De periodicidade anual, encdrase dentro da Ctedra de Ctedra de Feminismos 4.0 DEPO-鶹
A revista Gender on Digital nace para difundir coecemento cientfico, crtico e feminista, sobre os riscos éticos da transformacin tecnolxica
O primeiro número conta cun artigo da catedrática Amparo Alonso sobre os desafos éticos da IA
A Ctedra de Feminismos 4.0 DEPO-鶹 deu este xoves un paso mis na loita contra a desigualdade de xénero no mbito dixital coa presentacin de sociedade dunha nova revista que permitir difundir coecemento cientfico, crtico e feminista, sobre os riscos éticos da transformacin tecnolxica e o seu impacto negativo sobre os dereitos das persoas. Bautizada como , a nova publicacin foi presentada esta ma no edificio Redeiras nun acto no que participaron a directora da Unidade de Igualdade da 鶹, Águeda Gmez; a xefa do Servizo de Igualdade da Deputacin de Pontevedra, Luca Muradas e as investigadoras Amparo Alonso e Soledad Torres, que forman parte do comité científico da revista e son autoras de dous dos artigos no primeiro número.
Gmez explicou que o obxectivo da revista é “construr un espazo de reflexin cientfica crtica e, polo tanto, feminista, arredor das transformacins da sociedade en relacin coa irrupcin das novas tecnoloxas da comunicacin e a conseguinte dixitalizacin de todas as esferas da vida, facendo unha chamada de atencin urxente sobre a hexemona da economa de datos e o capitalismo de vixilancia, que converten a nosa existencia nunha especie de cibervida e ameazan os dereitos das persoas, e de forma mis alarmante os das mulleres”. En palabras da directora da Unidade de Igualdade da 鶹 e responsable do equipo directivo da revista, “estamos inmersas nunha nova revolución e debemos garantir que este novo universo dixital sexa máis xusto elaborando diagnoses desde unha ollada feminista que nos leve no sentido dun mundo máis igualitario”. Gmez afirmou que “as desigualdades no acceso ás tecnoloxías estn a erosionar a calidade da «conversa global» e das democracias nesta recente «ágora pública» e os retos que se derivan desta nova realidade relaciónanse coa protección dos datos, a transparencia e explicabilidade, os posibles nesgos, as fendas socioeconómicas, o rendemento de contas e toda unha serie de riscos éticos de forte impacto.
Pola súa banda, Luca Muradas destacou que a publicacin desta revista supn “un importante fito” e agradeceu o traballo realizado desde a Unidade de Igualdade da 鶹 durante estes anos, especialmente a través das iniciativas da ctedra nas que a Deputacin participou “cbado con cbado”. A nova publicacin conta tamén co apoio do Servizo de ʳܲԲ e da Vicerreitora de Աپ.
O primeiro número, con Amparo Alonso
A revista ter unha periodicidade anual e conta cun equipo científico conformado polo Comité de Sabias da Cátedra Feminismos 4.0 DEPO- 鶹 que recoller en cada publicacin os temas tratados nos workshops Hackeando o Patriarcado. O primeiro número reúne os resultados das achegas científicas desenvolvidas no primeiro obradoiro da cátedra titulado Sociedade dixital e nesgos de xéneroe conta tamén con artigos de fondo doutras expertas, entre elas a catedrática da Universidade da Corua Amparo Alonso Betanzos, que asina un artigo no que indaga sobre os fortes desafos éticos que plantexa a intelixencia artificial. Alonso, que participou no acto a través de videoconferencia, asegurou que a IA “está a resultar unha disciplina transversal omnipresente en todas as dimensións da vida humana e, polo tanto, leva consigo fortes desafíos éticos: un deles é a posible aparición de nesgos de xénero, o que nos obriga a permanecer vixilantes para garantir unha IA ética, fiable e xusta”. A investigadora asegura que o adestramento de algoritmos realzase seguindo modelos con datos históricos cuxa calidade non é a axeitada, e advirte de que “os rumbos non só están nos algoritmos, tamén poden derivar de desigualdades no acceso tecnoloxía, ou de falta de diversidade nos equipos”.
No acto estivo tamén presente Soledad Torres, profesora da EE de Telecomunicación e investigadora de atlanTTic, que participa neste primeiro número cun artigo no que reflexiona sobre os asistentes dixitais en español que segundo explicou, “maioritariamente reforzan as imaxes estereotipadas da muller, utilizan unha linguaxe sexista e toleran os comentarios e o acoso sexual.”
Ademais das colaboracins de Amparo Alonso e Soledad Torres, no apartado Աپ́recllese un artigo colectivo, liderado pola profesora da 鶹, Teresa Rivas, no que analiza con perspectiva de xénero o percorrido académico e laboral dentro da área da enxeñaría, no contexto xeográfico de Pontevedra e no período de 1967 a 2018.
Na sección de Miscelania, a experta en comunicación e feminismos Guiomar Rovira, da Universitat de Girona, traza unha xenealoxía dende os inicios de internet e o ciberfeminismo como vangarda ata a incursión de multitudes de mulleres conectadas nas redes dixitais, iniciando movementos feministas horizontais, sen liderados fixos e con vocación transnacional. Nel, analiza a capacidade agregativa e de acción en rede dos femitags (cancelos feministas) e da transnacionalización dos feminismos desta era. Nesta mesma seccin, a comunicadora Marga Tojo, como representante da Asociación de Xornalistas Galegas, aborda o rol dos medios como parte dos actores discursivos que garanten o mantemento do estatus en termos de xénero e de certa violencia simbólica. No texto tamén analiza as consecuencia da crecente dixitalización nas narrativas mediáticas, o que est a supor unha interesante xanela de oportunidade para o cambio no eido da comunicación.
Finalmente, este número remata coa recensión de dous libros fundamentais dentro da reflexión crítica sociotecnolóxica, elaborados pola profesora de Física Encina Calvo; a docente de Informática da Universidade de Santiago de Compostela, Eva Cernadas; e a catedrática da Universitat Jaume I, Irene Epifanio. Estas autoras analizan, respectivamente, as obras de Kate Crawford Atlas de IA. Poder, política y costes planetarios de la inteligencia artificial; e de Catherine D'Ignazio e Lauren F. Klein, Feminismo de datos.
Reunin de balance do Comité de Sabias
Tras a presentacin, o Comité de Sabias da ctedra mantivo un encontro virtual para facer balance das accins realizadas en 2023 e debater propostas, necesidades e lias de traballo que deben ser abordadas no prximo ano.
