�鶹����

A investigacin que a profesora da Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte Aroa Otero desenvolveu para a súa tese de doutoramento converteuna na gaadora da primeira edicin dos premios de investigacin da Asociacin de Altas Capacidades de Galicia (Asac Galicia). Otero Rodrguez centrou o seu estudo na aplicacin da teora PASS da intelixencia avaliacin do alumnado con altas capacidades intelectuais, constatando que un dos procesos cognitivos que centran este modelo neuropsicolxico, o procesamento simultneo, constitúe un elemento identificador das altas capacidades.

Sustentada na concepcin da intelixencia como un conxunto dinmico de procesos, a teora PASS é un modelo que, recoece Otero, “apenas fora aplicado en Espaa ao estudo” deste colectivo. “Isto permite achegar unha nova perspectiva para a súa identificacin e comprensin, desde un enfoque cognitivo mis amplo e menos centrado unicamente no cociente intelectual”, engade a docente do Departamento de Anlise e Intervencin Psicosocioeducativa, que defenda en 2024 no campus de Ourense a súa tese de doutoramento, desenvolvida cunha axuda predoutoral da Xunta de Galicia e dirixida por Sonia Alfonso e Manuel Deao.

Esta investigacin permitiu a Otero converterse na primeira gaadora do Premio de ���Ա�����پ����������� Asac Galicia, co que esta asociacin busca “promover, fomentar e recoecer o traballo de investigacin sobre as altas capacidades intelectuais”, como sinalan nas súas bases. Cunha dotacin econmica de 1000 euros, trtase dun premio ao que podan concorrer traballos inéditos, realizados nas universidades galegas entre os cursos 2020/2021 e 2023/2024, que Asac Galicia entregaba recentemente nun acto celebrado en Santiago de Compostela.

“Para min, este recoecemento supn un aval a moitos anos de dedicacin, esforzo e compromiso co mbito das altas capacidades intelectuais”, recoece Otero. Nese senso, o premio constitúe tamén “un impulso” para continuar “desenvolvendo novas lias de investigacin que poidan ter un impacto directo na prctica educativa e na calidade de vida das nenas e nenos con altas capacidades e das súas familias”, axudando, sinala, “a unha identificacin mis axustada e a intervencins educativas mis sensibles s súas necesidades reais”. 

Participacin de mis de cen nenos e nenas

Baixo o ttulo de Funcins cognitivas PASS en nenos e nenas de altas capacidades intelectuais, a súa tese con mencin internacional reúne os resultados da investigacin realizada con 103 estudantes de primaria das provincias de Pontevedra e A Corua, “diagnosticados de altas capacidades e cun cociente intelectual igual ou superior a 130”. Estes realizaron unha serie de probas estandarizadas que permiten medir as funcins cognitivas nas que se centra este modelo, co obxectivo, explica, de analizar a súa relacin cos “compoentes das altas capacidades intelectuais”, definidos por unha “capacidade intelectual superior media, creatividade e innovacin”. Nomeadamente, o modelo da intelixencia PASS -siglas de planificacin, atencin, simultneo e sucesivo- céntrase nas funcins cognitivas de planificacin, que implica “flexibilidade cognitiva e rapidez”; atencin, relacionada coa capacidade de focalizarse nun estmulo e “inhibir elementos distratores”; procesamento simultneo, baseado na lxica; e procesamento sucesivo, a habilidade para organizar a informacin nunha orde secuencial.

Os resultados desta investigacin indican que o procesamento simultneo, avaliado a través dunha serie de probas de lxica, constitúe un preditor das altas capacidades, “tal e como propn a propia teora PASS”, recoece Otero. Ao mesmo tempo, “un dos achados mis salientables” é que a planificacin e a flexibilidade cognitiva son tamén elementos identificadores das altas capacidades intelectuais. Pola contra, engade, a investigacin amosou que os compoentes ambientais, como a aprendizaxe ou a organizacin, “non participan directamente nesta caracterizacin cognitiva, o que sublia a importancia de atender aos procesos mentais internos para comprender mellor as altas capacidades intelectuais”.