�鶹����

Organizados pola Asociacin de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, a Asociacin Galega de Editoras e a Federacin de Libraras de Galicia, os premios Follas Novas galardoaron na súa edicin 2026 dúas obras de investigadoras da �鶹����, que anda que centradas en épocas histricas diferentes, a prehistoria e a historia antiga, unha delas, e na historia moderna, a outra, coinciden no seu carcter reivindicativo do papel das mulleres neses perodos. Na categora Premio obra de divulgacin Follas Novas 2026 o galardn foi para a obra coral de oito investigadoras Contronme un conto mal contado. Onde estaban as mulleres na historia?; mentres que no apartado de obra de ensaio e investigacin o traballo da doutoranda da �鶹���� Alba Rodrguez Saavedra, Ruth Matilda Anderson.Tradutora das marxes, editada por Laiovento, foi o que acadou o recoecemento de escritores, editores e libraras de Galicia.

Froito da colaboracin, entre a �鶹���� e a Editorial Galaxia, que o publicou ao abeiro da súa coleccin Feminismos, Contronme un conto mal contado. Onde estaban as mulleres na historia? recompila os traballos de oito investigadoras relacionadas coa institucin académica viguesa, co obxectivo de contribur a restaurar o papel das mulleres revisitando a historia. “Para as investigadoras que participamos neste volume, a entrega deste premio é moi importante. Precisamente, polo eido en que se consegue, que é a divulgacin no mbito humanstico, e en concreto a historia, que parece, aparentemente, que a pode facer case todo o mundo”, explica a catedrtica do Departamento de Historia, Arte e Xeografa da �鶹���� Susana Reboreda Morillo, coordinadora do volume e autora dun dos seus captulos. Neste sentido, Reboreda reivindica o papel e a formacin das historiadoras “que temos un ttulo, unha metodoloxa e sabemos que fontes utilizar para contrastar a informacin”.��

Xunto achega da coordinadora, o volume premiado, centrado na prehistoria e na historia antigua, é obra de Claudia Alonso Moreno, Mara José Bravo Bosch, Andrea Mourio Schick, Beatriz Comendador Rey, Mara Eugenia Múoz Fernndez, Alba Anta Rodrguez Nvoa e Patricia Valle Abad.

Unha reivindicacin de Ruth Matilda Anderson

Ruth Matilda Anderson.Tradutora das marxes, editada por Laiovento, recoecida co premio Follas Novas obra de ensaio e investigacin, afonda nas razns polas que a obra da estadounidense non estivo presente nos rexistros do sistema cultural galego ata finais do século XX.��Na súa obra a doutoranda do programa internacional de Traducin e Paratraducin da �鶹����, Alba Rodrguez demostra que Anderson foi a mellor tradutora de Rosala de Castro o par galego-inglés ata 1964, con sete poemas versionados, e explicita os distintos mecanismos, que desde 1939 operaron para relegar do sistema a monografa de Anderson sobre Galicia, Gallegan Provinces of Spain. Pontevedra and La Corua.

O Follas Novas non é o primeiro galardn que gaa Alba Rodrguez, que co seu traballo A traducin das marxes como reivindicacin das mulleres galegas. Elas, as elididas, a través de Ruth Matilda Anderson acadaba en 2023 o Premio Enxeeiro Comerma do Concello de Ferrol ex aequo. Unha traxectoria académica enfocada na autora estadounidense que Alba Rodrguez iniciou en 2021 coa publicacin do artigo De Rosala de Castro a Ruth Matilda Anderson. Feminismo e paratraducin na revista Viceversa. Revista galega de traducin.

A divulgacin das humanidades tamén existe

Punto de araa de Nerea Pallares, como obra narrativa; Gua ilustrada do Entroido Galego de Alba de Evan, Xabier Domnguez e Iria Prol premida como libro de banda deseada; O Peculiar de Érica Esmors, como obra infantil; ou A panadera de Luca Belarte e David Lorenzo, na categora de libro ilustrado, foron outras obras premiadas na gala do libro galego, celebrada no Teatro Principal de Santiago. Pola súa banda, os premios de honra desta edicin recaeron na librara coruesa Moito Conto, na editorial Galaxia e no escritor palestino Basim Al-Khandaqji.

Reboreda que agradece o galardn recibido, destaca sobre o volume premiado que coordina, na invisibilizacin que sofren as mulleres a través da historia. “Canto mis atrs imos, mis silenciadas estn, entn, pareceunos fundamental, dentro do convenio que hai entra a Unidade de Igualdade da �鶹���� e Galaxia, que haxa un apartado dedicado historia das mulleres e que dediquemos ese volume s mulleres mis pretéritas”.

Nun mundo no que, a coordinadora do volume considera que semella que o brilla é a tecnoloxa e as ciencias, Reboreda destaca o relevo de que se premie a divulgacin no mbito humanstico. “Sen humanidades non existira o mundo, por iso é tan importante saber o que sucedeu no pasado e é moi importante que esa divulgacin en humanidades saia tamén da academia, porque hai que ter os recursos, a metodoloxa, saber ir s fontes e iso hai que transmitilo ao conxunto da sociedade”, reivindica a catedrtica da �鶹����.��
��
��