�鶹����

A fenda salarial de xénero é unha realidade entre o persoal docente e investigador da �鶹���� e débese, sobre todo, segregacin vertical, aquela que provoca a distribucin por categoras, é dicir, aquela que fai que a medida que aumenta a escala xerrquica diminúa claramente o número de mulleres, sobre todo cando se chega categora de maior rango: a ctedra. As se��expuxo este martes no Seminario Fenda salarial de xénero nas universidades: o caso da �鶹����, un encontro en lia no que se presentaron os resultados preliminares dun informe no que se analizaron os datos salariais do PDI da �鶹���� en 2020.

“Si elas escalan mis lentamente, obviamente a economa que xeran tamén medra de xeito mis lento e pode chegar a estancarse”, explicou a economista Nataly Alvarado, autora do informe, que fixo fincapé en que detrs de todas as diferencias que explican a existencia desa fenda salarial por xénero est a conciliacin da vida profesional coa persoal, xa que son elas as que “na inmensa maiora dos casos” se seguen a ��encargar das tarefas domésticas e do coidado, ben sexa dos fillos e fillas ou dos maiores.

Menos profesoras��a medida que aumenta a��categora profesional

Segundo os resultados expostos por Alvarado, a maior concentracin de profesoras e investigadoras dse naquelas categoras que teen unha menor xerarqua. En 2020 elas eran o 36%��do persoal investigador en formacin, fronte a un 29% de homes; no caso dos investigadores posdoutorais elas representan o 5% e eles o 4%; no caso dos axudantes doutores a cifra est igualada nun 2%, e a gran diferencia xurde cando se fala do profesorado que est nunha escala xerrquica maior, é dicir, catedrticos e titulares. “No caso dos titulares hai certo equilibrio porque o 20% do PDI titular son mulleres e o 24% son homes, pero se imos ao caso das ctedras s un 4% son mulleres fronte a un 10% dos homes, o que supn un desequilibrio bastante importante”, recalcou Alvarado.

Por rama de coecemento apreciouse tamén a existencia dunha segregacin horizontal, é dicir, puido comprobarse que hai ramas de coecemento que, tradicionalmente, estn feminizadas e masculinizadas. “Nas enxearas, por exemplo, o 72% dos docentes son varns fronte a un 28% de docentes mulleres; mentres que na rea de Ciencias da Saúde, tradicionalmente feminizada, hai un 68% de mulleres e un 32% de varns”, salientou a autora do estudo.

Elas son as que concilian e isto ralentiza a súa carreira laboral

Para Alvarado��todas estas diferencias xorden a partir dos obstculos que xera a conciliacin da familia co traballo, facendo fincapé en que, polo xeral, as mulleres sempre son as que se encargan de todo o traballo da casa, inclundo o coidado dos fillos ou de pais enfermos. “Todas estas responsabilidades que asumen as mulleres xeran obstculos nas súas carreiras profesionais que se acentúan moito mis cando estn na etapa da maternidade”, apuntou a especialista.

Estas afirmacins��veen apoiadas por diferentes datos, entre eles, o feito de que os permisos de conciliacin solicitados polo persoal docente e investigador desde 2016 ata 2020 foron solicitados na súa inmensa maiora por mulleres. Nesta sentido, Alvarado afirmou que o profesorado contratado doutor e o profesorado titular da �鶹���� concentran a maior cantidade de solicitudes, algo que relacionou co feito de que estas dúas etapas da carreira laboral coinciden coa etapa vital de crear unha familia, “e son tamén as dúas etapas claves para o impulso da carreira profesional, polo que estas dúas situacins que se xuntan en tempo e en espazo xeran obstculos para que as mulleres poidan escalar na carreira profesional”.

Entre os exemplos sobre permisos por conciliacin destacouse o caso da reducin de xornada por fillo ou filla menor de 12 anos que, nos catro anos analizados, non foi solicitado por ningún profesor home. “Son diferentes tipos de indicios que apuntan claramente a que, efectivamente, son elas as que estn levando a carga”, recalcou a economista. Consecuencia directa de todas estas fendas de xénero prodúcese unha clara ralentizacin da carreira laboral das mulleres e que a brecha salarial se perpetúe no tempo.

Un “debate colectivo” na procura de solucins

Na inauguracin do seminario coincidiron o reitor Manuel Reigosa e a directora da Unidade de Igualdade, a profesora Águeda Gmez, que fixeron fincapé na importancia de detectar a situacin real para poder establecer medidas correctoras. O reitor lembrou, pola súa banda, que a �鶹���� ten feita unha aposta clara��por conseguir a igualdade real de xénero e, anda que xa son moitos os logros alcanzados, anda queda moito por facer. Nesta lia, destacou que o primeiro que se precisa é “informacin seria e contrastada, con rigor cientfico”, de maneira que os datos recollidos poidan servir para tomar medidas. “É obvio que a fenda salarial na universidade non pode ser tan importante como a que hai nas empresas privadas ou na sociedade en xeral, pero convén analizar ben a situacin real para poder tomar medidas proactivas e mellorar as condicins”, explicou Reigosa.

Na súa intervencin a directora da Unidade de Igualdade relatou como xurdiu a posta en marcha deste estudo, do que agora se presentan os resultados provisionais nun seminario, ao que se referiu como un “debate colectivo” co que atopar “a mellor ecuacin ou frmula” que permita ir corrixindo todos eses desaxustes que provocan ese “efecto tesoira que fai que as mulleres se concentren nas categoras que requiren unha menor xerarqua”.

Estudo simultneo en 20 universidades espaolas

Segundo explicou a responsable da Unidade de Igualdade, os ��requisitos fixados para a obtencin dun Rexistro Retributivo estipulado polo Real Decreto Ley 6/2019, de 1 de marzo de Medidas urxentes para garanta da igualdade de trato e de oportunidades entre mulleres e homes no emprego e a ocupacin e polo Real Decreto 902/2020, de 13 de outubro de Igualdade retributiva entre mulleres e homes, propiciaron que��o Ministerio de Universidades, o de Ciencia e Innovacin, a ANECA e a CRUE nunha reunin realizada o pasado mes de decembro��propuxeran analizar a Fenda Salarial por Xénero nunha serie de universidades públicas espaolas que, voluntariamente, decidisen participar deste primeiro estudo. “Desde a �鶹���� decidimos participar nesta proba piloto, xunto con outras 20 universidades”, explicou Gmez, ao que engadiu que desde Vigo��se decidiu “de xeito un pouco temerario”, facer unha anlise propia sobre a existencia ou non de fenda salarial por xénero, para o que se empregaron toda unha serie de datos recollidos dende a Unidade de Anlise e Programas respondendo s indicacins do ministerio, “e as facer un estudo similar pero s inclundo a nosa universidade”, explicou Gmez.

Para pr en marcha este estudo��analizouse ��informacin detallada por sexo, categoras profesionais do persoal docente e investigador (PDI) e todas as retribucins percibidas, distinguindo entre a retribucin global e os complementos retributivos. Con todo isto elaborouse este informe provisional, tendo en conta un conxunto de variables diferenciais que permiten identificar os factores que inflúen na existencia ou non de fenda salarial de xénero entre o PDI. A este respecto, Gmez lembrou que as universidades públicas espaolas atpanse rexidas pola Lei Orgnica 6/2001 de Universidades, cuxo texto determina as tarefas, o desempeo, a promocin e as remuneracins dos profesionais que son parte do colectivo PDI, polo cal, se podera intur que ��a fenda salarial de xénero non ten cabida na universidade, “non obstante, ao longo do estudo si se apreciaron diferentes variables que xeran certas desigualdades ".
��