Â鶹¹û¶³

A depuradora de Moaa consegue impedir que mis do 90% dos microplsticos presentes nas augas residuais cheguen ra de Vigo. Esta é a principal conclusin do proxecto Clear-Edar, liderado polo investigador do Centro de ±õ²Ô±¹±ð²õ³Ù¾±²µ²¹³¦¾±²Ô Maria da Â鶹¹û¶³ Vctor Hernando, quen tamén estima que arredor de dúas toneladas anuais destes contaminantes acaban chegando ao medio mario a través do efluente tratado, o que evidencia que as depuradoras son unha barreira fundamental, pero insuficiente por si soas para eliminar este tipo de contaminacin emerxente.

O estudo confirma as o papel da Estacin Depuradora de Augas Residuais (EDAR) de Moaa como unha infraestrutura esencial para a proteccin da ra de Vigo, un espazo de elevado valor ecolxico, pesqueiro e socioeconmico. Cunha eficiencia global de retencin superior ao 90%, a planta sitúase en valores comparables aos descritos na literatura cientfica internacional.

No desenvolvemento do proxecto colaborou persoal do Centro Oceanogrfico de Vigo do Instituto Espaol de Oceanografa (IEO-CSIC), encargado da caracterizacin espectroscpica das mostras, ademais dos grupos ETEA e CIES da Â鶹¹û¶³.

Unha radiografa do percorrido dos plsticos na depuradora

Co obxectivo de coecer o destino dos plsticos ao longo do proceso de depuracin, o equipo cientfico analizou catro puntos da instalacin: o afluente de entrada, o desbaste, os lodos xerados durante o tratamento biolxico e o efluente final.

A anlise do desbaste, a fraccin slida retida na entrada da planta, revelou unha presenza dominante de téxtiles sanitarios, principalmente toallias húmidas, que representan arredor do 70% da masa total seca. Esta porcentaxe mantvose practicamente constante nas campaas realizadas tanto no vern coma no inverno, o que identifica este tipo de residuos como o principal problema estrutural do saneamento urbano.

O estudo tamén constatou unha marcada variabilidade estacional. Durante o vern detectouse un maior número de fragmentos lixeiros, asociados previsiblemente ao incremento da presin turstica, mentres que no inverno apareceron residuos de maior tamao, relacionados co arrastre provocado polos episodios de precipitacin intensa.

A relevancia dos residuos que chegan ra segue sendo significativa

Os datos integrados no proxecto indican que EDAR de Moaa poderan chegar cada ano ata 47 toneladas de microplsticos. A maior parte desa carga queda retida ao longo do proceso de tratamento, especialmente nos lodos —onde se concentran aproximadamente 11,5 toneladas anuais— e tamén no desbaste. S unha pequena fraccin consegue atravesar o sistema e é vertida ra, anda que a súa relevancia ambiental continúa sendo significativa.

Nas augas de entrada rexistrronse concentracins medias de arredor de 1180 partculas por litro, dominadas por fragmentos e fibras de polmeros de uso cotin como o polietileno (PE), o polietileno de baixa densidade (LDPE) e o polietileno tereftalato (PET). Unha vez completado o tratamento, esa concentracin redúcese ata unhas 91 partculas por litro, o que confirma a elevada capacidade de retencin da instalacin.

Novos protocolos e oportunidades para a economa circular

Ademais de avaliar a eficiencia da depuradora, o proxecto contribuu ao perfeccionamento de protocolos para a dixestin e separacin de microplsticos en matrices complexas, como lodos e augas residuais. Estes avances proporcionan unha base metodolxica slida para futuras investigacins, nun contexto no que a nova Directiva Europea de Augas Residuais Urbanas (DARU 2024/3019) establece a necesidade de avanzar cara a sistemas harmonizados de control destes contaminantes.

No mbito da valorizacin de residuos, os ensaios de vermicompostaxe demostraron que a fraccin orgnica do desbaste pode biodegradarse, permanecendo unicamente os materiais non degradables. Este resultado abre a porta incorporacin de novas estratexias de economa circular na xestin das estacins depuradoras.

Da investigacin concienciacin social

O proxecto incorporou tamén unha importante dimensin divulgativa e educativa, con actividades dirixidas cidadana para explicar o percorrido dos microplsticos "do inodoro ao mar" e promover cambios de comportamento no uso e eliminacin de produtos de hixiene e plsticos de uso cotin.

As conclusins de Clear-Edar poen de manifesto que a loita contra a contaminacin plstica require unha combinacin de infraestruturas eficaces, melloras tecnolxicas, prevencin na orixe e unha maior concienciacin social. O estudo constitúe unha das primeiras avaliacins integrais dos microplsticos nunha estacin depuradora de pequena escala en Galicia e proporciona informacin estratéxica para orientar a toma de decisins en materia de saneamento e proteccin das ras, coa vocacin de ampliar esta lia de investigacin a outras infraestruturas da provincia.

Ìý