPI no estranxeiro no Instituto dei Astrofsica Spaziale (IAS, Frascati, Italia) na que traballou na evolucin estelar en fases tardas. Contrato como especialista en astrofsica espacial no INTA (LAEFF, Madrid). En 1994 trasladouse �鶹���� como profesora titular (TU), e desde 2018 é catedrtica de universidade na Universidade da Corua. Profesora visitante do programa Fulbright en 2017 no Departamento de Fsica e Astronoma da Johns Hopkins University. En 2019, a Real Academia Galega de Ciencias nomeouna académica numeraria e converteuse na primeira muller na sesin de ciencias fsicas, matemticas e computacin. Desde xaneiro de 2025 é a presidenta da Sociedade Espaola de Astronoma e tamén coordinadora da subrea AYA na AEI. Nos últimos anos traballou en proxectos que aplican técnicas de IA extraccin de informacin en bases de datos astronmicas e no desenvolvemento de algoritmos para a preparacin dos arquivos de datos do satélite Gaia da ESA e a súa explotacin.��

É un investigador astrofsico especializado en formacin e evolucin galctica, nado en Vigo en 1997. Realizou o Grao de Fsica na Universidade de Santiago de Compostela e cursou o seu último ano na Jagellionan University of Krakw onde comezou a especializarse en Astrofsica e Cosmoloxa. Tras estudar no seu TFG a dinmica de galaxias ananas esferoidais (dSphs) satélites da Va Lctea, cursou o Mestrado de astrofsica na Universidad Complutense de Madrid (UCM). No seu TFM analizou a formacin de nebulosas preplanetarias mediante datos interferométricos de ALMA e un modelo de transferencia radiativa.

Dende 2022 est a realizar o seu doutoramento na UCM, cunha bolsa de doutoramento industrial en colaboracin coa empresa GMV. A súa investigacin no doutoramento consiste, fundamentalmente, no anlise das propiedades das galaxias ananas satélites de galaxias centrais tipo Va Lctea empregando simulacins cosmolxicas 'zoom-in'. Este estudo vai dende analizar como cesan a súa formacin estelar, pasando polo problema do modelo cosmolxico ΛCDM dos planos de satélites no grupo local, ata a formacin de stellar streams debido s forzas de marea durante o proceso de acrecin das galaxias satélite. Ademais, estas anlises estnse a empregar para preparar a futura misin espacial da ESA ARRAKIHS, ademais da preparacin cientfica do futuro instrumento MOSAIC do ELT. Por último, dende a colaboracin industrial, est a participar no deseo e prototipado instrumental do espectrgrafo multiobxecto MOSAIC para o ELT.

Nado en Vigo en 1948, é unha figura clave na historia recente da astrofsica espaola. A súa traxectoria académica comezou cunha bolsa da Real Sociedade Matemtica Espaola tras participar na primeira Olimpada Matemtica. Estudou Ciencias Fsicas en Sevilla e obtivo o seu doutoramento en Microbioloxa na Universidad de Granada, onde pronto se integrou nun grupo pioneiro de novos astrnomos que desenvolvan observacins no remoto Observatorio do Mohn do Trigo (OMT), en Sierra Nevada.

A partir desa experiencia, Costa foi un dos impulsores da creacin do Instituto de Astrofsica de Andaluca (IAA, CSIC), contribundo tanto ao traballo cientfico, como construcin fsica do Observatorio de Sierra Nevada (OSN), onde participou activamente no deseo, instalacin e automatizacin de telescopios e instrumentos desde 1982.

Ao longo da súa carreira foi responsable de numerosos proxectos internacionais, como o consorcio para o espectrgrafo da misin espacial ISO (ESA), e ocupou postos clave en organismos cientficos europeos. Foi membro do Astronomy Working Group da ESA, do Comité de Ciencias do Espazo da ESF e do Comité Cientfico Asesor do GRANTECAN.

Ademais do seu extenso labor cientfico, contribuu formacin de novas xeracins e creacin de infraestruturas esenciais para a astronoma en Espaa. O seu legado é, nas súas palabras, o froito dunha aventura colectiva e visionaria que transformou a observacin astronmica no noso pas

Estudoso da contaminacin luminosa dende o ano 2009, foi o seu traballo na medicin do brillo do ceo o que o levou a traballar sete anos no Observatorio Astrofsico de Javalambre. Agora exerce de profesor de formacin profesional e de titor na UNED de Pontevedra, pero continúa formndose, estudando e divulgando as causas e as consecuencias da contaminacin luminosa traballando e colaborando no colectivo Calidade do Ceo Nocturno, na Rede Espaola de Estudos sobre Contaminacin Lumnica e con distintos grupos de investigacin.

Tras finalizar a carreira en Ciencias Qumicas pola Universidade da Corua (UDC) en 2007, conseguiu unha bolsa de formacin do Instituto Nacional de Técnica Aeroespacial (INTA) de tres anos. Durante este perodo, iniciou unha tese doutoral en Xeoloxa entre o Centro de Astrobioloxa (CAB-CSIC-INTA) e a Universidad Complutense de Madrid (UCM), que culminou coa mencin cum laude��en 2014. A súa tese centrouse no estudo de procesos criomagmticos en lúas xeadas, especialmente na lúa de Xúpiter Europa.

En 2015 foi ao Jet Propulsion Laboratory (JPL-Caltech) en California, EEUU, grazas a unha bolsa posdoutoral de dous anos do NASA Postdoutoral Programme (NPP). Os seus estudos durante este perodo centrronse mis en procesos de intercambio codia-atmosfera en Titan, lúa de Saturno.

En 2017 volveu ao CAB, onde seguiu con estudos sobre procesos criomagmticos, pero tamén se iniciou en novos campos mis centrados en Marte. Neste sentido, colaborou en traballos aplicados posible habitabilidade pasada e, por outro parte, posta a punto de instrumentos de futuras misins, como o espectrmetro Raman de ExoMars.

En 2024 mudouse ao Laboratoire de Planétologie et Géosciences” (LPG), en Nantes, Francia, grazas obtencin dunha axuda europea individual Marie Skłodowska-Curie. O obxectivo é elaborar novas bases de datos espectroscpicas, de infravermello prximo (NIR) e Raman, en condicins das superficies de mundos ocenicos sen atmosfera, tales como Europa, Encélado e Ceres. Os datos servirn de apoio aos datos provenientes do JWST e das misins JUICE e Europa Clipper, ambas xa de camio ao sistema Xúpiter.