A catedrtica recibe ma martes o premio Ernestina Otero do Concello de Vigo
África Gonzlez: “Mellorouse moito nunha soa xeracin, pero queda moito por percorrer; non hai igualdade real nin efectiva”
As claves para compaxinar vida profesional e persoal son “paixn, dedicacin e perseveranza"
A inmunloga África Gonzlez é unha das docentes da 鶹 cunha traxectoria cientfica mis destacada e cunha importante proxeccin social. Esta bagaxe, "absolutamente extraordinaria como investigadora e na vixilancia da saúde de tantos ciudadns de toda Espaa", en palabras do alcalde Abel Caballero, é a que lle recoece o Concello de Vigo ao outorgarlleo X Premio de Igualdade Ernestina Otero, un galardn que recibir ma martes s 20.00 horas nun acto que se celebrar no Auditorio Municipal do Concello.
A catedrtica recoece que recibe este premio “con moita alegra”, xa que é un “premio de Vigo, do Concello e da Concellera de Igualdade” e tamén polo que “representa a figura de Ernestina Otero, unha educadora, pedagoga que loitou pola igualdade da muller modificando os canons establecidos na educacin na escola”.
Compaxinar docencia, investigacin e emprendemento coa vida familiar e social
Doutora en Medicina e Cirurxa e catedrtica de Inmunoloxa, Gonzlez é tamén académica da Real Academia de Farmacia de Galicia e foi, entre 2009 e 2019 directora do Centro de Աپs Biomédicas, Cinbio e, entre 2016-2020, presidenta da Sociedad Espaola de Inmunologa. Nos últimos dous anos, ten destacado polo seu papel divulgativo sobre a pandemia da covid-19, formando ademais parte do comité de expertos que asesora ao Concello nesta materia. Tamén deu o paso ao mundo empresarial, sendo copromotora da spin-off NanoImmunoTech.
Combinar todas estas tarefas e facetas e facelo con éxito, para ela ten s unha receita: “poer paixn, moitas horas de dedicacin, esforzo e perseveranza”. Destaca que conseguilo é “unha carreira de fondo” para a que é preciso “crer no que fas, rodearte dos mellores e aprender a delegar”. Lembra que alguén lle recomendou que se atopaba un traballo que lle gustase, non traballara mis, e esa é parte clave, “que che guste o teu traballo”. Neste sentido recoece que ten a sorte de contar cun “grupo excepcional” na Universidade e que lle gustara “ter mis financiamento para poder facer moitas mis cousas", pero tamén destaca a importancia de saber organizarse para compaxinar a vida profesional coa familiar e social, “un difcil equilibrio que eu sempre tentei manter”.
Pero conseguir ese equilibrio é moi complicado, sobre todo para as mulleres. Recoécese “moi afortunada” e destaca que a educacin que recibiu estivo sempre orientada a converterse nunha “muller independente e autnoma e, por tanto, debera formarme para poder ter esa autonoma econmica e tamén mental”.Pero o camio non estivo libre de atrancos e a catedrtica lembra como tivo que enfrontarse a comportamentos machistas, como cando nunha oposicin lle preguntaron se se va compatibilizando a maternidade coa investigacin e a docencia ou cando, nunha rolda de financiamento, lle dixeron que as empresas promovidas por mulleres universitarias estaban abocadas ao fracaso. “Creo que demostrei que estaban equivocados os dous”.
Na procura dunha igualdade real e efectiva
Gonzlez recoece que en tan s unha xeracin “se ten mellorado moito, pero anda queda moito por percorrer; non hai unha igualdade real nin efectiva”. Neste sentido destaca a importancia de erradicar a violencia de xénero e tamén a violencia dixital, “que est en auxe”. Considera que na sociedade segue a haber “moitos comportamentos que, s veces, nin nos damos conta, pero son micromachismos” e considera prioritario traballar na educacin nos colexios, nas familias, nas empresas, nas institucins… “queda moito por facer”.
Un dos exemplos aos que se refire a docente e investigadora é a fenda de coidados que provocou que a producin cientfica das mulleres investigadoras se reducise respectos dos homes. “Pode haber moitos condicionantes persoais e familiares, pero hai un sentido do deber, de culpa, que teen en xeral as mulleres, de que deben ser elas as que deben ocuparse dos coidados. Ata que no exista unha co-responsabilidade real, a todos os niveis, non se conseguir unha sociedade mis xusta, mis libre e mis equilibrada”, destaca.
A falta de referentes femininos
Outra das fendas de xénero que persisten é a relacionada coa falta de referentes femininos en determinados eidos do coecemento e da ausencia de mulleres en certos sectores, unha eiva contra a que a docente da 鶹 ten loitado a través de charlas e conferencias en centros escolares, xornadas de portas abertas nos laboratorios do Cinbio ou outro tipo de propostas para visibilizar o papel das mulleres na ciencia e nas titulacins STEM. Destaca que nos libros de texto a presenza feminina é case inexistente, a maiora de nenos e nenas “non coecen as grandes cientficas, inventoras, escritoras ou pintoras”. Como mostra desa realidade, Gonzlez explica que a busca en Google da palabra ‘xenios’ d como resultado imaxes de persoeiros como Einstein ou Stephen Hopkins; pero coa palabra xenias os resultados son os debuxos Shimmer & Shine.
Con todo, en titulacins de ciencias, como Bioloxa, Medicina, ou Enfermara as alumnas son maiora, anda que o problema est nunha escala superior, nos postos de responsabilidade. “Existe unha tesoira clara con menor número de profesoras titulares, menos catedrticas, menos directoras de departamento, xefas de servizo en hospitais, directoras de centros, reitoras. Claramente hai menos mulleres nos postos directivos e temos que preguntarnos por que; cales son os motivos e de que maneira se pode ir solucionando”.
Mis preocupante é a falta de presenza feminina nas titulacins técnicas, como as enxearas, que dan acceso s profesins mis demandadas e con mellores condicins laborais. “O futuro estar neste tipo de traballos, e a muller non debe quedar fra. Haba moi boas matemticas e informticas hai anos, pero foise producindo unha diminucin do interese por estes graos”, algo que para Gonzlez é “preocupante e nos debera facer reflexionar sobre as causas”.
Unha voz recoecida durante a pandemia
Nos últimos dous anos, a presenza de África Gonzlez nos medios de comunicacin e os foros de divulgacin incrementouse substancialmente, converténdose nunha das voces de referencia sobre a pandemia para boa parte da cidadana galega e estatal.
“Foi unha experiencia intensa pero moi gratificante” que lle permitiu axudar a resolver as dúbidas que a xurdindo sobre o virus, o sistema inmunitario, as pandemias, etc. “O que sempre me propuxen”, explica, foi “ofrecer informacin veraz, contrastada e evitar os bulos, pero isto require de intenso traballo de forma continuada”.Esta bagaxe serviulle, ademais, como punto de partida para publicar Inmuno power: Conoce y fortalece tus defensas, un libro divulgativo en formato de preguntas e respostas que publicou en 2021.
