Segundo a tese da investigadora Ana Isabel da Silva Castro Forte
A violencia nas parellas adolescentes presenta dinmicas similares no contexto presencial e virtual
O seu estudo céntrase no caso do norte de Portugal
Na súa tese de doutoramento, a investigadora lusa Ana Isabel da Silva Castro Forte abordou, desde a psicoloxa feminista crtica, o fenmeno da violencia nas relacins de parellas adolescentes, tanto presencial como na súa transposicin ao contexto dixital, tamén denominada cyber teen dating violence. Entre os principais resultados do seu estudo, centrado no norte de Portugal, destaca como a violencia exercida no mbito dixital “presenta dinmicas similares s xa estudadas na violencia das relacins de parellas adolescentes perpetrada cara a cara”.
A tese, titulada Num encontro s cegas com a violência? Contributos da psicologia feminista crtica para a compreensão da violência no namoro nas culturas juvenis, estivo dirixida polas profesoras Yolanda Rodrguez e Mara Lameiras e foi presentada na Facultade de Educacin e Traballo Social do campus de Ourense. “É incuestionable a influencia da era dixital en todas as esferas da vida humana e a sexualidade non constitúe unha excepcin. Se por unha banda Internet e as tecnoloxas proporcionan oportunidades únicas relacionadas coas posibilidades de interaccin social, de aumento da informacin e de coecemento da diversidade sexual, por outra banda, constitúese un espazo de normalizacin da violencia e da obxectivizacin do corpo das mulleres”, explica a investigadora. Por este motivo, destaca, “é esencial profundar no coecemento do seu impacto en relacins sociais de xénero, sobre as relacins de intimidade xuvenil desde unha perspectiva de anlise feminista”.
Traspaso de estereotipos, mitos e actitudes de tolerancia
Tendo en conta este marco, na súa tese Ana Isabel da Silva empregou unha metodoloxa multimétodo, na que combinou a dimensin cuantitativa a través de cuestionarios e cualitativa a través de grupos de discusin. Na parte cuantitativa participaron 169 persoas (77 mulleres e 92 homes con idades comprendidas entre os 13 e os 18 anos do norte de Portugal, 77 de Educacin Secundaria e 91 de Formacin Profesional) e na cualitativa 143 adolescentes do estudo cuantitativo, 62 rapazas e 81 rapaces. Os principais resultados desta investigacin, explica a súa autora, “suxiren que a cyber teen dating violence presenta dinmicas similares s xa estudadas na violencia das relacins de parellas adolescentes perpetrada cara a cara e que a violencia de xénero traspasa as actividades e interaccins establecidas a través dos dispositivos tecnolxicos, revelndose a presenza de estereotipos de xénero, mitos de amor romntico e actitudes de tolerancia e lexitimacin fronte a comportamentos abusivos que sustentan as desigualdades de xénero entre mozas e mozos”.
Segundo se recolle na tese de doutoramento, “a pesar que a maiora das e dos participantes expresa non ter experiencia de situacins de violencia nas súas relacins de parella, adoitan percibir numerosos comportamentos violentos nas súas relacins afectivas como algo normalizado e coti no seu da a da”. Con respecto s causas de violencia nas relacins de parellas adolescentes, engade, as e os participantes identifican sobre todo cuestins intrapersoais. “Tamén se constatou que identifican diferentes tipoloxas de violencia, considerando a violencia verbal como a mis frecuente no seu grupo etario e a violencia psicolxica como o tipo mis invisible, pero con maior impacto e consecuencias negativas”, afirma a xa doutora pola 鶹. Ademais, engade Ana Isabel da Silva Castro Forte, “as condutas de control (por exemplo sar de noite, vixiar o teléfono mbil ou controlar a roupa que pon a parella) non sempre se recoeceron como comportamentos abusivos, sendo habitualmente asociados con preocupacin, descoecemento, celos e desconfianza”. Este patrn de comportamento é segundo o estudo feito “moi similar entre mozas e mozos e est en lia cos resultados que non amosan diferenzas de xénero en relacin ao nivel de coecementos sobre a violencia nas relacins de parellas adolescentes”.
Entre outros moitos focos de atencin, o estudo de Ana Isabel da Silva Castro Forte analizou os comportamentos de sexting, de envo de mensaxes sexuais, por medio de teléfonos mbiles do colectivo adolescente participante. En relacin a este fenmeno, a tese apunta como “comprobouse que varios e varias adolescentes descoecan o termo, pero recoecan que a prctica deste comportamento é frecuente nas relacins de adolescentes”. A maiora, engade, “nos seus argumentos identificaron s mozas como as mis activas no envo de contidos de sexting mentres que os mozos afirmaban que solicitaban s mozas o envo de contido ertico-sexual coa finalidade de provocar, promover un intercambio de contidos e/ou incentivalas a que compartan as súas fotografas ntimas”. Non en tanto, engdese no traballo, “os datos cuantitativos apuntan que son os mozos os que mis envan fotos e/ou vdeos de contido ertico a través do seu teléfono mbil ou das redes sociais, skype ou equivalentes”. En relacin s actitudes cara o sexting, a investigadora sinala que “non se atoparon diferenzas en funcin do xénero" en canto a quen considera este fenmeno como "algo divertido ou despreocupado”. Con todo, apunta a xa doutora, “atopronse diferenza de xénero en relacin percepcin do risco e s expectivas relacionais”, amosando as mozas “unha maior percepcin dos riscos asociados a compartir contidos ertico sexuais a través de Internet que os seus compaeiros”.
Dar voz s e aos adolescentes
No traballo realizado, apunta por último Ana Isabel da Silva Castro Forte, o posicionamento feminista crtico demostrou ser “un marco adecuado” para promover a profundizacin do coecemento sobre as percepcins adolescentes sobre a violencia nas relacins de parella no cara a cara ou perpetrada a través dos medios dixitais. Na súa tese, comenta, tentouse dar voz s e aos mozos e s súas experiencias, un grupo social cuxo protagonismo, indica, “no deseo de polticas para combater a violencia anda é inconsistente". “Consideramos importante fomentar a participacin cvica e poltica das e dos mozos en materia de loita contra a violencia de xénero, en particular a violencia nas relacins de parellas adolescentes en todas as orientacins sexuais para que as súas opinins poidan ser escoitadas, influr e ter responsabilidade en accins que permitan abordar os temas que afectan s súas vidas”, indica a investigadora lusa.
