�鶹����

A consolidacin das plataformas de vdeo baixo demanda supuxo nos últimos anos un crecemento “constante e exponencial” da producin audiovisual, “xerando unha situacin de emprego sen precedentes” nesta industria. Non obstante, “este aumento das oportunidades laborais non contribuu a mellorar a presencialidade das mulleres no sector”. Esta é unha das principais conclusins do proxecto de investigacin Estudio del impacto de las plataformas streaming sobre el papel de la mujer en la industria audiovisual espaola y en sus contenidos, coordinado pola Universitat Jaume I (UJI) e no que participou a investigadora e decana da Facultade de Comunicacin, Emma Torres. 

Financiado pola Generalitat Valenciana e centrado en abordar a situacin das profesionais na industria do streaming, este proxecto abrangueu a anlise das producins realizadas en Espaa polas plataformas Netflix, HBO Max e Amazon Prime Video entre 2015 e 2022, nas que s o 35% das profesionais participantes eran mulleres. Estas desigualdades fanse as mesmo mis patentes en reas como a direccin, asumida por homes no 81% dos produtos analizados, e en postos como a direccin de fotografa, nas que as mulleres s representan s 7% dos profesionais. As mesmo, os resultados deste estudo amosan que os homes representan o 68% dos traballadores das producins do xénero documental realizadas por estas plataformas, s dirixidas por mulleres no 18% dos casos.

Coordinado pola investigadora Jéssica Izquierdo, responsable do Observatorio de Contidos e Plataformas Mediticas da UJI, os resultados deste proxecto recllense tanto nun , como no libro Mujeres en streaming. Especializacin, liderazgo y representacin, as como na . Esta recolle tamén artigos como como Mujeres en la industria documental. La desigualdad continúa en la era del streaming, no que Izquierdo y Torres sublian “que as bases” para acadar melloras neste eido “teen as súas races en cuestins educativas e formativas, pero tamén en polticas de xestin das produtoras e na busca real de discursos creativos femininos”.

Da presenza das profesionais representacin das mulleres

No marco da súa lia de traballo sobre a representacin da muller no audiovisual, un dos traballos desenvolvidos por Torres no marco deste proxecto foi tratar de “sistematizar unha clasificacin de representacins femininas” nas producins audiovisuais. Nese senso, ademais do estudo do grao de representacin das profesionais nos produtos destas plataformas, outro dos resultados deste proxecto foi o deseo dun modelo de clasificacin “de roles e estereotipos” na representacin das mulleres en contidos audiovisuais, tendo en conta “como se representa a nivel visual, se ten un nesgo positivo ou negativo, que papel xoga, cal é o seu rol dentro da trama..,”, explica esta investigadora.

As “redes” xeradas polas profesionais

Como apunta Torres, o traballo desenvolvido permitiu tamén observar “unha correlacin entre como era representada a muller nos contidos coa presenza ou non de mulleres no equipo creativo”, o que súa vez serve como punto de partida para un novo proxecto, liderado tamén pola UJI e que busca seguir afondando neses desiquilibrios existentes na industria. Coordinado por Izquierdo e financiado polo Ministerio de Igualdad, Torres forma parte do equipo investigador de Las creadoras en el audiovisual: factores de transformacin de las estructuras para renovar discursos y referentes, xunto a docentes das universidades de Sevilla, Girona e Alaska Anchorage. 

O obxectivo deste proxecto é “identificar e comprender as redes que se tecen entre mulleres creativas do audiovisual para determinar o papel que desenvolven en xerar e manter oportunidades de traballo e desenvolvemento profesional, non s entre o mbito creativo, senn tamén de producin”. Con ese obxectivo, explica Torres, un equipo “multidisciplinar” traballar na realizacin de entrevistas s mis de 40 directoras espaolas que estrearon traballos nos últimos catro anos. “Preguntmonos como chegan as mulleres aos postos de liderado nas distintas producins audiovisuais e que problemas atoparon”, sinala. De xeito paralelo, promoveranse tamén grupos de discusin dirixidos a afondar tamén nestas cuestins, coa participacin de asociacins de profesionais e estudantes.