�鶹����

Consistente en correr por contornas naturais como bosques, montaas ou mesmo desertos, o trail running converteuse nos últimos anos nunha modalidade deportiva cun crecente número de practicantes, pero, polo de agora, pouco estudada desde o punto de vista cientfico. Na investigacin pioneira que levou a cabo para a súa tese de doutoramento, Sérgio Matos realizou o seguimento de 25 atletas ao longo dunha tempada, co propsito tanto de coecer os efectos da carga de adestramento sobre o seu rendemento en competicin, como de identificar aqueles factores que podan ter incidencia na aparicin de lesins. Tras acompaar a este grupo de practicantes de trail running a “cada sesin de adestramento e a cada competicin” ao longo dunha tempada deportiva de preto de 52 semanas, Matos puido comprobar como tanto o adestramento de alta intensidade como o de forza, “coidadosamente planificados”, poden implicar melloras no rendemento, mais tamén que unha “carga de adestramento excesiva” pode converterse “no principal motivo de lesins” neste deporte.

Profesor na Escola de Desporto e Lacer de Melgaço, do Instituto Politécnico de Viana do Castelo, Matos lembra que o trail running “é un deporte recente con caractersticas particulares”, debido aos lugares nos que se practica, ao feito de correr sobre “un terreo irregular”, ao “desnivel acumulado” en carreiras que poden implicar subir e baixar montaas e ao “número de quilmetros e duracin” de probas que con frecuencia superan os 40 quilmetros. Trtase ademais dunha modalidade da que existen anda “poucas evidencias cientficas”, explica o xa doutor, que non atopou de feito ningunha tese centrada nesta disciplina previa que levou a cabo no doutoramento en Educacin, Deporte e ����ú��� da �鶹����.

Factores que inflúen no rendemento

Dirixida polo profesor da Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte José Mara Cancela e o docente da Escola de Desporto e Lacer de Melgaço Filipe Manuel Batista, a tese Characterization of the training load in trail runners and its associations with exposure to injury risk pon o foco no proceso de adestramento, que “gaou un protagonismo crecente no que se refire mellora do rendemento dos atletas, polo que é fundamental comprender as demandas do deporte e as variables predominantes para o rendemento en trail running”, salienta Matos. Nese senso, un dos obxectivos da súa investigacin era “analizar as variacins na carga semanal” de adestramento no mes previo a unha competicin, co obxectivo de coecer os efectos que tanto a carga de traballo como as propias aptitudes fsicas dos atletas tian no seu ritmo en carreira. Esta anlise permitiulle de feito, constatar que a capacidade aerbica dos corredores constitúe unha “variable decisiva no rendemento” nas competicins de longa distancia.

Nesa mesma lia, a investigacin abrangueu tamén o estudo das “variacins dos niveis de condicin fsica nos diferentes momentos da tempada” co propsito de relacionalos co traballo preparatorio que levan a cabo os deportistas. Neste punto, a tese permitiu pr o foco na importancia que ten tanto o adestramento de alta intensidade, que implica traballar por riba do 90% da frecuencia cardaca mxima, como o adestramento de forza. “Sempre que estean coidadosamente planificados e estruturados”, sostén Matos, ambos “debern incorporarse ao plan de adestramento dos atletas de trail running para garantir melloras na capacidade aerbica, economa de carreira e adaptacins musculares”. De feito, este licenciado en Deportes polo Instituto Politécnico de Bragança recoece que, pese a necesidade de novas evidencias, a investigacin permitiu constatar que o adestramento de forza “podera ser importante” tanto para a mellora do rendemento como para previr lesins. 

O adestramento tamén pode ser a orixe das lesins

Alén de que a carga de traballo e como responda a esta o deportista constitúe “sen dúbida” un “factor preponderante, que é a base da evolucin do atleta”, o adestramento pode ser tamén “o principal motivo” da aparicin de lesins, por mor de cargas de traballo “inadecuadas” e pola súa “aplicacin en momentos incorrectos”, sublia. Esta é outra das conclusins dunha investigacin na que comparou tamén “as variacins nos ndices de carga de traballo” deste grupo de corredores nas tres semanas previas aparicin dunha lesin. O estudo comprendeu tanto a anlise da carga externa, que abrangue todo o traballo realizado polo atleta durante cada sesin, como interna, “a resposta biolxica do atleta cara o adestramento”. Esta anlise levou a Matos a pr o foco en tres indicadores “esenciais para reducir o risco de lesins” e que deben terse en conta hora de determinar os niveis de actividade de cada sesin. Trtase, por unha banda, da “monotona do adestramento”, que mide a “variabilidade diaria” da preparacin, xa que levar a cabo “cargas moi semellantes en sesins de adestramento consecutivas” pode derivar en lesins cando estas son elevadas. Por outro lado atpase a “tensin do adestramento” que, de ser “excesiva ao longo da semana”, pode derivar tamén en problemas; que se suma un terceiro indicador, a relacin aguda-carga de traballo crnica, que vincula a fatiga xerada no adestramento coas aptitudes fsicas do atleta, co propsito de “maximizar o desempeo” do deportista vez que reducir o risco de lesin. 

Neste punto, Matos pon o foco na necesidade de “dominar estes indicadores”, vez que incide en que “existen outras variables que deben ser consideradas no adestramento de forma individual para cada atleta” e na necesidade de ter en conta as particularidades do trail running. De feito, as caractersticas deste deporte inflúen tamén no tipo de lesins mis frecuentes, posto que ademais das músculo-esqueléticas destacan tamén as dermatolxicas, ao que se suma a influencia que ten na aparicin de lesins que as carreiras se levan a cabo en camios con rochas ou rbores.