�鶹����

“A eleccin dos estudos de música xeralmente responde a un perfil de alumnado moi vocacional e un dos retos aos que ten que enfrontarse este alumnado reside precisamente en manter a motivacin para ir superando cada un dos niveis con éxito”. Deste xeito presenta a investigadora e titulada superior en música na especialidade de violonchelo Susana Blanco o eixo da investigacin que desenvolveu para a súa tese de doutoramento, na que busca coecer os factores que inflúen na “motivacin académica” daqueles e aquelas que cursan estudos superiores de música, tendo en conta que “soamente unha pequena porcentaxe" dos que inician estes estudos “consegue finalizar o ciclo completo”. Coa participacin de preto de 250 estudantes galegos e portugueses, a investigacin pretende coecer tamén se poda influr nesta motivacin o feito de que os estudos musicais ocupen “un espazo ambiguo no ensino superior” espaol e formen parte do mbito universitario en Portugal. “Os resultados evidencian unha maior motivacin académica dos alumnos portugueses”, sinala Blanco Novoa, que explica que os estudantes lusos teen unha “dedicacin académica practicamente exclusiva” neste mbito que non se d nos galegos, quen, por outra banda, mostran maiores “vnculos familiares coa música” que os portugueses.

Defendida na Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte e dirixida pola catedrtica Margarita Pino, a tese Motivacin académica e autoconcepto musical do alumnado de ensinanzas superiores de música tivo como punto de partida a realizacin dunha serie de tests a 249 alumnas e alumnos, o 61% mulleres. Profesora de violonchelo en diferentes conservatorios de Galicia, un labor profesional que combina coa súa faceta como intérprete en formacins como Son Tro, Susana Blanco levou a cabo esta investigacin con estudantes dos conservatorios superiores de Vigo e A Corua, das universidades de Minho e Aveiro, da Escola Superior de ��ú�������� e Artes do Espectculo do Porto e da Escola Superior de Artes Aplicadas de Castelo Branco.

O clima dos estudos non inflúe, si a propia percepcin como músico

O obxectivo principal desta tese, explica Blanco, era afondar tanto na motivacin académica como noutros dous conceptos directamente ligados con esta; o chamado “clima motivacional, o conxunto de estmulos que se reciben por parte de profesores ou individuos que se consideren de referencia”, e o “autoconcepto, a percepcin que ten un individuo sobre as súas aptitudes, habilidades e competencia para a música”. Nese senso, unha das conclusins do estudo é que o clima motivacional non afecta de forma significativa motivacin deste alumnado, coa excepcin dunha “leve” influencia do chamado “clima de tarefa”, que fai referencia ao fomento do “traballo cooperativo, mediante dinmicas que favorezan o grupo”. Pola contra, consttase a influencia do autoconcepto sobre a motivacin académica, o que pon de relevo a importancia que ten esa consideracin das propias capacidades musicais nunha “disciplina moi competitiva”, na que “hai unha constante exposicin pública e comparacin cos iguais”, como lembra Blanco. Nese senso,a investigacin evidencia tamén “unha clara orientacin ao logro”, consecucin dun determinado obxectivo, destes estudos, “o que se reflexa unha motivacin intrnseca na que a recompensa é o logro en si mesmo”. 

Por outra banda, os resultados desta investigacin amosan que o sexo do alumnado non implica diferencias en termos de motivacin, pero que esta é maior no alumnado de mis idade. “Entendemos que por ser unha eleccin claramente vocacional”, apunta Blanco, que explica que, “en moitos dos casos”, trtase de persoas que xa cursaran previamente outros estudos universitarios non relacionados coa música. 

Diferenzas no marco normativo e no tipo de alumnado

“As conclusins mis destacables xorden a nivel comparado, onde os resultados evidencian unha maior motivacin académica dos alumnos portugueses fronte aos que cursan os seus estudos no sistema educativo espaol”, sublia a intérprete e investigadora, que buscou coecer como podera ter infludo, en termos de motivacin, a diferente evolucin normativa que viviron os estudos superiores de música nestes dous pases. Como explica, en Espaa estes situronse historicamente “no marco das ensinanzas artsticas de réxime especial, ocupando ambiguo no ensino superior”, de tal xeito que, anda que a da de hoxe “ súa equivalencia é para todos os efectos a dun ttulo universitario de grao, a non consideracin universitaria sitúa estas ensinanzas nun segundo plano para diversos trmites administrativos, axudas ao estudante e recoecemento social”. Pola contra, coa reforma educativa de 1983, en Portugal “refrzanse as escolas e conservatorios de música co obxectivo de estimular o ensino vocacional e sitúanse os ensinos superiores no espazo universitario” e imprtense tanto en escolas superiores e institutos politécnicos como nas universidades.

Partindo deste marco, na investigacin obsérvanse “múltiples diferencias” entre o alumnado espaol e o portugués, como a “dedicacin case exclusiva” destes últimos aos estudos musicais. Como sinala Blanco, preto dun 40% dos estudantes de grao superior en Galicia cursaron previamente “outra carreira universitaria non relacionada coa música”, mentres que en Portugal esta porcentaxe é do 6%, o que mostra, como apunta Blanco, un dos “desafos” aos que se enfronta o alumnado espaol, xa que, “por presin social ou por outros motivos, moitos optan por estudar previamente ou simultaneamente outros estudos alternativos”. Por outra banda, no estudantado galego obsérvase tamén unha maior “tradicin familiar” co mundo da música, xa que mis do 50% do alumnado ten familiares vinculados a esta, fronte ao 30% dos portugueses.