�鶹����

As persoas piden axuda e moven os brazos antes de afogar; é preciso agardar dúas horas para baarse despois de comer; tras un afogamento hai que colocar vtima boca abaixo para baleirar os seus pulmns de auga; a urina é un bo remedio fronte picadura dunha medusa... No referido aos incidentes que poidan darse en praias, ros ou piscinas existen unha serie “mitos e falsas crenzas”, asentadas no ideario popular e que poden dar lugar a decisins e intervencins errneas. Coa idea de rebater esta serie de crenzas, un artigo coordinado polo investigador principal do grupo Remoss, da Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte, Roberto Barcala, identifica a través dun consenso de expertos os dez principais mitos asociados ao medio acutico para logo ofrecer “unha perspectiva cientfica para a súa refutacin”.

, trtase do primeiro documento cientfico en espaol que aborda esta problemtica e foi elaborado “por un grupo de traballo multidisciplinar”, do que formaban parte expertos e expertas en medicina de urxencias, peditrica e forense, en enfermara e en socorrismo. O seu obxectivo é que este documento “sirva de gua para todo tipo de públicos”, desde poboacin en xeral “aos reguladores e os profesionais sanitarios”, de tal xeito que permita “resolver preguntas habituais que poden xurdir na tempada de praia” e desbotar ideas “que estn no ideario popular e que non se sustentan nunha base cientfica ou que se lles atribúe est obsoleta”, explica o catedrtico da Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte. Para iso, doce expertos en ciencias da saúde, boa parte deles pertencentes ao grupo de traballo Semes-Socorrismo da Sociedade Espaola de Medicina de Urxencias e Emerxencias, realizaron un “cribado de conceptos”, partindo da revisin da literatura cientfica sobre este tema, chegando finalmente identificacin de dez falsas crenzas, que foron rebatidas polo grupo de expertas e expertas responsable deste artigo.

Os afogados non piden axuda e non hai que colocar a vtima boca abaixo

Varias destas crenzas céntranse na identificacin, clasificacin e tratamento das vtimas dun afogamento, como a propia idea de que “a persoa que afoga pide axuda”, cando realmente “recoecer esta situacin é un reto para socorristas e baistas”, xa que “unha persoa que se afoga frecuentemente faino en silencio, non berra e non pide axuda, trata de sacar a cabeza e concentra todos os seus esforzos en respirar”, podendo desaparecer da superficie da auga nuns 90 segundos. Do mesmo xeito, os autores deste estudo rebaten tamén a idea de que, tras o afogamento, a vtima debe colocarse boca abaixo “para baleirar a auga dos pulmns”, unhas manobras que “ademais de ser inútiles, supoen unha perda de tempo esencial”, polo que a recomendacin é aplicar o antes posible o protocolo de reanimacin cardiopulmonar (RCP).

Neste mesmo bloque, rebtese tamén o uso de termos obsoletos como “case afogado ou o semiafogamento”, para referirse s vtimas que sobreviven tras un incidente acutico, xa que o afogamento defnese “como un proceso polo que se experimenta unha dificultade para respirar causada pola submersin ou inmersin nun lquido”, que pode resultar ou non mortal. Tamén no referido a terminoloxa, refútase o uso de termos como “afogado seco ou branco e afogado húmido ou azul”, que se empregaban para diferenciar as vtimas nas que se atopou ou non auga nos pulmns, xa que “a definicin de afogamento inclúe aspiracin de lquido”.

Do corte de dixestin aos “remedios caseiros” fronte s picaduras 

No referido seguridade dos baistas, o estudo fai referencia a mitos como o do corte de dixestin, xa que “non hai contraindicacins para baarse” tras consumir alimentos. Os autores deste estudo sinalan que esta idea pode confundirse coa “hidrocucin ou shock termodiferencial”, que pode acontecer cando unha persoa se mergulla “bruscamente” e existe “unha notable diferencia entre a temperatura corporal e a da auga”. Do mesmo xeito, tamén rexeitan que manguitos ou flotadores prevean o afogamento, xa que “non garanten que as vas respiratorias queden fra da auga en todo momento” e poden xerar “unha falsa sensacin de seguridade” nos nenos e nenas e nos seus coidadores. As mesmo, outra falsa crenza que pode resultar prexudicial é a de que “para aguantar mis” durante un mergullo en apnea debe “inspirase profundamente varias veces”, algo que, como explica Barcala, est “contraindicado, porque pode ter uns efectos fisiolxicos que alteran os centros receptores respiratorios e provocar a perda da consciencia baixo a auga”. 

Tamén no eido da seguridade, os expertos desbotan a utilidade da urina de doutos “remedios caseiros” fronte s picaduras de medusas, xa que estes “non alivian as molestias e incluso poderan aumentar a descarga de veleno”. Fronte a isto, a recomendacin é “limpar os restos da medusa e lavar a zona con auga do mar”, as como solicitar asistencia sanitaria “ante calquera dificultade respiratoria, mareo ou malestar”, sinala o coordinador do grupo Remoss. 

Por outra banda, este documento pon o foco na idea “estendida a través das redes sociais” de que “a bandeira vermella non afecta a todos os baistas”, permitindo, por exemplo, a prctica do surf, cando “as competencias sobe a regulacin do bao, as sancins e as excepcins dependern da regulacin de cada municipio”, de tal xeito que, salvo “indicacin explcita”, a prohibicin é de obrigado cumprimento para todos. Por último, a décima das falsas crenzas recollidas neste estudo é que o principal traballo dos socorristas sexa "rescatar persoas da auga”, xa que investigacins previas constataron que o seu principal labor é a prevencin e que as asistencias na auga s representan o 0,1% das súas accins.

Xunto a Barcala, asinan este traballo a tamén integrante do grupo Remoss Patricia Snchez, médica da Fundacin Pública Urxencias Sanitarias-061; Ismael Sanch, da Universidad Autnoma de Madrid; Vernica Izquierdo, do Instituto de ���Ա�����پ����������� Sanitaria de Santiago de Compostela; Santiago Martnez-Isasi, Antonio Rodrguez e Ignacio Muoz, da Universidade de Santiago de Compostela; e Silvia Aranda, da Universitat de Barcelona.