DUVI

Diario da 鶹

Nun proxecto financiado polo Ministerio de Ciencia e Innovacin

O grupo dx5 explora as transformacins que xerou no cmic o mundo dixital

Estudar tamén o potencial para transmitir valores e xerar empata

Tags
  • Entidades Colaboradoras
  • Estudantes
  • Medios
  • PAS
  • PDI
  • Público externo
  • Pontevedra
  • Arte
  • Cultura
  • TIC
  • Աپ
Eduardo Muiz DUVI Pontevedra 24/02/2021

Analizar, poendo o foco no manga, no cmic xaponés, que transformacins formais, estéticas e narrativas xerou na banda deseada a súa convivencia ao longo das dúas últimas décadas co cmic dixital. Este é un dos obxectivos centrais do proxecto Estudos transdisciplinares sobre cmic, do grupo de investigacin dx5 (digital & art graphic research), da Facultade de Belas Artes, que busca definir as caractersticas do que definen como “manga posdixital”. Seleccionado na convocatoria de 2019 de Proxectos de I+D+i Retos de Աپ do Ministerio de Ciencia e Innovacin, neste proxecto insrese tamén un estudo sobre o potencial da banda deseada para xerar empata e, polo tanto, para servir como vehculo para a transmisin de valores, mentres que unha terceira lia de traballo centrarase en explorar as interaccins entre o manga e o deseo grfico contemporneo.

Trtase, como sinala o seu investigador principal, José Andrés Santiago, dun proxecto cunha “compoente terica importante”, que desde un “enfoque transversal” busca contribur a dar resposta “ausencia de literatura cientfica sobre cmic en Espaa”, pero ligado tamén, sinala, “ praxe artstica”. Ao mesmo tempo, permitir dar continuidade a unha lia de traballo, centrada nos “estudos transdisciplinares” sobre banda deseada, que tivo como precedente o proxecto sobre as relacins entre o cmic e outras manifestacins artsticas que o grupo dx5 desenvolveu nos últimos anos, tamén con financiamento estatal. De feito, esta investigacin previa axudou a incorporar especialistas de diferentes pases ao equipo de traballo do actual proxecto. Concretamente, a Santiago e s investigadoras do grupo dx5 Teresa Ferreiro, Tatiana Lameiro, Marina Nuez, Elena Lapea e Anne Heyvaert súmase a participacin de Zoltan Kacsuk, da Stuttgart Media University; Jaqueline Berndt, da Universidade de Estocolmo; Selen Çalic Bedir, da universidade turca de Beykoz; Manuel Hernndez-Pérez, da Universidade de Salford; e Stevie Suan e Olga Kopylova, das universidades xaponesas de Hosei e Tohoku, respectivamente.

Transformacins produtivas, pero tamén formais e narrativas

Tomando como punto de partida o concepto da “ecoloxa dos medios”, que afonda en como a evolucin tecnolxica transforma tanto o propio medio en si como a súa contorna, un dos tres subproxectos que integran esta investigacin ter como obxectivo estudar “os efectos da dixitalizacin e as tecnoloxas dixitais dentro do cmic contemporneo”. A banda deseada, lembra Santiago, “é un medio complexo, que inclúe elementos paralingüsticos, visuais e narrativos altamente codificados e onde os aspectos formais e estéticos estn intimamente relacionados co sistema produtivo”. E no caso concreto do manga, no que se centra a investigacin, “non se poden entender algunhas caractersticas estéticas marxe das necesidades produtivas que as propiciaron”.

A industria xaponesa do cmic sustentouse, desde mediados do pasado século, na publicacin dos captulos das diferentes obras en revistas peridicas cun número fixo de pxinas, o que tia unhas consecuencias no ritmo da narracinou no uso de recursos que xeraban intriga ao lector no final de cada entrega; aspectos aos que, lembra o investigador, non teen que cinguirse os webcmics. Ao mesmo tempo, o manga caracterizase tamén pola abundancia de “elementos altamente convencionalizados, que o lector identifica e facilitan moito a inmersin na lectura”, desde “tramas que se repiten nas obras de diferentes autores” a personaxes “moi estandarizados” ou o uso de determinados elementos iconogrficos. Nese senso, o propsito deste proxecto é estudar como a “constante evolucin” que vive o medio no mundo dixital pode provocar transformacins, non s na producin, senn tamén nesta serie de “caractersticas formais que ata agora se consideraban trazos definitorios e unha parte esencial deste medio”. Esta anlise por o foco as mesmo no que Santiago define como “manga posdixital”, xa que se trata de transformacins que “non afectan ao cmic impreso ou ao dixital, senn ao medio no seu conxunto”.

O cmic de testemuo

Outra das lias de traballo céntrase no concepto de “cmic de testemuo” e na definicin daquelas caractersticas que o diferencian da banda deseada biogrfica ou xornalstica. Tomando como punto de partida o estudo sobre o “cmic testemual feminista” que, baixo a direccin de Santiago, desenvolve para a súa tese de doutoramento Teresa Ferreiro, este subproxecto busca afondar na “capacidade e idoneidade” do cmic para xerar empata. “Polas súas peculiares elementos paralingüsticos, estrutura e flexible velocidade de consumo, permite establecer unha relacin diferente co lector”, salienta o grupo dx5 dunha lia de anlise que por o foco como aspectos como a “simplificacin de conceptos en signos” ou o uso de “imaxes menos realistas” contribúen a facer deste medio unha “canle para a transmisin de valores”. As mesmo, a través da anlise de publicacins europeas, xaponesas e americanas, o estudo por o foco no “cmic de testemuo”, aquel que pon “o peso da mensaxe nos aspectos sociais e emotivos”, e no seu potencial para “os relatos de denuncia” e a transmisin de valores como os do feminismo.

Influencia mis al das vietas

O terceiro subproxecto céntrase nas “interaccins conceptuais e visuais” entre a linguaxe e caractersticas formais do manga e o deseo grfico. Tomando como punto de partida o concepto do “mangaesco”, unha serie de recursos conceptuais e visuais que definen a “estética manga”, esta lia de anlise centrarase na súa “utilizacin como recursos estilsticos dentro do deseo de carteis e psters”, vez que reflexionar tamén sobre “as implicacins sociolxicas que determinan unha certa estética no deseo xaponés”.