�鶹����

No camio cara a igualdade, un dos retos que afronta a sociedade é a visibilizacin das mulleres non s no presente senn tamén no pasado, nunha historiografa da humanidade escrita por e desde o patriarcado. Co obxectivo de contribur a esa relectura da historia desde unha perspectiva de xénero, a Facultade de Historia do campus de Ourense acolleu este luns a celebracin da IV Xornada Olladas antigüidade: maternidade e infancia.

A actividade, que asistiron arredor de 70 persoas de xeito presencial e virtual, estivo organizada pola profesora e decana da Facultade de Historia do campus de Ourense e membro do GEAAT Susana Reboreda e contou con financiamento da Unidade de Igualdade de �鶹���� e a Deputacin de Ourense. Estas xornadas, indicou a súa responsable, xurdiron hai catro anos co obxectivo de contribur a emendar “a eiva do noso grao de Xeografa e Historia, que non ten unha historia das mulleres, como eu entendo que sera desexable”. En cada edicin, sinalou, elxese para as xornadas unha temtica relacionada coa muller, neste caso a maternidade e a infancia, e convdase a participar a catro expertas, cada unha especialista nunha das grandes culturas da antigüidade (Prximo Oriente, Exipto, Grecia e Roma).

Na apertura da xornada, a decana de Historia quixo agradecer a presenza nela de Manuel Reigosa, reitor da �鶹����, presenza que, apuntou, “o que nos est dicindo é a importancia que a nosa institucin lle d a que se cumpran os aspectos tan importantes da igualdade”. Pola súa banda, Manuel Reigosa agradeceu “o traballo da decana e de todo o seu equipo e da facultade na organizacin dunhas xornadas que eu creo que teen moitsimo sentido”. As, apuntou como esta iniciativa é un pequeno paso mis no camio cara a igualdade, recalcando a importancia de visibilizar “esa historia esquecida, agochada, esa historia das invisibles que foron as mulleres durante moitsimo tempo”. Neste senso, o reitor subliou a importancia de que “coezamos realmente a situacin de desigualdade intolerable que sufriron as mulleres durante practicamente toda a historia e que seguen a sufrir”, apuntando que “actividades coma esta son importantes para mentalizarnos do que se fixo mal durante a historia e do que hai que facer no futuro”. No eido da loita pola igualdade, Manuel Reigosa destacou o esforzo que realiza a �鶹���� “por ser exemplo de institucin igualitaria” e lembrou como este compromiso est recollido no plan estratéxico da universidade. Igualmente, o responsable institucional puxo de relevo a necesidade de reivindicar “o papel das humanidades na sociedade” con iniciativas coma estas xornadas xa que, afirmou, “sen humanidades estamos perdidos”. 

Catro visins

A xornada arrancou cunha conferencia de Agnès Garcia, investigadora Ramn y Cajal da Universitat Autònoma de Barcelona, titulada Ms al da maternidade biolxica: adopcins e outros sistemas de filiacin na Mesopotamia antiga. “Cando se me propuxo a temtica desta xornada pensei nas maternidades non biolxicas, porque s veces parécenos moi moderno falar de adopcins, de filiacins que non son biolxicas, e non o é tanto”, sinalou a relatora. Neste contexto, indicou, “pareceume interesante amosar como en Mesopotamia, na primeira metade do segundo milenio antes da nosa era, xa temos contratos de adopcin, sistemas de adopcin”. Nestes sistemas, detallou, “vemos que o coidado, a educacin, dar un oficio é o que d a paternidade ou a maternidade, e non s a cuestin biolxica”. Nalgúns casos, engadiu a relatora, estes sistemas van ligados a ser dunha clase alta pero, afirmou, “parece que é algo transversal a outras clases sociais”. 

A xornada continuou cunha conferencia de Eugenia Muoz, profesora no ISCCR / ITC de Santiago e da Universidad Pontificia de Salamanca, na que se centrou “na relacin entre as nais e os fillos en Exipto, no amor filial, na proteccin que a nai dispensaba ao fillo e como cando o fillo medra este ten o deber moral de ser o que se encargue de protexer e coidar de seus pais na vellez e na morte, co culto funerario”. Pola súa banda, Dolors Mola, profesora da Universitat de Barcelona, reflexionou sobre a desigualdade de nenas e nenos na Grecia antiga a través da representacin dos seus corpos. Na súa intervencin, a historiadora abordou como as nenas sempre aparecen vestidas e os nenos nus, na infancia, en imaxes de cermicas e estelas funerarias. “A lectura que eu fago deste feito, de que as nenas estean sempre vestidas, co corpo cuberto, e os nenos nus, é a desigualdade, porque dselle un valor superior ao corpo masculino, ao sexo masculino”, sinalou.

Por último, Rosa Cid, catedrtica de Historia Antiga da Universidad de Oviedo, falou da infancia na Roma antiga en clave de xénero e a partir dos xoguetes. As, explicou como “nas tumbas das nenas teen un papel destacado as bonecas, cousa que non acontece nas dos nenos, onde o que hai son moitos cabalios”. Ante este feito, a historiadora lembrou como as bonecas “son un smbolo dos bebés que van a ter as nenas cando sexan maiores, a boneca é un xoguete intemporal que se empregou moito para marcar a diferenza entre homes e mulleres”. Na súa intervencin quixo que “o alumnado presente tamén se dea conta de que pouco evolucionamos desde entn”, apuntando que moitas das rapazas presentes no público tamén “xogaron con bonecas e eles con cabalios e camins”.