�鶹����

Despois de desear unha aplicacin, , que permite avaliar o grao de adquisicin das habilidades motrices bsicas en nenos e nenas de entre 6 e 12 anos, investigadores das universidades de Vigo e de Santiago de Compostela (USC) empregarn esta ferramenta para realizar a primeira avaliacin a grande escala da motricidade do alumnado de primaria que se leva a cabo en Espaa. Este é un dos principais obxectivos do proxecto de investigacin Establecemiento de estndares de competencia motriz en educacin primaria a través de Alfamov. Camino a la adquisicin de estilos de vida saludables, que coordinan o profesor da Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte Ezequiel Rey e o docente da USC Cristian Abelairas. Financiado polo Ministerio de Ciencia e Innovacin, o proxecto prevé a realizacin de avaliacins a varios centos de escolares galegos, co propsito, explica Rey, de coecer o seu grao de adquisicin dunha serie de habilidades, como correr, saltar, agarrar ou lanzar, que resultan determinantes para o fomento de “estilos de vida activos”. A partir dos resultados obtidos, o proxecto buscar tamén “establecer estndares de adquisicin da competencia motriz”, de tal xeito que poida coecerse que escolares se sitúan por debaixo da media no grao de desenvolvemento correspondente a cada franxa de idade.��

Valéndose da app que desenvolveron nun proxecto previo, coordinado tamén por Rey e Abelairas e financiado polo Ministerio de Ciencia e Innovacin, "o que pretendemos neste segundo proxecto é realizar unha avaliacin a grande escala da poboacin escolar galega, que ser a primeira que se realice a nivel nacional”, recoece Rey, membro do grupo de investigacin Remoss. De feito, o propsito dunha investigacin que se estender ata 2025 é tratar de superar o milleiro de avaliacins, sinala Abelairas, que incide en que outro dos piares do proxecto ser o de “contribur formacin do profesorado en activo” na avaliacin da competencia motriz.��

A investigacin pon o foco nun “problema social”

Para iso, o proxecto reúne un “equipo interdisciplinar”, integrado polas investigadoras da facultade pontevedresa Cristina Varela e Marin Fernndez Villarino e polos investigadores da USC Antonio Rodrguez Núez, José Eugenio Rodrguez, Javier Rico e Aida Carballo. A estes súmase a colaboracin de expertas e expertos das universidades da Corua, Valencia e Federal do Ro Grande do Sul do Brasil, as como do Instituto Politécnico de Viana do Castelo. O proxecto conta tamén co aval das conselleras de Educacin e de Sanidade e da ���𳦰���ٲ����� Xeral para o Deporte da Xunta de Galicia, as como da Asociacin Espaola de Pediatra, o que referenda, como apunta Varela, que pon o foco nun aspecto “que o mbito educativo e o sanitario detectan como un problema social”.��

Como recolle a súa memoria, as habilidades motrices “son unha serie de movementos bsicos organizados que implican a combinacin dos patrns de movemento de dúas ou mis partes do corpo” e que “constitúen a base das habilidades especficas, necesarias para a prctica das distintas modalidades deportivas”. Estruturadas en tres grupos, relativos ao desprazamento polo espazo, ao control de obxectos mbiles e ao equilibrio, a educacin primaria “é a etapa de ouro para o seu desenvolvemento”, sinala Rey, que sublia que a súa “correcta adquisicin na infancia transcende mis al do deporte”. Como lembra o investigador do grupo Remoss, “un dos piares dentro dos estilos de vida activos é ensinar aos nenos a moverse mellor”, porque isto vai contribur súa vez a que estes sexan “mis proactivos” hora de realizar actividades fsicas. Pola contra, aqueles e aquelas que “se perciben menos competentes que os seus iguais, poden decidir non tomar parte nese xogo”, fomentndose deste xeito unha inactividade fsica “que ten consecuencias que perduran na idade adulta”.

Unha radiografa da poboacin escolar galega��

Alfamov permite observar o grao de desenvolvemento de 22 habilidades motrices bsicas e é a base das avaliacins que se levan a cabo en colexios de diferentes puntos de Galicia, o que súa vez axudar “a testala nun contexto real e implantar melloras”, sinalan. “A idea é que haxa diferentes perfs de centros, tanto rurais como urbanos”, recoece Rey, que explica que o obxectivo é non s estudar “como evolucionan coa idade” estas habilidades, senn tamén posibles diferencias por xénero, xa que estudos previos sinalan “que algunhas habilidades son mis precozmente desenvolvidas nos nenos, por cuestins estritamente sociais, pola maior prctica de determinados xogos ou deportes”. Deste xeito, o proxecto permitir “poder ter unha radiografa de como se desenvolven a nivel motriz os escolares en Galicia”.

A partir das avaliacins, o proxecto buscar definir os “estndares de adquisicin” destas habilidades, a través da definicin duns percents que permitan situar o grao de adquisicin dunha habilidade por riba ou por debaixo da media do seu grupo de idade. Nese senso, constatar que un neno ou nena se atopa por debaixo do percentil 25 no referido ao desenvolvemento do lanzamento ou da carreira, por exemplo, axudara a unha intervencin temper. De a que, como sinala Rey, “entendemos que é unha ferramenta que servir aos docentes, pero que tamén pode ter unha transferencia cara os axentes sociosanitarios”.��

Formar o profesorado

Nos últimos anos, diferentes artigos puxeron o foco nas dificultades que implica a avaliacin das habilidades motrices en educacin primaria e na necesidade dunha maior formacin neste mbito por parte do profesorado, as como de ferramentas que faciliten o seu labor. De a que a parte didctica sexa tamén “un punto importante do proxecto”, como resalta Abelairas, tamén investigador de Remoss, ademais de integrante do grupo Clinursid da USC. “A idea sera organizar cursos e unhas xornadas de difusin de resultados e de formacin, dirixidas sobre todo ao profesorado de primaria”, sinala dun proxecto que parte tamén “das demandas do profesorado en canto súa escasa formacin no desenvolvemento das habilidades motrices e avaliacin da competencia motriz”.��
��