�鶹����

O constata que a contorna virtual non é segura para as mulleres e as nenas e amosa que os ataques en lia contra elas son cada vez mis visibles e coordinados, mis sofisticados, danios e perigosos. O novo estudo, presentado este xoves e elaborado ao abeiro da que impulsan a Deputacin de Pontevedra e a �鶹����, centrouse en analizar noticias de prensa relacionadas coa prevalencia e coa tipoloxa da violencia machista dixital, a través da anlise dos contidos publicados nos xornais galegos. Os resultados amosan como a fenda dixital de xénero representa a nova cara da desigualdade e permiten observar un retroceso patriarcal, pois mulleres e nenas sofren unha violencia en lia que é distinta entre homes e mulleres e inclúe discurso de odio misxino, ameazas ou violencia fsica ou sexual, acoso en lia, doxing, vixilancia electrnica selectiva, coaccin e mesmo exposicin non consentida de imaxes.

Con este informe, como explicaba na presentacin a directora da Unidade de Igualdade e responsable da ctedra, Águeda Gmez, “queremos contribur toma de conciencia sobre a complexidade da violencia en lia sobre as mulleres e as súas consecuencias”. Unhas consecuencias, engada, que van mis al da contorna virtual, impactando de múltiples xeitos, e xerando vergoa, ansiedade, impotencia, coraxe, culpa, perda de confianza en si mesmas e, nos casos mis severos podendo afectar saúde mental e desencadeando ataques contra a súa propia vida. O estudo revela tamén que no caso concreto do mbito espaol, xerouse un momento de gran vulnerabilidade para as mulleres e nenas dado que, na actual lexislacin, o acoso misxino non entra dentro dos delitos de odio.��

Respecto do perodo analizado, Gmez explicou que esta ano rexistrronse mis novas ca no anterior, 315 fronte a 245, e foi un perodo marcado por dous fitos informativos: o caso Rubiales e as múltiples reaccins ao mesmo que derivaron no SeAcab e o caso das fotografas de menores manipuladas con intelixencia artificial en Almendralejo, que tivo moito impacto na opinin pública ao evidenciar os perigos potenciais das novas tecnoloxas. No acto tamén participou a xefa do Servizo de Igualdade da Deputacin de Pontevedra, Luca Muradas, que agradeceu o “traballo rigoroso” realizado polo Comité de Sabias da Ctedra Feminismos 4.0 e a implicacin das dúas institucins impulsoras da ctedra.

Unha violencia que traspasa a virtualidade

Para levar a cabo o informe empregronse como fonte 315 novas sobre esta temtica publicadas entre novembro de 2022 e setembro de 2023 polos xornais galegos, contrastadas co medio estatal mis lido, El Pas e establecéronse varias categoras en relacin coas tipoloxas do acoso: violencia dixital por razn de sexo e por razn de xénero (74,5% do total das novas), violencia dixital sobre as mulleres con presenza pública (10,2%), violencia machista dixital organizada ou manoesfera (8,9%), e o coecido como Efecto Johny (1%), acuado as tras o caso de Johny Depp e Amber Herad e que consiste na denuncia do acosador cara a vtima por difamacin.��

A anlise destas novas permitiu constatar que a violencia en lia que sofren as mulleres est relacionada coa violencia estrutural sexista e por razn de xénero e que a violencia en lia traspasa a virtualidade con consecuencias concretas e visibles nas vidas das mulleres que a sofren. “S coecemos a punta do iceberg das violencias machistas dixitais, as noticias que mis aparecen na prensa teen que ver coa violencia sexual e o bulling dixital escolar, pero atopamos moitas menos noticias sobre violencias machistas dixitais como a manosfera e contra mulleres con presenza pública. A violencia estética, a pesar de estar presente na axenda do discurso feminista, non aparece reflectida na presenza meditica de maneira equiparable”, explicaba Águeda Gmez.��
��
Por outra banda, o informe tamén sinala que o silencio que sofren as voces de mulleres con presenza pública supn unha ameaza para a democracia. Por unha banda, implica unha autocensura das mulleres fustrigadas; en segundo lugar, ten un carcter aleccionador para as mulleres activistas que non queren correr a mesma sorte e se relegan en posicins menos visibles; por último, e na mesma lia, supn unha carencia de mulleres participando na «gora pública dixital». Ademais, como indicaba a responsable da ctedra, as novas tecnoloxas, como a intelixencia artificial, supoen un campo moi amplo para reproducir violencias machistas; de feito, vese medrar o número de casos de violencias machistas dixitais relacionadas coa pornografa non consentida e a IA. Estas non estn exentas da estrutura patriarcal, polo que é importante a concienciacin no seu uso, as como a lexislacin neste eido”.

En definitiva, tal e como xa quedara patente informe Stop Machitroles de 2022, a violencia machista dixital é un fenmeno socioestrutural cada vez mis frecuente; existe un contnuum entre a violencia en lia e a violencia fra de internet e trtase dun fenmeno xeralizado, no que acosan homes e as vtimas son mulleres, a meirande parte delas menores. Ademais, gran parte dos acosadores son homes coecidos polas vtimas (parellas, ex-parellas, profesores, monitores, vecios), como lembrara a responsable da Unidade de Igualdade.

Para facer fronte a esta realidade, dende a ctedra recomendan “fortalecer as estruturas sociais e polticas, que formen unha rede de apoio baseada na solidariedade entre mulleres” e engaden que “necesitamos traballar sobre o cambio de cultura e de mentalidade para concienciar sobre a violencia que se exerce sobre as mulleres e as nenas en internet. Antes da lexislacin vén a toma de conciencia dos problemas que existen na sociedade, ademais de fomentar un cambio cultural a este respecto. É entn cando a sociedade ten a madurez suficiente para lexislar”.

O punto de vista de Xornalistas Galegas

Paralelamente presentacin deste terceiro informe, no acto deste xoves a Asociacin Xornalistas Galegas tamén deu a coecer o estudo Os medios como (re)produtores de ciberviolencia simblica, elaborado a partir dos datos recollidos polo observatorio. Como subliaba Marga Tojo, vogal da entidade, “os medios de comunicacin participan na producin e na reproducin de ciberviolencias a través dos enfoques, das noticias que se escolle dar e non dar, etc. pero tamén poden exercer como axentes de cambio”. Neste sentido, lembrou que para “frear a onda de desinformacin de xénero” é necesario ter en contra que esa desinformacin “é lucrativa, xera 213 millns de euros ao ano en ingresos publicitarios ao ano” arredor de contidos como, por exemplo, o mito das denuncias falsas. Fronte a isto, dende Xornalistas Galegas teen elaborado unha serie de propostas, entre elas a implantacin da figura da redactora xefa de xénero, ou editora ou correspondente de xénero, que se creou por primeira vez no New York Times no 2017 e que actualmente existe tamén en El Pas. Sera “unha figura de referencia” que reclaman tanto “para medios privados como para os nosos medios públicos” que permitira unha abordaxe transversal dos contidos relacionados co xénero, as desigualdade e a violencia machista.
��