Nun taller do proxecto ‘Climbality’, centrado no desenvolvemento do pensamento sistémico
Futuras e futuros docentes frmanse nos efectos sobre o planeta do actual modelo alimentario
Previamente, afondaron na desinformacin sobre o cambio climtico
Financiado polo Ministerio de Ciencia, Innovacin y Universidades e coordinado por persoal investigador da Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte, o proxecto ten entre os seus obxectivos dotar aos futuros e futuras docentes que se forman neste centro de competencias clave para abordar nas aulas o cambio climtico. Nomeadamente, a investigacin coordinada polo profesor Uxo Pérez busca promover o desenvolvemento do pensamento sistémico, co propsito de que comprendan que no cambio ambiental global interveen múltiples procesos, interrelacionados entre si. Con esa idea, a facultade acolleu un taller que conecta o desenvolvemento de competencias sostibles coa alimentacin. Impartido por representantes da ONG Amigas da Terra, esta actividade pon o foco na pegada social e ambiental do modelo alimentario e viuse precedida por outro obradoiro centrado na desinformacin arredor do cambio climtico.
Promovido co apoio da Vicerreitora do campus de Pontevedra, o taller A dieta climtica como contexto para desenvolver competencias sostibles levouse a cabo en catro sesins, este martes e xoves, dirixidas a alumnado dos graos en Educacin Infantil e Educacin Primaria. O seu obxectivo era analizar o impacto ambiental da alimentacin e foi impartido por Sabela Durn e Mara Rubio, da organizacin ambientalista Amigas da Terra, unha das entidades colaboradoras do proxecto Climability.
Aposta pola “dieta climtica”
De onde vén o que comemos? Esta foi a pregunta coa que Durn e Rubio abran este xoves un seminario, presentado pola profesora Mara Lorenzo, no que puan o foco nas consecuencias sociais e ambientais do actual modelo alimentario. As conferenciantes sinalaron que a industrializacin da agricultura e a gandera provocou “que milleiros de agricultores perderan o seu emprego”, as como perda de fertilidade dos solos, desertificacin ou contaminacin das augas. “O 37% dos gases de efecto invernadoiro a nivel mundial proveen da agroindustria”, salientou Rubio, quen avogou por “sistemas agroalimentarios que tean en conta a saúde da poboacin e do planeta”. A alternativa proposta desde Amigas da Terra é o que denominan “dieta climtica”, sustentada tanto na aposta por prcticas agroecolxicas como en “cambios nos patrns de consumo”.
Nese senso, convidaron ao alumnado a coecer a pegada ecolxica da súa alimentacin a través da ‘calculadora’ que esta ONG incorporou súa , co propsito de amosarlles tanto a “pegada ecolxica” do que consumen como a reducin que un cambio de alimentacin podera supor tanto en emisins de CO2 e no consumo de combustibles fsiles, como no uso da terra. Baseada nun aumento do consumo de legumes, froitas e verduras e nunha reducin do de carne e azucre, esta dieta climtica aposta polos produtos de proximidade, os alimentos de tempada e os cultivos a pequena escala. “O 99% dos alimentos necesarios para a poboacin de todo o pas poderan producirse en territorio espaol”, salientou Rubio, nunha actividade que, con ese obxectivo de afondar no papel da agreocoloxa, completouse cunha presentacin e cata de produtos por parte de A horta do Cadaval.
Desinformacin e pensamento sistémico
Esta iniciativa viuse precedida nestes das por un taller que conectaba o cambio ambiental global coa desinformacin e que, co obxectivo tamén de traballar con diferentes grupos de alumnado, realizouse catro sesins. Impartido por Roi Guitin, da Asociacin Galega de Comunicacin para o Cambio Social (Agareso), este obradoiro buscou en primeiro termo afondar nesta problemtica, coecer diferentes tipos de desinformacin, como as loiadas ou as fake news, os seus mecanismos e a importancia que ten neste eido a alfabetizacin meditica. Partindo deste marco, Guitin presentoulles unha serie de exemplos de “negacionismo” e teoras da conspiracin conectadas co clima, como os que se difundiron tras a Dina que afectou ao Levante no 2024. O seu obxectivo era “ilustrar como a desinformacin pon en risco a saúde a seguridade”, para logo abordar co alumnado unha serie de pautas para recoecela. Ao mesmo tempo, detvose no greenwashing arredor do modelo alimentario, amosndolles como “a desinformacin climtica no norte permite que se mantean modelos de consumo que esgotan os recursos no sur global”
Este taller inserase tamén no obxectivo do proxecto Climability de promover accins favorezan a abordaxe das problemticas ambientais desde unha perspectiva sistémica e crtica. Ao mesmo tempo, tratbase dunha actividade promovida polo proxecto de innovacin educativa Arte, ciencias e matemticas: a exposicin como espazo didctico multidisciplinar, financiado pola Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte. Coa profesora Iciar Ezquieta como investigadora principal, trtase dunha iniciativa que busca contribur ao desenvolvemento das competencias cientfica, matemtica e artstica do estudantado, a través da posta en marcha dun conxunto de actividades interdisciplinares ao longo de 2026.
