�鶹����

A nova economa, baseada na reformulacin dos procesos de producin e consumo luz dos avances dixitais, trouxo consigo un tipo de traballador autnomo caracterizado por unha maior vulnerabilidade e precariedade. Este é o punto de partida dun subproxecto de investigacin sobre o traballo autnomo na era dixital, coordinado polo catedrtico de Dereito do Traballo e da Seguridade Social da �鶹���� Jaime Cabeza e inserido súa vez nun proxecto financiado polo Ministerio de Economa, Industria y Competitividad no que participan as universidades de Vigo, Sevilla, Pas Vasco e Valencia. Co propsito de abordar “desde a perspectiva dos dereitos humanos”, como explica Cabeza, os cambios legais necesarios para dotar dunha maior proteccin a estes traballadores e traballadoras, preto de 50 expertos e expertas de universidades de Espaa, Italia, Irlanda e Francia participan, na Facultade de Ciencias Sociais e da Comunicacin, no seminario internacional O traballo na nova economa.

Inserido neste proxecto de investigacin, este seminario ten como punto de partida falar “da nova economa como un escenario que profundou en problemas que xa existan de antes, pero que agora se fan moito mis intensos”, como sinalou Cabeza na inauguracin do foro que coordina xunto coa profesora Emma Rodrguez. O acto contou tamén coa participacin do vicerreitor do campus Jorge Soto, quen incidiu na importancia de reunir a esta serie de expertos e expertas para abordar “como vai ser o novo tecido de relacins entre os empresarios e diferentes colectivos”. 

Autnomos “que non escolleron ser autnomos”

“A nosa hiptese de traballo é que, no mundo da nova economa, as prestacins de servizos son cada vez mis precarias e vulnerables”, salienta Cabeza, vicepresidente da Asociacin Espaola de Derecho del Trabajo y la Seguridad Social. Nese senso, o subproxecto que centra este seminario busca pr o foco en como, na sociedade dixital, a figura do autnomo non se corresponde “coa idea do profesional ou o comerciante coa que o identificabamos hai anos”, senn que engloba múltiples perfs profesionais que, valéndose por exemplo das plataformas dixitais, realizan unha prestacin de servizo marcada pola vulnerabilidade, “porque a súa capacidade de decisin é nula no mercado de servizos”. Trtase de profesionais, “que non escolleron voluntariamente ser autnomos”, senn que son resultado dun modelo econmico “no que podes contratar a alguén por dez minutos en calquera parte do mundo”, apunta Cabeza. Fronte a esta realidade, o proxecto busca analizar como poden garantirse “os dereitos mis elementais” deste colectivo, como “o dereito liberdade sindical, ao conflito colectivo, a unha retribucin digna, limitacin do tempo de trabalo ou o dereito seguridade e a saúde no traballo”.

Xunto a Cabeza e Rodrguez, os tamén investigadores da institucin viguesa Alexandre Pazos, Marta Fernndez, Alberto Vaquero, Mara Belén Fernndez e Nora Martnez, e os profesores Alberto Levi, da Università de Modena e Reggio Emilia; Michael Doherty; da Maynooth University irlandesa; e Risa Lieberwitz, da Cornell University estadounidense, forman parte do grupo de traballo encargado da que é unha das catro lias dun proxecto de investigacin coordinado. Co catedrtico da Universidad de Sevilla, Jesús Cruz como investigador principal, neste proxecto insrese outros tres subproxectos, un de carcter mis xeral, coordinado por Sevilla, e os centrados no traballo subordinado e no emprego público, que coordinan, respectivamente, as profesoras Montse Ags, da Universidad de Valencia, e Edurne Terradillos, da UPV.

A “esaxerada flexibilidade” no acceso ao traballo

Entre as e os participantes neste seminario figura a asesora do Ministerio de Traballo, Solidariedade e Seguridade Social de Portugal e ex-presidenta do Comité de Dereitos Econmicos, Sociais e Culturais de Nacins Unidas, Virgnia Brs. Abordar en como as “novas formas contractuais, nas que o vnculo traballador-empregador é moi débil” influron nos “dereitos no traballo” foi un dos obxectivos centrais da intervencin de Brs Gomes, que formou parte durante 14 anos deste comité da ONU. “Atopo que existe unha esaxerada flexibilidade no acceso ao traballo e nos dereitos no traballo, que non teen a correspondente proteccin”, recoeceu esta experta, que incidiu tamén nos “moi nocivos” efectos que este novo modelo implicar “a longo prazo, por exemplo, na seguridade social”. Abordar esta problemtica desde “a perspectiva dos dereitos humanos”, implica facelo tamén desde “a perspectiva das obrigas dos estados”, que, ao seu xuzo, “non estn a acompaar coa mesma velocidade” os cambios que se estn a producir no modelo econmico coas reformas que permitan “garantir a non discriminacin, a igualdade de oportunidades no aceso ao emprego”, ou o propio “dereito seguridade e saúde” dos traballadores e traballadoras. 

Dous das para o debate

A profesora da Università degli studi de Brescia Marzia Barbera foi a encargada da conferencia inaugural do seminario, que centrou nos factores de precariedade que caracterizan a da hoxe o traballo autnomo. “É precario na súa remuneracin, precario porque estn sometidos a un control moi indirecto e precario no relativo tutela” dos seus dereitos, salientou esta experta. Nese senso, Barbera abordou casos como o dos rider, “que son considerados na maiora dos pases como traballadores autnomos”, pero cuxa prestacin "é controlada por un algoritmo” na plataforma para que operan, de tal xeito que anda que si ben eles teen a “liberdade formal” de prestar ou non un servizo, “se non respondes chamada dúas ou tres veces, o algoritmo decide que non chaman mis”.

A situacin do traballo por conta propia na nova economa foi tamén abordado nesta xornada por Doherty, Levi, Nora Martnez e o catedrtico Julio Costas. A presentacin de mis de 20 comunicacins e a conferencia de Virgnia Brs completan a primeira xornada dun seminario que este venres abordar a situacin do traballo autnomo “desde a perspectiva da economa”, como apunta Cabeza, vez que se abordar tamén, na mesa de clausura, a proteccin de datos na nova economa.