�鶹����

A Xunta de Galicia destina, neste 2019, 180 millns de euros prevencin e defensa contra o lume ao abeiro do Plan de Prevencin e Defensa contra os Incendios Forestais de Galicia (Pladiga). Uns lumes que no pasado ano calcinaron 2608 hectreas de monte con 1426 focos, segundo os datos da Consellera de Medio Rural. Pero este problema de dimensin mundial, agravado polo cambio climtico, precisa de novos enfoques para erradicalo e minimizar os seus efectos sobre a poboacin e o medio ambiente. Neste contexto, coordinado pola �鶹���� e coa participacin da Universidade de Porto e do Centro Nacional para a ���Ա�����پ����������� Cientfica de Toulouse, botou a andar no ano 2016 o . Financiado polo programa europeo Interreg cun orzamento de 2,1 millns de euros, fronte aos sistemas actuais que empregan modelos que non son quen de recoller datos de xeito continuo, FIRE-RS permite obter datos reais recollidos ‘in situ’ e de xeito automatizado para avaliar a evolucin e propagacin real dun lume.

Transcorridos tres anos desde o seu inicio, este mércores o equipo de investigacin implicado neste proxecto presentou o balance do seu traballo. Como explicaba o profesor Fernando Aguado, investigador principal, “FIRE-RS acadou a integracin de múltiples tecnoloxas para facilitar a loita contra o lume, cumprindo as cos obxectivos definidos no proxecto, que permite realizar unha predicin mis exacta da evolucin dos incendios, baseada en datos reais recollidos ‘in situ’ de xeito automatizado”. A iniciativa implementa un demostrador tecnolxico baseado nun sistema innovador de deteccin, mapeado e predicin do comportamento dos incendios forestais, mediante a combinacin de sensores infravermellos despregados nos montes; un satélite Cubesat (LUME-1); unha flota de vehculos non tripulados (UAVs) con cmaras no infravermello prximo e un software de modelado e predicin de incendios. 

Un exemplo de colaboracin

No acto de presentacin dos resultados, o reitor, Manuel Reigosa, puxo en valor un proxecto que reúne aspectos “dos que estamos moi satisfeitos tanto dende a �鶹���� como dende a sociedade galega”, entre eles a aposta pola colaboracin tanto internacional como público-privada; o fornecemento de capacidade tecnolxica cara o tecido industrial; ou a creacin de spin-off, coa posta en marcha de . Xúntanse as, remarcaba, “unha serie de cousas que crean a Universidade que ns pretendemos, grazas ao traballo de persoas como Fernando Aguado e todo o seu equipo”.

Pola súa banda, Aguado quixo dar as grazas a e recoecer o traballo do profesor José Antonio Viln, co-investigador principal no comezo do proxecto, e o esforzo dos membros da Agrupacin Aeroespacial, o grupo CIMA, o grupo de Antenas, Radar e ��dz��ܲԾ�����������s Ópticas, o Laboratorio de Informtica Aplicada, LIA2 e dos socios europeos. Sobre a constatacin da efectividade dos resultados, Aguado amosbase “satisfeito de ter realizado un traballo moi interesante”, que agora mesmo est preparado para pasar fase da transferencia. “Ns comprobamos que a tecnoloxa est plenamente operativa, é escalable e os resultados cumpriron cos obxectivos, polo que o futuro pasa pola implicacin da administracin pública e a comercializacin a través do tecido produtivo da contorna galega “para producir riqueza econmica e xerar postos de traballo”. 

Neste sentido, o investigador apuntaba que o coecemento referido aos satélites acubillado durante os últimos 11 anos comercialzase a través da spin-off Alén Space, “un xeito de que o talento se quede e forneza o tecido produtivo galego”. Diego Nodar, un dos impulsores da empresa, explica que o custe de poer en marcha unha rede con esta tecnoloxa dependera do número de satélites da constelacin, de sensores terreos, etc. pero tamén de se “é unha administracin pública a que quere o servizo s para ela, ou ben é unha empresa a que se encarga de distribur esta tecnoloxa a diferentes administracins e diferentes pases”. En todo caso, Fernando Aguado tamén lembra que anda é preciso establecer un marco legal que aborde temas como o dereito privacidade en relacin s cmaras ou dos permisos de voo dos UAVs. Dende o punto de vista da investigacin, Aguado tamén remarcou a importancia de buscar socios internacionais para continuar con esta lia de investigacin e avanzou que existen contactos coa NASA para establecer colaboracins a través do JPL, situado en California, unha zona moi afectada por lumes devastadores. Tamén remarcou a utilidade deste proxecto para establecer as mellores estratexias de reforestacin, “é outra va pola que temos que seguir avanzando”.

Marcos Araújo, xerente de Axega, remarcou a importancia deste tipo de proxectos que axudan non s ao control dos lumes, senn tamén prevencin. “Os cambios de modelos sociais, de usos do territorio e o cambio climtico repercuten de forma notable na tipoloxa, número e casustica dos incendios forestais", pero este tipo de proxectos axudan a evitar situacins de emerxencia, a que estas se agraven e tamén teen un papel de prevencin e disuasin. “Dado que o 95% dos lumes son provocados, o control e monitorizacin do terreo pode axudar a reducir esta cifra”, recoeca.

FIRE-RS en tres fases

A tecnoloxa do proxecto FIRE-RS desenvlvese en tres fases. Na primeira delas, a �鶹���� deseou e desenvolveu o sistema de deteccin en terra, integrado por sensores infravermellos e estacins meteorolxicas; as como do satélite LUME-1, encargado de recoller e reenviar as alarmas xeradas polos vixas en terra. “Cando os sensores detectan un incendio, transmiten, empregando un mdem, a alarma cos datos recollidos ao satélite, que os retransmite estacin de terra da �鶹����, desde onde son enviados ao centro de control francés”, explica Aguado.

Na segunda fase, o Laboratorio de Anlises e Arquitectura de Sistemas de Toulouse simula a evolucin do lume e xera un plan de voo efectivo e optimizado para que os avins non tripulados sigan unha traxectoria definida sobre a rea do incendio co obxectivo de recoller mis datos “in situ”. Xa na terceira fase do proxecto, o equipo da Universidade de Porto encrgase de despregar varios vehculos non tripulados que sobrevoan a rea do incendio, seguindo o plan de voo xerado polo software de intelixencia artificial, co obxectivo de recoller os datos necesarios para obter a propagacin real do lume. 

Novo proxecto con vehculos terrestres

A piques de poer fin a este proxecto e a falta tan s das últimas probas, o equipo da �鶹���� ten a vista posta xa no futuro. Como avanzou Fernando Aguado acaban de solicitar un novo proxecto europeo que tera como obxectivo a creacin de vehculos autnomos de superficie para que poidan servir de soporte  s brigadas terrestres de loita contra os incendios, por exemplo, transportando ferramentas a través das lias de lume. A proposta est xa nunha segunda fase de avaliacin e agrdase que a resolucin se coeza despois do vern.