�鶹����

Investigadoras e investigadores do grupo WellMove, da Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte, desearon e validaron unha ferramenta psicométrica dirixida a identificar as barreiras que experimentan as mulleres hora de practicar actividade fsica. Nun proxecto desenvolvido ao abeiro da Ctedra de Feminismos 4.0 Depo-�鶹����, o equipo investigador deseou e puxo a proba un cuestionario dirixido a avaliar unha serie de “cuestins especficas” da poboacin feminina ou que afectan “de forma diferencial” s mulleres, as como aspectos relativos “ao contexto social actual, como a influencia das redes sociais”, explica a profesora Silvia Varela, investigadora principal do proxecto.

Desenvolvido ao abeiro da convocatoria de axudas investigacin da ctedra que promoven conxuntamente a �鶹���� e a Deputacin de Pontevedra, o resultado do proxecto Validacin dun cuestionario de barreiras actividade fsica en mulleres con perspectiva dixital e de xénero foi a “ferramenta multidimensional” MuBAF. Xurdido da ausencia de cuestionarios deseados especificamente para a poboacin feminina, este proxecto buscaba da resposta “a necesidades sociais e de igualdade amplamente documentadas”, como sinala Varela. Nomeadamente, a investigadora fai referencia “menor prctica deportiva entre as mulleres”, ao “impacto dos roles de xénero” hora de participar en actividades deportivas ou “presenza crecente de barreiras vinculadas s redes sociais”, as como a “persistencia de situacins de inseguridade ou exposicin pública que poden condicionar a adherencia e, polo tanto, a prctica regular de actividade fsica”.��

Nese senso, Varela sublia que a identificacin deste tipo de barreiras “achega informacin útil tanto aos profesionais do mbito deportivo como s institucins”, de tal xeito que os datos obtidos con esta ferramenta permitirn “desear accins de promocin da actividade fsica, tendo en conta a perspectiva de xénero”.

Unha “ferramenta útil” para a promocin da actividade fsica

Xunto a Varela, as e os integrantes do grupo WellMove Carlos Ayn, Mara Roco Carballo, Adriano Snchez e Nerea Blanco formaron parte do equipo responsable dun traballo que parta a súa vez de investigacins previas que deron lugar publicacin de dous artigos cientficos ao longo de 2025. Nun deles, presentaban os dunha revisin sobre os cuestionarios existentes para a deteccin de barreiras actividade fsica, mentres que o outro abordaba a súa deteccin en mulleres con endometriose. Estes traballos permitiron detectar que, se ben “existen varias ferramentas para detectar a barreiras na poboacin xeral, s un número moi limitado foi validado en mulleres” e ningunha fora “deseada exclusivamente para esta poboacin”.

Isto, sublia Varela, fai que “certas realidades” que afectan de forma especfica s mulleres “non foran consideradas”, como “a dor, fatiga ou medo” asociados a etapas como o embarazo ou menopausa, ao ciclo menstrual ou a outras situacins xinecolxicas. Estruturado en 25 preguntas, con cinco opcins de resposta relativas ao grao de acordo ou desacordo respecto da afirmacin proposta, MuBAF aborda de forma especfica estas cuestins, xunto con factores como “o efecto da carga de coidados” que, se ben non son exclusivos da poboacin feminina, si “recae maioritariamente sobre elas”. O cuestionario aborda tamén aspectos que “poderan ser aplicables a ambos xéneros, como a falta de tempo, a proximidade s instalacins deportivas ou contar con compaa para a prctica de exercicio fsico. Ao mesmo tempo, inclúe tamén “dimensins inéditas noutros instrumentos”, como as referidas a inseguridade, a exposicin pública ou relacionados coa “influencia das redes sociais, a presenza de referentes deportivos ou a presin por determinados modelos corporais idealizados”.��

Primeira deteccin de barreiras��

Co obxectivo de comprobar a súa fiabilidade, realizouse unha primeira recollida de datos, coa participacin de 105 mulleres de diferentes idades e de distintas localidades da Pontevedra, entre as que se atopaban 55 estudantes de diferentes niveis e 50 traballadoras, desempregadas e xubiladas. Ademais, 48 destas mulleres repetiron o cuestionario nas dúas semanas seguintes, co propsito de comprobar a fiabilidade dunha ferramenta que se amosou “moi estable e precisa”.

Anda que, como recoece Varela, os datos obtidos non poden extrapolarse ao conxunto das mulleres da provincia, si achegan unha “informacin valiosa” que permite “identificar certas tendencias e orientar futuras investigacins”. Nese senso, entre as principais barreiras detectadas destacan cuestins como a “inseguridade para facer exercicio soa nalgúns espazos”, salientada por preto do 70% das participantes, ou que os sntomas relacionados co ciclo menstrual dificultan a prctica de exercicio, afirmacin coa que se amosaron de acordo ou moi de acordo o 55% das participantes. Outros factores destacados, explica, foron a “dificultade para manter a motivacin”, sentir que o seu corpo “ser xulgado polo seu aspecto” mentres realizan actividade fsica e a “percepcin de que as mulleres son mis observadas e reciben mis comentarios negativos a facer exercicio público”.��

Trtase, sublia o que equipo investigador, de barreiras cunha “forte dimensin de xénero” que “parecen afectar mis” s mulleres mis novas. “Os datos obtidos permiten empezar a identificar que factores poden estar influndo na prctica de actividade fsica en mulleres e os perfs nos que estes factores poden ter maior influencia”, salienta Varela, que explica tamén que o obxectivo é seguir traballando con esta ferramenta, co propsito de levala a unha “mostra mis diversa e representativa”.
��