�鶹����

A Carteira de Servizos de Fisioterapia de Atencin Primaria e Comunitaria impulsada polo Sergas en 2024 levou implantacin nos centros de atencin primaria dunha serie de programas de exercicio terapéutico, que buscan mellorar a sintomatoloxa e a calidade de vida de persoas afectadas por diferentes patoloxas. Co obxectivo de avaliar os seus efectos, investigadoras da Facultade de Fisioterapia traballan conxuntamente coas responsables das Unidades de Fisioterapia de Atencin Primaria de cinco centros de saúde da Área Sanitaria de Vigo no desenvolvemento dun estudo clnico observacional de tres dos programas includos nesta carteira. Desenvolvido polo grupo de investigacin Isaúde, adscrito tamén ao Instituto de ���Ա�����پ����������� Sanitaria Galicia Sur, o obxectivo deste traballo é reunir os primeiros datos sobre as melloras que poden xerar uns programas dirixidos a persoas con dor crnica, con risco de fraxilidade e con patoloxas asociadas ao solo pelviano.

“Moitos estudos relacionan a vida activa e o exercicio terapéutico con, por exemplo, a reducin da dor crnica”, sinala a investigadora Irimia Mollinedo, coordinadora do recentemente constitudo grupo de investigacin Isaúde. Nese senso, Mollinedo destaca o “cambio de paradigma” que supn a implantacin de programas que “apostan pola inclusin do exercicio terapéutico, como abordaxe principal, para tratar pacientes con diferentes patoloxas”. Concretamente, os estudos que coordina a investigadora Iris Machado céntranse en tres dos once programas includos nesta carteira de servizos. Trtase do programa de deteccin precoz do sedentarismo e da inactividade, promocin da actividade fsica e prescricin do exercicio terapéutico no mbito comunitario, Activa a túa saúde, dirixido a persoas con enfermidades musculoesqueléticas e reumatolxicas; o programa para a prevencin da fraxilidade e risco de cadas na persoa maior, Axilidade, destinado a “pacientes con sndrome de fraxilidade”; e o programa de solo pelviano, para persoas “con diferentes trastornos asociados ao conxunto de músculos e ligamentos presente na base de pelve”. 

Nestes traballos participarn tamén as investigadoras da Facultade de Fisioterapia Esther Monge, do grupo Isaúde, e Alejandra Alonso, do grupo Remoss, xunto coas fisioterapeutas do Sergas Mara Jesús Martnez, Margarita Prego e Noa Siuela. A investigacin levarase a cabo nas Unidades de Fisioterapia de Atencin Primaria de Ponteareas, Tui, A Guarda, Lavadores (Vigo) e Redondela, onde as profesionais do Sergas encrganse de impartir estes programas e onde, desde este mes de outubro e ata maio de 2026, as investigadoras realizarn unha serie de avaliacins “dos diferentes grupos que pasen polos programas”. Isto far posible posible contar, no seu conxunto, cunha mostra prxima s 300 persoas, estima Mollinedo. 

Tres estudos cun obxectivo común

O obxectivo deste traballo é obter un conxunto de datos que permitan coecer os efectos concretos destes programas de exercicio terapéutico na saúde das e dos pacientes, contribundo a que o paciente adquira “un papel activo” en materia de saúde. Non obstante, como apunta Mollinedo, trtase de tres estudos diferentes, que porn o foco en diferentes variables, anda que todos eles abranguen unha serie de probas dirixidas a coecer os seus efectos “sobre diferentes sntomas presentados e sobre a calidade da vida” das e dos participantes, as como a coecer o seu grao de satisfaccin co tratamento recibido.  

Nos tres casos, contarn con dous grupos de pacientes “que participan no programa de forma diferente” e aos que se lles realizar unha avaliacin previa e outra ao remate do tratamento, cuxa duracin oscila entre as seis e as doce semanas. Os tres proxectos, remarcou Mollinedo, desenvlvense con obxectivos diferentes e por iso, incluirn probas de avaliacin diferentes en cada un deles. Por exemplo, no caso de Activa a túa saúde, o obxectivo é avaliar o papel da educacin en saúde sobre os resultados do exercicio terapéutico, de tal xeito que os dous grupos asistirn a sesins de exercicio terapéutico no centro de saúde, mentres que un deles ademais recibir sesins de educacin en saúde. En Axilidade, o propsito é avaliar a influencia da frecuencia das sesins semanais, comparando un grupo que realizar unha sesin con outro que participar en dúas cada semana. Finalmente, no programa de solo pelviano, o estudo céntrase en comparar o efecto dun programa grupal realizado no centro de saúde cun programa proposto para o fogar.