�鶹����

Coecer as respostas biolxicas realizacin de determinados exercicios constitúe unha valiosa ferramenta para que as e os profesionais da preparacin fsica e deportiva poidan optimizar as cargas de adestramento e coecer os seus efectos. Partindo desta idea, un proxecto de innovacin educativa desenvolvido na Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte buscou achegar o alumnado ao uso de ferramentas tecnolxicas que permiten definir “criterios rigorosos para a seleccin dos exercicios que compoen os programas de adestramento fsico-deportivo” a partir do biofeedback, os sinais biolxicos cos que constatar, por exemplo, se a carga de traballo foi insuficiente ou excesiva ou si puido ter derivado nun dano muscular.

Coordinado polo tamén decano da facultade, Óscar Garca, este proxecto buscou familiarizar o alumnado do Grao en Ciencias da Actividade Fsica e do Deporte cunha serie de ferramentas tecnolxicas que permiten a realizacin de tensiomiografas ou electromiografas de superficie, co obxectivo de que lles permitisen “comprender de maneira mis visual os indicadores de control da magnitude da carga de adestramento de forza reactiva”. Este tipo de probas, sinala Garca, “suporan un biofeedback dunha extraordinaria magnitude na comprensin da complexidade do movemento humano e do exercicio fsico”, que as e os participantes podern trasladar ao seu futuro labor profesional como preparadores fsicos ou readaptadores fsico-deportivos.

Seleccionado na convocatoria de innovacin educativa impulsada pola facultade en 2024, no proxecto participaron tamén as investigadoras e investigadores Virginia Serrano, Tania Álvarez, Javier Carballo, Mario Iglesias, Alba Cuba, Jorge Viao, José Mara Cancela e Elena Vila e completbase nas últimas semanas coa publicacin dos resultados da avaliacin das medidas metodolxicas implantadas.  

Da mobilizacin de unidades motrices ao dano muscular

As diferentes sesins formativas levronse a cabo no marco das titoras prcticas da materia Metodoloxa e Planificacin do Adestramento Deportivo I, na que o alumado se forma no desenvolvemento das “capacidades condicionais co control da magnitude da carga de adestramento que recibe o deportista para garantir un determinado efecto”. Mediante o uso de diferentes ferramentas, o alumnado puido obter un biofeedback dos efectos de diferentes métodos de adestramento de forza. Con ese propsito, unha das actividades foi a realizacin de exercicios de pliometra con sensores nos diferentes músculos efectores, de tal forma que podan coecer de xeito inmediato as “unidades motrices recrutadas en cada músculo monitorizado”. Como explica Garca, “s músculos funcionan por transferencia de impulsos nerviosos, que van do sistema central ao periférico”, de tal xeito que “o obxectivo de moitos sistemas de adestramento é producir un maior recrutamento de unidades motrices, é dicir, unha maior velocidade e frecuencia de transmisin de impulso nervioso”. Do mesmo xeito, se o nivel de esixencia do programa deseado é o adecuado, a fatiga far que ao finalizar a sesin diminúan o número de motrices, de tal xeito que esta proba permite tamén coecer se o “adestramento administrado foi o ptimo”. 

Con esa mesma idea, o estudantado puido coecer tamén a “resposta antes e despois da fatiga” que se pode obter a través da tensiomiogafa, que permite analizar canto se contraen os músculos e a que velocidade. “A resposta esperable ante un traballo de adestramento ben planificado”, sinala Garca, sera un menor grao de desprazamento, xa que un aumento significara que “fatigchelo mis do que poda admitir”, sinalando unha carga de adestramento excesiva. Con esa mesma idea, outra das iniciativas do proxecto foi achegar o estudantado ao funcionamento dun analizador fotométrico co “calcular a cantidade de unidades de creatina quinasa por litro de sangue”, xa que se un programa de adestramento provocou un dano muscular, este reflectirase a través dunha maior presenza deste enzima no torrente sanguneo.

Este achegamento a este tipo de probas e a outras como a medicin da concentracin de lactato viuse complementado por unha nova versin do caderno de prcticas de materia, que permitiu o alumnado elaborar o seu propio “perfil de rendemento en cada capacidade condicional estudada”, a través dos indicadores de biofeedback obtidos. Do mesmo xeito, o proxecto completouse coa realizacin dun cuestionario de avaliacin, no que as e os estudantes outorgaron “unha elevada puntuacin na súa valoracin e importancia dos materiais elaborados”.