Diario da 鶹
Nun proxecto da Ctedra Feminismos 4.0 Depo-鶹
A profesora Soledad Torres desenvolve a primeira asistencia dixital con perspectiva de xénero no contexto galego
Despois de identificar os nesgos sexistas dos principais axentes conversacionais espaois
Nun mundo cada vez mis dixitalizado, xa hai tempo que naceron os sistemas de asistencia, deseados para facilitar a experiencia virtual das usuarias e usuarios. Empregando intelixencia artificial, este tipo de software combina referencias histricas, datos de navegacin, preferencias e informacins variadas para simular conversas coas persoas que o empregan, solucionar as súas dúbidas e realizar tarefas diversas. Decatndose de que a maiora das voces dos asistentes son femininas, Soledad Torres, docente do Departamento do Sinal e Comunicacins da 鶹, analizou estes programas informticos utilizando a perspectiva de xénero e desenvolveu unha asistencia dixital feminista.
O proxecto, titulado , enmrcase na Ctedra de Feminismos 4.0 Depo-鶹, que busca incrementar a presenza feminina nas reas STEM (ciencias, tecnoloxas, enxearas e matemticas) e eliminar os nesgos sexistas do mundo dixital. Xunto a Torres, participaron no estudo Iria Vzquez, profesora do Departamento de Socioloxa, Ciencia Poltica e da Administracin e Filosofa, e Mercedes Rodrguez, experta en asistentes dixitais e chatbots.
Os sistemas de recoecemento de voz en espaol e galego, a exame
Observando as respostas das principais asistentas dixitais (Siri, Alexa e Cortana) a enunciados como “You are hot!”, “Are you a woman?” ou “What are you wearing?”, as investigadoras comezaron a traballar nunha achega feminista no eido da asistencia dixital. Primeiramente, seleccionaron 11 asistentes presentes no marco xeogrfico espaol, entre os que se atopan Carol (Universidad Complutense de Madrid), Irene e Martn (Renfe), Siri (Amazon) e Google Assistant.
Co fin de identificar os estereotipos de xénero e nesgos sexistas, as autoras do traballo elaboraron un cuestionario con 45 preguntas para os asistentes co que deduciron que “o aspecto e a linguaxe empregada polos asistentes reforza os estereotipos de xénero con imaxes hipersexualizadas, voces con marca de xénero, chistes con caractersticas sexistas e linguaxes non inclusivas”. Coa súa anlise puideron comprobar tamén que os asistentes “toleran o acoso e os comentarios sexuais e intimidatorios” e ademais amosan pouco interese pola igualdade de xénero e a diversidade sexual e afectiva, exceptuando Google Assistant, “que se declara feminista”.
O resultado: unha asistencia cientfica e feminista
Fronte s carencias dos programas estudados, Soledad Torres, Iria Vzquez e Mercedes Rodrguez desenvolveron por primeira vez en Galicia unha asistencia dixital con perspectiva de xénero. Neste senso, as caractersticas do programa deseronse atendendo aos tipos de conversas, o trato e o uso de linguaxe non sexista. As mesmo, as creadoras decidiron engadir no seu proxecto informacin sobre contidos wikifeministas, de xeito que o sistema achega datos de mulleres destacadas no eido cientfico.
No proceso de desenvolvemento desta asistencia, as investigadoras levaron a cabo unha anlise pormenorizada das plataformas existentes para decidir cal era a mis adecuada para facer un axente conversacional con perspectiva de xénero. Despois de estudar a natureza de 12 plataformas e servizos de integracin web, as autoras elixiron Actions on Google e Dialogflow. A asistenta proposta é unha muller cientfica inspirada na bioqumica Margarita Salas que, nas súas conversas coas usuarias e usuarios, visibiliza outras mulleres cientficas, achegando informacin verificada e empregando unha linguaxe non sexista.
Como conclusin da investigacin, Torres sinala que este tipo de programas pode “reforzar estereotipos ou, deseados desde un enfoque igualitario, axudar a cambiar a realidade”, polo que cre necesario que empresas e administracins introduzan criterios de igualdade na avaliacin de asistentas dixitais.