�鶹����

Ao longo da historia, espazos como a vivenda e o cuarto foron concibidos como lugares ntimos e privados, construdos coa finalidade de refuxiarse ou illarse. Mais no actual mundo dixital poden entenderse como xusto o contrario, como lugares nos que “mostrarse e permanecer conectado”. As o pon de relevo a investigadora e artista Yolanda Ros na súa tese de doutoramento, centrada en analizar e definir a “construcin sensible do espazo privado na arte”, concibida esta como “a maneira de edificar un lugar para habitar, baseada na sensibilidade persoal, na afectividade e na emotividade”. Na súa investigacin, Ros Coello identifica e clasifica diferentes formas de articular esa nocin de “espazo privado” ao longo da historia, vez que analiza como este espazo e a súa influencia nas relacins persoais son dúas cuestins que “de forma insistente se manifestaron na forma de producir e analizar a arte”. As mesmo, a tese que defendeu na Facultade de Belas Artes afonda nos cambios que para a construcin sensible do privado supuxo o paso “dunha época analxica a unha dixital”, na que as novas tecnoloxas trouxeron consigo “unha nova forma de comprender o individuo e as súas relacins persoais e, consecuentemente, unha nova maneira de entender o espazo privado e a intimidade”.

Dirixida pola profesora Chelo Matesanz, a tese La construccin sensible del espacio privado en el arte: del cuarto propio al cuarto propio conectado pon o foco nun tipo de espazos e construcins que, como sinala a investigadora, “condicionan e conforman s persoas que as habitan”. Ros Coello sinala nese senso como o espazo privado foi para a arte “un tema tan suxestivo como pode ser o retrato”, un foco de interese “marcado pola súa calidade plstica, escultrica e arquitectnica, que evidencia como viven e se relacionan as persoas”. Partindo desta idea, a tese aborda tanto a evolucin deste concepto como “de que maneira a arte contempornea se centra nestas cuestins”. De feito, Ros pon en relacin a investigacin coa súa propia prctica artstica, “centrada nas relacins entre escultura e arquitectura” e que implica tamén unha indagacin sobre unha serie de “conceptos e intereses que sempre estiveron presentes na mia experiencia artstica”, apunta. 

Da esencia do cuarto propio ao espazo "hiperconectado"

Partindo da idea de que “o espazo doméstico onde se habita constrúe a intimidade e a identidade das persoas”, a tese analiza como ao longo dos séculos “foi variando” a maneira de entender “o espazo privado e a intimidade”, vez que afonda en como estas ideas foron abordadas por artistas como Louise Bourgueois, Peter Halley ou Andra Ursuta. Ros incorporou tamén súa investigacin unha compilacin de obras, artistas e teoras que permiten examinar “como a idea de intimidade e privacidade se foi modificando”, analizando as visins de académicos como Javier Echeverra, Sherry Turckle ou Jonathan Crary, de artistas como Monika Sosnowska, Do Ho Suh, Toms Sarraceno e Anne Imhof e de arquitectos como Diller Scofidio ou Toyo Ito.

A tese busca as mesmo definir a “esencia do cuarto propio” para logo incidir nas “transformacins sociais e culturais” das últimas décadas e nos seus efectos na construcin desa esfera privada. A través da anlise de “diversas perspectivas tericas que veen da arte, da literatura, da filosofa, a antropoloxa ou a socioloxa”, Ros establece “un patrn que diferencia a construcin sensible do espazo privado” na modernidade e na posmodernidade, contrapoendo o “cuarto propio” co que a ensasta Remedios Zafra definiu como “cuarto propio conectado”, termo que, como apunta Ros, “escenifica a inmaterialidade do espazo de intimidade na posmodernidade”. As, engade, o primeiro enténdese como un “espazo pechado, distanciado das miradas no que poder illarse dos demais”, mentres que o conectado “caracterizase en cambio por ser aberto, poroso, dúctil e hiperconectado”.

Cambios que fixeron do fogar unha “vent aberta” 

Na súa investigacin, Ros afondou tamén en como as tecnoloxas da informacin e da comunicacin e o espazo virtual fixeron do fogar “unha vent aberta”, propiciando “a transformacin da vida privada e, s veces tamén, a perda das experiencias reais”. Nese senso, a tese afonda en como o mundo virtual provocou “unha maneira diferente de percibir a contorna e as relacins humanas, desprazando os lmites entre o privado e o público, as como a nocin de corporalidade e identidade”. Trtase, engade, dun novo contexto que implica “cambios nas propias relacins persoais”, xa que, a través da pantalla, “cada persoa elixe que mostrar e que ocultar”, o que súa vez pode derivar, sinala, en que “a intimidade se converta nun espectculo”.