�鶹����

Un percorrido pola historia do deseo grfico en Galicia, que “retrocede varios séculos na historia dos smbolos que forxaron a identidade do pas e que influron no deseo grfico contemporneo”. Deste xeito presenta o decano da Facultade de Deseo, Marcos Dopico, A Galicia deseada, o libro que recolle os resultados da investigacin sobre a creacin de smbolos, marcas e identidades grficas en Galicia que levou a cabo xunto aos deseadores e investigadores Cibrn Rico e Suso Vzquez. Editado pola Universidade da Corua e Fabulatorio, o volume permite coecer como unha serie de smbolos “arraigados na cultura galega” foron empregados e reinterpretados por institucins e empresas para a construcin de identidades corporativas que as vinculasen co territorio, contribundo, como sinala Dopico, a que Galicia posúa “unha identidade grfica diferenciada”. 

Resultado da investigacin desenvolvida por Dopico xunto a Rico e Vzquez, responsables do estudio Desescribir, investigadores predoutorais na �鶹���� e profesores na Facultade de Deseo, A Galicia deseada toma como base a exposicin do mesmo nome que presentaban a finais de 2022 na Sala Normal da Universidade da Corua. Nela, propuan un percorrido pola historia do deseo en Galicia a través dunha seleccin de cen smbolos, marcas e identidades grficas, que agora amplan nun volume de preto de 700 pxinas con novos textos que afondan nos “diferentes condicionantes econmicos, sociais e polticos que ao longo da historia influron no deseo no pas” e con “novas pezas e marcas grficas”. Trtase nese senso, recoece Dopico, do primeiro libro “que analiza de forma completa e extensa a historia do deseo de identidades corporativas e a creacin de smbolos identitarios” en Galicia.

Smbolos reinterpretados desde unha ptica contempornea

“Unha das claves” deste traballo, sinala o investigador do grupo dx7, é como este percorrido histrico permite pr o foco na existencia dunha serie de “mitos-de-lugar”, smbolos ou elementos da cultura popular que de xeito recorrente foron empregados para a construcin de identidades corporativas. Ese sera o caso da cuncha de vieira como smbolo de peregrinacin, da Cruz de Santiago, das “marcas primixenias atopadas en castros” ou das “inscricins lapidarias” realizadas por canteiros nas igrexas e que “influron na creacin de tipografas propias”, sinala. “Neste senso, Galicia posúe unha identidade grfica diferenciada do resto do Estado”, recoece Dopico, que incide en que se ben en Espaa “optouse mis por unha imaxe vinculada mediterraneidade dos trazos pictricos de Mir e Tapies”, en Galicia “propúxose un deseo grfico mis atlntico e sobrio”.

Neste punto, lembra que a “idea orixinaria do libro” era pr en valor o traballo dunha xeracin de deseadores e deseadoras que, tras a Transicin, “crearon os smbolos e identidades das novas institucins públicas, como a Xunta de Galicia” e renovaron a imaxe de concellos, organismos públicos e empresas. Foi a anlise dos traballos de deseadores e deseadoras como Alberte Permuy, Xosé Mara Torné, o Grupo Revisin Deseo, Uqui Permuy ou Eloy Lozano a que levounos a comprobar como estes profesionais “botaron man con mestra de moitos smbolos arraigados na cultura galega dende haba séculos, reinterpretndoos dende a ptica contempornea”. Isto levou a ampliar o foco de anlise, dando lugar a unha investigacin que abrangueu desde a anlise de smbolos medievais ou das marcas creadas polas primeiras industrias creadas en Galicia ata a influencia do Laboratorio de Formas, “unha experiencia clave para entender o deseo identitario en Galicia”, na que Lus Seoane e Isaac Daz Pardo “propuxeron a recuperacin das formas tradicionais propias da cultura galega silenciada pola ditadura”. 

A Galicia deseada aborda as mesmo o deseo de identidades corporativas nestas primeiras décadas do século XXI, marcadas pola creacin da Asociacin Galega de Deseo en 2006 e por unha “remuda xeracional”, que est a supor, salienta Dopico, “un importante incremento da participacin da muller” nesta profesin, ata entn caracterizada en Galicia “pola presenza maioritaria de homes”.

Os smbolos e as súas aplicacins

Tras este percorrido histrico, o segundo bloque do libro presenta a seleccin de cen smbolos, marcas e identidades corporativas estruturada en cinco perodos histricos e acompaada de explicacins contextuais. Xunto ao prlogo no que Pepe Barro afonda nas primeiras marcas galegas, o volume complétase cun apartado de “grfica aplicada” que permite “apreciar o deseo no seu contexto”, a través de imaxes que amosan a translacin das identidades a “pezas reais”, desde libros ou folletos, ata carteis ou embalaxes. “O deseo grfico é unha disciplina apegada como poucas ao mundo real”, destaca Dopico, e isto motivou que o volume buscase tanto reflectir como se aplicaron deseos de artistas como Castelao ou Camilo Daz Balio como recoller creacins annimas que se converteron en “pezas da cultura popular”, como algunhas “marcas de gasosas, lmpadas ou latas de conservas”.