�鶹����

Anda que o termo rexurdimento asciase segunda metade do século XIX e a autores como Rosala de Castro ou Eduardo Pondal, o perodo no que se “criou intelectual, poltica e literariamente” Florencio Delegado Gurriarn, o poeta homenaxeado neste 2022 no Da das Letras Galegas, foi a “única época histrica na que a sociedade galega viviu un proceso que tia como principal obxectivo o rexurdir de Galicia”. Con esta idea abra o profesor da Facultade de Filoloxa e Traducin Anxo Angueira a conferencia que este martes dedicou ao poeta de Valdeorras no acto conmemorativo do Da das Letras Galegas que a �鶹���� celebrou na sede da Vicerreitora do campus de Pontevedra. Nun evento no que a institucin fixo entrega dos premios de poesa, relato curto e traducin e A lingua galega en 2050, promovidos pola súa Área de Normalizacin Lingüstica (ANL), esta idea do rexurdimento foi recollida tanto polo reitor, Manuel Reigosa, como polo secretario xeral de Poltica Lingüstica da Xunta de Galicia, Valentn Garca, para pr de relevo o papel fundamental que as novas xeracins deben xogar no “rexurdimento” do idioma.��

“Sodes o futuro da lingua e entre todos temos que conseguir, senn un rexurdimento, polo menos unha ���𲵲����𲵳ܾ�����������”, trasladou Reigosa aos premiados nun acto conducido pola vicerreitora de Comunicacin e Relacins Institucionais, Mnica Valderrama. No seu peche, o reitor salientou que unha das tres “grandes lias” fixadas no plan estratéxico da Universidade é “facer unha gran aposta pola lingua e a cultura galega”, vez que lembrou que a �鶹���� conta con tres titulacins que se imparten nun 80% en galego, as como cun “plan para favorecer que nas aulas se utilice moito mis” o idioma. Mais, ao mesmo tempo, Reigosa sinalou s e os estudantes premiados “que precisamos o voso apoio para que a xente nova que se incorpore s aulas utilice con normalidade a nosa lingua”. Nesa mesma lia, Valentn Garca destacou que se ben Galicia conta coa “mellor xeracin da historia” no referido s súas competencias para escribir ou ler en galego, a “materia pendente é que a mocidade use a lingua dunha forma plena e consciente”. De a que puxese de relevo o positivo de iniciativas como os premios que neste acto entregou o director da ANL, Fernando Ramallo, promovidos no marco dun convenio de colaboracin entre a �鶹���� e a Consellera de Cultura, Educacin e Universidade.��

Xunto a entrega destes galardn e a conferencia de Angueira, esta conmemoracin adiantada das Letras Galegas completouse coa actuacin na que Tino Baz puxo música a varios poemas de Delgado Gurriarn vez que o artista Marcos Escudero creaba ilustracins con area inspiradas neses versos.��

Recoecementos creatividade do alumnado

Abertos ao conxunto da comunidade universitaria, o alumnado foi neste 2022 o grande protagonista dos premios literarios, dotados no seu conxunto con 3600 euros, as como coa publicacin dos textos seleccionados nun monogrfico. O nome dos gaadores e gaadoras foi decidido por un xurado presidido por Angueira e integrado por Fran Alonso, director de Edicins Xerais, os profesores da �鶹���� Robert Neal Baxter, Patricia Buxn, e Rebeca Lpez; a técnica do Servizo de Normalizacin Lingüstica do Concello de Vigo Marta Souto e o propio Ramallo como secretario.��

Na categora de poesa, o xurado outorgou o primeiro premio foi Adriana Ribas por Bosques, un poemario que, explica, ten o seu xerme “nos sentimentos contraditorios que teo polos eucaliptos e, paralelamente, pola conducin humana, parasitaria e bela ao mesmo tempo”. Estudante da Facultade de Filoloxa e Traducin, Ribas, que non puido acudir ao acto, amosbase “moi feliz” cun galardn que “quero pensar que indica que puiden crear unha peza que estableza unha conexin con quen le”. Tamén na modalidade de poesa, o xurado distinguiu con dous accésits os poemarios Un medo violento e o amor, de Remedios Fernndez, e Paseantes, de Rebeca Lpez Villar, e recomendou a publicacin de Balbino, de Diego Bar.

Alumno tamén de Filoloxa e Traducin, Fabio Rivas reciba, por segundo ano consecutivo, o premio de relato curto, nesta ocasin por O cruceiro e as anguas, unha historia que tia como punto de partida un artigo de Milagros Bar sobre a “escola de carteiristas de Lérez”, que levouno a dar forma un relato protagonizado por unha nena da aldea de San Martio de Tiobre, membro unha escola de carteiristas que investa o recadado nos furtos en provisins para os guerrilleiros. “Que persoas coa traxectoria de Anxo Angueira ou Fran Alonso valoren desta forma o teu traballo, d alento para intentar que isto non sexa mis ca o principio”, destacou o gaador dunha modalidade na que se outorgou un accésit a Onde mataron os homes, de Carlos Manuel Estévez.��

Por último, o premio traducin foi para Diego Garca Laranxeiro pola súa adaptacin dun texto cientfico escrito en alemn por Christina Beck. “Para min o maior premio é ter a oportunidade de transmitir coecemento na lingua do noso pas e facer a mia pequena achega para demostrar que o galego é unha lingua de primeira”, salienta este alumno do mster de profesorado, que recoece que “traducir textos cientficos ao galego supn un reto, xa que a maior parte da terminoloxa non est recollida no dicionario da RAG”, anda que a lusofona permite “encontrar solucins idiomticas para practicamente todos os problemas de traducin”. Nesta categora o xurado decidiu tamén outorgar un accésit a Isaac Garrido pola traducin do inglés dun texto do poeta vietnamita Ocean Vuong.

Reflexins que miran ao futuro

A estes galardns sumouse un novo premio dirixido promover unha reflexin sobre a situacin social da lingua por parte do alumnado, que deba dar resposta as preguntas de en que situacin se atopar o idioma en 2050 e como lles gustara que chegase a esa data. Carla Mguez e Julieta Insagaray, ambas alumnas de Filoloxa e Traducin, foron as gaadoras dun premio dotado con 200 euros e a publicacin dos textos nun novo volume do libro A lingua galega en 2050, que coordina Ramallo.

Alumna do doutoramento en Traducin e Paratraducin, Mguez foi premiada por A lingua de todes, un texto no que fala da súa experiencia como neofalante, vez que reflexiona sobre o futuro do galego, no que agarda poida impulsarse “unha lingua galega anda mis inclusiva, cunha perspectiva transfeminista interseccional que se reflicta no impulso da linguaxe non binaria”. Neofalante e natural de Uruguai, Insaragay foi premiada polo seu texto Ns, os fillos e as fillas da diglosia, unha “proposta literaria” coa que concorra por primeira vez a un certame e pola que se dectantou tendo en conta o potencial da ficcin para “apelar sensibilidade dos lectores” e a importancia que isto ten nun tema “como o futuro da nosa lingua”.��

A testemua “privilexiada e ferida” dun soo

Florencio Delgado Gurriarn: o soo e a súa testemua era o ttulo do relatorio no que Angueira trazou un percorrido pola traxectoria�� do poeta de Valdeorrs, que foi completando co recitado dalgúns dos seus textos. Previamente, o tamén presidente da Fundacin Rosala de Castro subliou que no perodo que abrangue de 1916 a 1936 “xestouse un poderoso proxecto poltico e cultural que tia como obxectivo o rexurdir de Galicia”. Tratouse dun perodo que Delgado Gurriarn viviu de xeito comprometido e do que datan as súas primeiras publicacins de poemas na prensa. Este “rexurdimento” viuse “traxicamente tronzado polo fascismo”, lembrou o conferenciante, que se detivo a continuacin na marcha ao exilio, en 1938, do escritor, para logo pr o foco no seu activismo poltico e cultural en México. A, Delgado Gurriarn dara forma a libros como Galicia infinda, de 1963, co que Angueira pua o foco unha “das súas mis orixinais achegas”, unha poesa marcada “unha hibridacin única na que entran, en galego, as terras e a cultura mexicana”. Anda que o escritor puido regresar a Galicia en 1968 e 1973 “nunca o fixo definitivamente”, lembrou Angueira, que detvose nos seus últimos poemarios para pr o foco en como “a Galicia poltica e poética posterior morte de Franco estaba moi lonxe daquelas esperanzas previas a 1936”, do “soo do vieiro do rexurdir de Galicia que viviu como unha privilexiada e ferida testemua”.
��