�鶹����

Nunha época marcada pola omnipresencia da imaxe dixital, as técnicas e procesos vinculados fotografa analxica conseguiron sobrevivir e mesmo revitalizarse, entre outros factores, grazas s “comunidades dixitais” articuladas na rede polos seus usuarios e usuarias. “Nun momento de sobrecreacin e sobredifusin de imaxes dixitais, esta fotografa mis meditada, mis reflexiva, mis construda, que precisa de tempos de procesado e posterior dixitalizacin, logra facerse un oco, manterse e incluso recuperarse”, salienta a fotgrafa Carmen Porteiro, que centrou a súa tese de doutoramento no estudo destes “pequenos ecosistemas” virtuais de afeccionados e afeccionadas. A pesar de non ser o seu espazo “natural”, a imaxe analxica atopou en internet un lugar no que usuarios e usuarias comparten imaxes e coecementos, xerando “grupos con sentido de pertenza”, que, sinala a investigadora, “axudan a que os procesos non se perdan”.

Dirixida polo profesor da Facultade de Comunicacin Daniel Mart, a tese A fotografa tradicional na era posfotogrfica analiza nese senso tanto o funcionamento deste tipo de comunidades como os tipos de fotografas que comparten nestes espazos dixitais. Partindo da súa propia experiencia como fotgrafa e participante neste tipo de grupos virtuais, Porteiro Snchez levou a cabo un traballo de “etnografa dixital”, no que adoptou “unha técnica de observacin non participante” nunha serie de portais ou redes sociais das que foi membro activa durante anos.��

Mudaron as técnicas, pero tamén os usos

Realizada no programa de doutoramento en Comunicacin, a tese preséntase como “un estudo da evolucin da imaxe e da representacin da realidade a través da cmara escura, un instrumento para a captura que se foi transformando na medida na que os avances tecnolxicos foron mudando as formas, procesos e tempos de producin”. De feito, este estudo parte da concepcin do momento actual como unha “era posfotogrfica”, na que este medio xa “non s implica representar a realidade, senn que pode crear novas realidades, desprendéndose do uso orixinario”, como recoece a investigadora. Nunha época, engade, na que “a tecnoloxa dixital est omnipresente”, as imaxes fotogrficas multiplicronse de xeito exponencial e pasaron a difundirse a través da rede dunha forma “case automtica e continuada”. Neste punto, Porteiro cita ao artista e ensasta Joan Foncuberta, quen sostén que “as fotos xa non recollen lembranzas para gardar senn mensaxes para enviar e intercambiar”.

Neste contexto de “sobresaturacin de imaxes”, os procesos previos fotografa dixital “parece que atoparon un oco” na contorna dixital, sinala Porteiro, que, a través dunha serie de casos de estudo, analizou o “comportamento de usuarios, produtores e consumidores de fotografa analxica” en diferentes portais e espazos na rede, pero tamén o das empresas do sector especializadas en produtos e servizos relacionados coa imaxe analxica. Esta anlise permitiulle constatar como internet tense erixido como novo espazo no que “discutir o sentido da imaxe” e no que atopar e intercambiar informacin, desde “o primeiro contacto” ata o “consello profesional”, como sinala a autora desta tese, que combina o seu traballo como fotgrafa e realizadora de vdeos co seu labor como docente en obradoiros ligados dixitalizacin de imaxes ou documentos analxicos.

Nese senso, un dos casos de estudo que lle permiten exemplificar como estes espazos virtuais contribúen a “crear un sentido de comunidade” é o que rodea a celebracin do Da Internacional da Fotografa Estenopeica (Worldwide Pinhole Photography Day). Esta conmemoracin ten lugar o último domingo de abril, momento no que afeccionados e afeccionadas de todo o mundo saen rúa a realizar fotografas con esta técnica. Trtase, explica, dunha “comunidade en letargo todo o ano”, que conta cunha “web moi antiga, cunhas redes sociais con poucos usuarios” e nas que apenas hai publicacins, pero que se caracteriza pese a todo por ese “sentido de grupo”, por un vnculo “que rexorde cada ano nestas datas” e que provoca que nas semanas seguintes vaian subndose web as fotografas realizadas para logo “adormecer” de novo. De a que unha das conclusins da tese sexa que é a propia fotografa a que determina” se en torno a ela se articula ou non unha comunidade, alén “do volume de usuarios ou de interaccin”.��

Unha fotografa mis meditada��

A coexistencia na actualidade da fotografa analxica e dixital vén definida tamén polas diferencias no seus usos e concepcin, como recoece Porteiro. “A fotografa dixital sobrevive pola facilidade da toma e pola comodidade no uso das cmaras dos dispositivos mbiles”, sinala, pero tamén pola “necesidade de recoecemento nas redes sociais usando a imaxe como forma de confirmar a propia existencia do usuario”. Pola contra, a analxica est ligada “romantizacin” do proceso, “s novas modas retro” e ao propio feito de que “moitos profesionais seguen a usar este tipo de fotografa". Do mesmo xeito, o feito de que este tipo de fotografa requira ��“duns tempos especficos” por mor do seu revelado e positivado, nos que un erro pode “botar a perder o negativo”, as como o feito de que require ser “consciente do número de disparos que se poden facer” provocan que esta técnica dea lugar a unha fotografa “mis meditada”, sinala, fronte ao carcter mis instantneo das imaxes dixitais.