�鶹����

O catedrtico da Escola de Enxeara Forestal Adolfo Cordero, investigador principal do grupo EcoEvo, é un dos autores de , o primeiro libro dedicado aos diferentes tipos de invertebrados que poden atoparse nas lagoas, pozas, ros e zonas húmidas dun arquipélago caracterizado polo seu illamento xeogrfico. Resultado dun conxunto de mostraxes realizadas ao longo de catro anos xunto a investigadores e investigadoras da Universidad San Francisco de Quito (USFQ), trtase dunha gua de carcter divulgativo, que compila informacin de 138 especies de insectos e outros invertebrados, co propsito de “facilitar o seu estudo, conservacin e apreciacin”, sinalan os seus autores e autoras.

Con textos en casteln e inglés, este libro é resultado dun conxunto de mostraxes realizadas polas investigadoras e investigadores da USFQ Karla S. Barragn -autora principal-, Daniela Rosero, Daniel Escobar, Pamela Moreno, José Daza e Andrea C. Encalada, xunto co responsable do grupo EcoEvo e Sebastin Andrade, da Ceiba Foundation for Tropical Conservation. 

“A mefagauna de Galpagos é ben coecida, pero as illas teen tamén moitas especies de grupos menores”, salienta Cordero respecto dun conxunto de macroinvertebrados que habitan nos ecosistemas de auga doce ou salobre das Galpagos. Ata a publicacin desta gua, “apenas haba informacin sobre estes grupos a nivel cientfico e nada de divulgacin”, recoece o investigador da �鶹����, un dos responsables da revisin cientfica do libro e autor de todas as fotografas de invertebrados nos seus hbitats. “A mia participacin mis relevante est na parte de odonatos e hempteros”, dúas ordes que centraron diferentes estudos do grupo EcoEvo nas Galpagos, “pero tamén na mia faceta de fotgrafo da natureza”, apunta Cordero.

���Ա�����پ����������� e divulgacin

Como lembra Cordero, o estudo das poboacins da Ischnura hastata, unha especie de libélula da que o grupo EcoEvo descubrira previamente nas Azores o único caso coecido nestes insectos de partenoxénese –reproducin sen necesidade dos machos-, foi o propsito central dos seus primeiros estudos nas Galpagos. Al, engade, “atopamos que a fauna de odonatos estaba pouco estudada”, o que levou a iniciar unha lia de colaboracin co laboratorio que coordina Andrea Encalada, ao abeiro de diferentes proxectos financiados pola Agencia Espaola de ���Ա�����پ�����������. Nesta colaboracin insrese tamén a “investigacin que empezamos hai anos sobre as masas de auga non maria, moitas bastante salgadas”, na que se insiren unha serie de mostraxes nas illas Floreana, Isabela, San Cristbal e Santa Cruz, dirixidas a caracterizar a maior cantidade da diversidade de invertebrados nos “escasos ecosistemas acuticos” destas illas de paisaxe volcnica.

“Atopamos insectos e invertebrados con adaptacins e ecoloxas extraordinarias”, sinala o equipo responsable dunha gua que “revela que a riqueza das illas non est s na terra firme ou no océano aberto, senn tamén nos seus corpos de auga mis discretos”. Nese senso, este libro busca tamén pr o foco na importancia dos ecosistemas acuticos na biodiversidade do arquipélago, dado que “rara vez” se teen en consideracin “nas estratexias de conservacin”, salientan. 

Informacin de preto de 140 especies

A gua presenta informacin da bioloxa das diferentes familias e ordes de invertebrados, xunto con fotografas, descricins morfolxicas, informacin taxonmica ou mapas da súa distribucin no arquipélago. Centrada en xéneros e especies “facilmente visibles”, o que exclúe microinvertebrados ou microcrustceos, no libro abrdanse 138 especies, das que 46 nativas do arquipélago e outras 39 s poden atoparse nas Galpagos. No caso de insectos e decpodos, a publicacin recolle entradas individuais por familias, coa excepcin das libélulas, que son “probablemente o grupo mellor estudado”, contando cada unha das oito especies presentes nestas illas cun apartado especfico. Entre elas, atpase a especie endémica Rhionaeschna galapagoensis, “bastante común na illa de San Cristbal, onde hai algúns regatos permanentes, pero rara noutras illas”, apunta Cordero. 

“Do resto dos grupos sabemos pouco sobre a bioloxa e algunhas especies anda estn por estudar en detalle”, recoece o investigador da �鶹����, quen realizaba a comezos deste ano un estudo sobre os hempteros. Desta orde forman parte insectos que viven sobre a superficie da auga ou que habitan nas beiras das zonas húmidas e est representada nas Galpagos por sete familias e 18 especies. Trtase dun dos grupos con maior número de especies nun arquipélago no que destaca a ausencia de grupos acuticos comúns en ecosistemas continentais, como Ephemeroptera, Trichoptera ou Plecoptera. No arquipélago, a orde mis representada e a dos Diptera, da que forman parte as moscas ou mosquitos e dos que esta gua reúne informacin de once familias e preto de 90 especies asociadas a corpos de auga doce ou salobre. 

No caso dos colepteros, presenta informacin das seis familias e preto de 15 especies de escaravellos asociados a ecosistemas acuticos, mentres que no caso da orde Decapoda describe tres familias de crustceos ligadas auga doce ou salobre. Por outra banda, a falta de informacin actualizada é unha das cuestins salientadas respecto dos anfpodos, unha orde de crustceos da que se coecen na Galpagos preto de 50 especies, o 38% endémicas. O mesmo acontece cos ispodos e cos ostrcodos, as como coa clase Gastropoda, “ que pertencen diversas ordes de caracois, terrestres e marios”.