�鶹����

O campus de Ourense acolleu este martes a última sesin ordinaria do Claustro Universitario da �鶹���� deste curso académico 2024/2025. Nel, deuse o seu visto e prace creacin do Instituto de Investigacin en Ciencias do Deporte (Incide), que ter como sede a Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte e que nace co obxectivo de converterse nunha plataforma de referencia para o desenvolvemento do coecemento cientfico nos mbitos do exercicio fsico, a saúde, o rendemento deportivo e a educacin fsica. Ser o primeiro instituto de investigacin do campus de Pontevedra e o quinto que se pon en marcha na �鶹����, abranguendo once lias de investigacin e propsito tanto de contribur potenciacin dos estudos neste eido como da transferencia do coecemento sociedade e ao tecido deportivo.��A sesin contou tamén co informe do reitor, Manuel Reigosa; o balance anual do goberno e os informes de seguimento e avaliacin anual do Plan Estratéxico da �鶹����, da Valedora Universitaria e de transparencia na �鶹����, correspondentes ao ano 2024. A peticin de Ns Universidade, retirouse da orde do da a aprobacin da creacin da comisin para o estudo de novas titulacins e novos modos de docencia.��

O primeiro instituto de investigacin do campus de Pontevedra

Coa aprobacin por asentimento da súa memoria e do seu plan estratéxico, o Claustro deu nesta xornada o seu visto e prace creacin do Instituto de Investigacin en Ciencias do Deporte (Incide), que deber ser ratificada polo Consello de Goberno e do Consello Social. Con sede na Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte, converterase no quinto instituto de investigacin da �鶹���� e no primeiro impulsado no campus de Pontevedra. As o explicou a vicerreitora de Investigacin, Transferencia e Innovacin, Belén Rubio, quen incidiu en que, no marco da aposta pola creacin deste tipo de organismos, detectouse “a necesidade” de impulsar un centrado nunha rea “na que somos fortes na Universidade”, como son as ciencias do deporte.

Promovido por doce docentes, o Incide ten como investigadores garantes os catedrticos Carlos Ayn, Roberto Barcala, José Mara Cancela e Carlos Lago. O seu propsito, salientou Rubio, é converterse nunha “plataforma de referencia para a promocin e o desenvolvemento do coecemento cientfico no mbito do exercicio fsico, a saúde, o rendemento deportivo e a educacin fsica”, contribundo ao avance do coecemento cientfico nestes mbitos “e mellora da calidade de vida da sociedade”.��

Segundo recolle o documento aprobado nesta xornada, o Incide nace “co propsito de contribur de xeito multidimensional aos retos da prctica de actividades fsico-deportivas na sociedade actual”, polo que foi concibido como un “centro multidisciplinar”, que parte dunha “visin ampla do deporte”. Con ese obxectivo, defnense once lias de investigacin prioritarias, que abranguen a anlise do efecto da carga de adestramento e competicin en deportistas de elite, o exercicio fsico en persoas maiores e en poboacins especiais, o rendemento deportivo a través da metodoloxa observacional, a avaliacin da competencia motriz ou a epidemioloxa da actividade fsica e saúde pública. O adestramento e a anlise do rendemento en deportes colectivos, as emerxencias na actividade fsica e no deporte, a praxe docente nestas reas e a economa do deporte completan as lias de traballo deste organismo, que centrar a súa actividade tanto na investigacin como na transferencia do coecemento sociedade e ao tecido deportivo.

Xunto memoria presentouse un plan estratéxico para o perodo 2025-2029, que resalta a relevancia da creacin do Incide “para o progreso econmico e social de Galicia” e no que se definen unha serie de lias estratéxicas, xunto “cunha serie de indicadores”, explicou Rubio, que permitirn medir o grao de avance na consecucin dos diferentes obxectivos. Neste punto, a vicerreitora puxo en valor o traballo desenvolvido polos investigadores garantes para a realizacin dunha memoria que foi valorada “moi favorablemente” por dous avaliadores externos e que foi modificada tras as alegacins presentadas súa versin inicial no perodo de exposicin pública. Nesa mesma lia pronunciouse tamén o reitor, quen destacou o traballo desenvolvido polo catedrtico Carlos Lago, “non sendo anda director do instituto”, vez que apuntou que se trata do “quinto e derradeiro instituto” que o equipo de goberno preva impulsar neste mandato, co propsito de que “poidan logo competir nas convocatorias tanto estatais como galegas”.

Da preinscricin s contas anuais

A sesin celebrada en Ourense arrancou co informe do reitor. Nel, Manuel Reigosa adiantou que a cifra de estudantes que, tras superar as probas de acceso universidade, acaban de escoller na súa preinscricin como primeira opcin de matrcula a �鶹���� ascende a 4966, 235 mis que en 2024, cando foron 4731. Esta cifra supera a de prazas ofertadas, que é de 3527. Amosando a súa satisfaccin por estes primeiros datos e espera de ver como se vai completando a matrcula en cada titulacin cos diferentes chamamentos, apuntou de xeito especial que “hai que mirar cunha ollada de futuro para, naquelas titulacins nas que haxa dificultades, tomar as medidas correspondentes”.

O reitor tamén se referiu aprobacin do novo grao en Dereito que impartir a Universidade Intercontinental da Empresa tras a aprobacin por parte do Consello Galego de Universidades, por 12 votos a favor e 7 en contra. “Espero que aqu teamos unha postura forte para defender Dereito na universidade pública, porque temos xa catro magnficas facultades no sistema universitario galego público”, afirmou. Neste senso anunciou que esta semana est previsto que se reúnan as tres universidades galegas e os decanatos das súa facultades de Dereito para “ver se entre todos somos quen de preparar un recurso” contra “algo que entendemos que incumpre a lei galega de universidades”.�� ��

No eido docente, o responsable académico indicou que tanto a Planificacin Docente Anual (PDA) como o Plan de Organizacin Docente (POD) saron “en tempo e forma”. Manuel Reigosa fixo un repaso pola evolucin das prazas de profesorado e nel detvose nas 42 convocadas no programa Mara Goyri e nas 36 do contrato-programa de 2025, programas que, apuntou, “son prioritarios”. Tamén falou de convocatorias como as de 32 prazas de profesorado permanente laboral, 31 de titular e 30 de catedrticos. Igualmente citou as sete prazas da oferta de emprego público do persoal técnico de xestin e de administracin e servizos (PTXAS).��

As contas anuais do exercicio 2024 foron outro dos temas que se abordaron neste claustro. O reitor indicou que o orzamento definitivo de ingresos da �鶹���� acadou os 278.180.104,68 euros, apuntando que “tivemos mis ingresos dos que estaban estimados”; que o resultado orzamentario axustado ascende a 1.765.490,75 euros e o remanente de tesourera non afectado é de 10.119.086,53 euros. Neste punto comentou que o informe de auditora operativa sobre procedementos de xestin econmica realizado foi positiva e que nela se pediu e se fixo un cambio de criterio contable que fai referencia a como se contabilizan os créditos que se incorporan plurianualmente. “Isto fai que o resultado final non sexa se queredes tan brillante como tiamos no inicio nas contas provisorias pero anda as creo que sigue sendo especialmente salientable”, dixo Reigosa.����

O traballo das vicerreitoras

Na sesin, o reitor tamén fixo o balance anual de goberno, dos obxectivos conseguidos en cada unha das vicerreitoras no terceiro ano de mandato. Arrancou destacando os resultados acadados na Vicerreitora de Investigacin, Transferencia e Innovacin coa súa “aposta pola investigacin de excelencia en todas as reas do coecemento”. Isto, detallou, desenvlvese potenciando os centros de investigacin Cigus xa existentes mediante o establecemento dun contrato programa, o apoio aos centros colaborativos e outros centros interuniversitarios as como apoiando os institutos universitarios xa creados na �鶹���� e promovendo a creacin do novo Instituto en Ciencias do Deporte. Igualmente sinalou aspectos como as convocatorias de retencin de talento e a incentivacin consolidacin investigadora e como “cada vez medra mis a transferencia a alto nivel”. En Profesorado e Ordenacin Académica, lembrouse que se convocaron todas as prazas de catedrtico e titular universitario da oferta de emprego público do ano 2023 e parte da oferta de profesorado permanente laboral. Tamén se sinalou a aprobacin dos contratos-programa cos departamentos para os cursos 2024/25, 2025/26 e 2026/2027, a aprobacin entre 31 e 34 prazas de profesorado axudante doutor por curso e a convocatoria de 42 prazas de profesorado axudante doutor polo Programa Mara Goyri correspondentes ao ano 2024 e seis do ano 2025 a peticin dos departamentos implicados.��

En Titulacins e Innovacin Docente, Manuel Reigosa indicou que no caso da creacin da Facultade de Enfermara “a �鶹���� xa fixo todo o que tia que facer” estando espera dos seguintes pasos, entre eles a sinatura do convenio do protocolo xeral de actuacin entre a Xunta de Galicia e as tres universidades do SUG. Tamén destacou que estaba previsto que este mes houbese xa xuntanzas para empezar a falar de que novos ttulos de grao se an pr nos sete campus galegos, “pero como chegou o tsunami de Medicina eu non vexo moitas posibilidades de que cheguemos a ningún tipo de acordo neste senso”. En Planificacin e Sostibilidade destacouse a aposta da �鶹���� por reducir a súa pegada na contorna, sinalando que as novas instalacins solares previstas e as restantes obras e instalacins encamiadas a melloras da eficiencias supoen unha reducin anual estimada de gases de efecto invernadoiro de 2540 t equivalentes de CO2 por ano. Tamén se falou de Sigma e detallouse as mudanzas que se estn facendo, entre elas no desenvolvemento de ferramentas propias, e da súa estabilizacin na infraestrutura de servizos da �鶹����.��

Polo que respecta Vicerreitora de Estudantado e Empregabilidade o reitor destacou o traballo que se fai en captacin de talento en colaboracin cos diferentes campus e centros da �鶹���� e o feito de que “seguimos medrando” no número de estudantes que elixen esta institucin académica para estudar como primeira opcin. Durante o seu balance tamén puxo en valor o traballo feito en Internacionalizacin, subliando que tras a aprobacin do seu I Plan de Internacionalizacin a �鶹���� estn avanzando neste eido nas súas diferentes vertentes, desde a regulacin e mobilidade ata captacin de talento e desenvolvemento de actividades. Xa en ��dz��ܲԾ����������� e Relacins Institucionais sinalou que a institucin académica ten conseguido “ter unha imaxe de marca bastante potente” e destacou o traballo realizado no último ano para o seu posicionamento nas redes sociais. Igualmente, o reitor afirmou que a Vicerreitora de Extensin Universitaria “est facendo as cousas moi ben”, con diferentes accin tanto nas reas de Cultura e Deporte como de Normalizacin Lingüstica.��

No que respecta ao campus de Ourense Manuel Reigosa dixo que a acreditacin do seu proxecto de especializacin Campus Auga en 2024 supuxo “un antes e un despois” e “est sendo moi positivo para a mobilizacin de todo o campus de Ourense, non s do propio Campus Auga”. Ademais, apuntou o inminente arranque das obras para construr o edificio da Escola de Enxeara Aeronutica e do Espazo. Por último, no caso do campus de Pontevedra comentou que tras a aprobacin do Plan estratéxico 2024-2027 para o seu campus de especializacin CREA, en breve agrdase proceder súa acreditacin, indicando que estase facendo todo o proceso “moi ben”. Fra do que é o balance das vicerreitoras, o reitor tamén falou de aspectos como os acordos acadados co PTXAS e o papel do novo servizo de recursos humanos de investigacin.��

Tras os dous informes do reitor, houbo unha quenda de intervencins. Entre elas, desde Ns Universidade, Coral del Ro indicou que na súa opinin estase “nun fin de ciclo” e puxo en dúbida o relato do actual equipo de goberno da �鶹���� “de que fan un bo labor na administracin dos recursos econmicos” apuntando que anteriormente xa advertiran dos “riscos financeiros nos que est a incorrer a �鶹����”. Neste senso, José Carlos Álvarez Villamarn lembrou que cando os orzamentos de 2023 foron presentados no claustro “diciamos que con eses orzamentos e cos datos que estaban neses orzamentos haba moitas dúbidas sobre o resultado posterior na universidade, de que haba moitos riscos, de que neses orzamentos haba desequilibro corrente”.��

Último informe de Esther Pillado como valedora universitaria

Como via acontecendo nos últimos anos o informe da Valedora Universitaria confirmou a tendencia crecente dos expedientes e das consultas, “o que non debe levar necesariamente conclusin dun aumento da conflitividade na universidade”, explicou Esther Pillado, no que, tal e como ela mesma anunciou, ser o seu último informe ante o Claustro como valedora universitaria. “O meu mandato, de seis anos, empezou o 15 de outubro de 2019 e, polo tanto, achégase ao seu fin, polo que para a prxima memoria ser outra persoa a que colla testemua da Valedora Universitaria”, apuntou Pillado, quen aproveitou para dar as grazas “pola confianza depositada en min” para levar a cabo un labor ao que se referiu como “moi gratificante e intenso”. Admitiu “marchar satisfeita se nalgo axudei a mellorar a vida da comunidade universitaria e pido desculpas se nalgún intre non estiven altura do que se agardaba de min”, subliou a valedora, a quen o reitor agradeceu todo o traballo realizado fronte da Valedora.

No que ao informe da valedora se refiere Pillado explicou que no ano 2024 confrmase a tendencia alza dos expedientes (nun 4%), pero sobre todo chama a atencin o crecemento das consultas nun 41% fronte ao 2023”. Este incremento do número de peticins de intervencins débese, ao seu modo de ver, a un conxunto de factores: dun lado, a maior visibilidade que foi acadando este rgano e a confianza nel depositada da comunidade universitaria como instrumento de control; doutro lado, un maior coecemento por parte do alumnado, o PDI e o PTXAS dos seus dereitos e de como exercelos. “Agora ben, non se pode deixar de sinalar que, sobre todo os colectivos de PDI e PTXAS, estn dirixindo Valedora Universitaria unha serie de queixas, reclamacins e consultas que evidencian situacins de tensin na aplicacin dos procedementos e normas vixentes”, salientou a valedora.

Coma en anos anteriores, a maiora dos expedientes refrense ao estudantado (59%), seguido a bastante distancia polo profesorado (21%) e polo PTXAS (20%), se ben neste último a porcentaxe vai en aumento. Outro tanto acontece coas consultas, das que o 58% proceden do estudantado, o 35% corresponden ao profesorado, mentres que as do PTXAS representan un 7% do total das recibidas.

Os motivos que levaron a abrir expedientes no sector do estudantado estn relacionados, sobre todo, coas avaliacins, bolsas, docencia en lia, Erasmus, exencin de prezos públicos, taxas, matrcula… No sector do PDI, as queixas céntranse na aprobacin de actas de consello de departamento, na avaliacin de actividade docente, na avaliacin por compensacin... No caso dos PTXAS as queixas refrense RPT, accin social por incapacidade permanente total, axuda do fondo social, cambios de quenda...

Elevado grao de cumprimento das obrigas de transparencia��

A vicerreitora de Extensin Universitaria, Susana Reboreda, asegurou no seu informe sobre transparencia que a �鶹���� mantén, ao igual que en anos anteriores, un alto grao de cumprimento das obrigas de publicidade activa, relativa a cuestins como informacin institucional, organizativa e de planificacin, de relevancia xurdica, econmica ou estatstica; as como informacin sobre a actividade docente, investigadora, de transferencia ou de extensin. En relacin co dereito de acceso informacin pública o número de peticins nestes dous últimos anos est estabilizada en preto de 30 anuais, rexistrndose en 2024 un total de 29. Sobre o tempo medio de resposta incrementouse pasando dos 33 aos 42 das. As mesmo, este ano rexistrronse dúas reclamacins ante a Comisin de Transparencia de Galicia.��

Con respecto ao Portal de Transparencia destacou Reboreda que nesta anualidade publicronse 148 actualizacins de informacin, unha cifra menor que o ano anterior, porque non se puideron actualizar uns 70 ficheiros por problemas informticos. En relacin coa reputacin con respecto transparencia, a vicerreitora confirmou que a institucin mantén unha boa posicin nas clasificacins de transparencia realizadas por entidades externas. Reboreda sinalou ademais que se mantén a necesidade de cumprir a obrigacin recoecida no Regulamento de Transparencia da institucin en relacin a ter un Portal de datos en Aberto, que se ve reforzada polo mandato da Lei orgnica do sistema universitario, aprobada en marzo do 2023.

“Bo progreso” na execucin do Plan Estratéxico 2021-2026

Outro dos puntos desta sesin do Claustro foi a presentacin do informe de seguimento e avaliacin anual do Plan 2021-2026 da �鶹����, no que se d conta do grao de avance na consecucin dos obxectivos establecidos neste documento, permitindo “identificar as fortalezas e as debilidades da Universidade no seu camio cara ao logro dos seus obxectivos estratéxicos e a mellora continua na calidade do ensino, investigacin e xestin, e unha maior eficiencia e eficacia no uso dos recursos públicos”.��

Segundo explicou Mnica Siota, coordinadora do Plan Estratéxico, dos 29 obxectivos e 118 accins que se incluron inicialmente no Plan Estratéxico, actualmente pasouse a 30 obxectivos e 124 accins. Desas 124 accins, 11 xa foron completadas (8,9%), 91 xa estn iniciadas (73,4%) e s 22 estn anda pendentes de iniciarse (17,7%), “o que pon de manifesto un bo progreso na execucin do Plan Estratéxico”.

Ademais, no seguimento do 2024 percbese a tendencia mellora xeneralizada dos valores dos indicadores, con evolucin positiva do 54,8% dos avaliados. A diferencia do seguimento de 2023, no 2024 hai algúns indicadores con evolucin negativa, pero s representan o 8,5% dos indicadores avaliados, como indicaba Siota. O outro 36,6% presentan unha situacin estable.��

Neste punto, entre outros membros do Claustro, interveu o profesor Xosé Henrique Vzquez, en nome de Ns Universidade, que sinalou varias eivas dun documento de seguimento “que debera servir para axudar a axustar decisins e reasignar recursos, pero se non permiten avaliar avances nin formular aprendizaxes, perde a súa razn de ser como instrumento de gobernanza”. Como propostas de mellora, Vzquez aposta polo despregue de ferramentas de xestin que permitan facer seguimentos, incluso en tempo real; que se dispoa dun cadro de mando e que todos os obxectivos do plan tean indicadores clave fciles de entender e medibles, marcando metas concretas e contando con datos actualizados.��

Medicina centra o debate na quenda de intervencins

A demanda do equipo de goberno da UDC de solicitar o pasado mes de maio a implantacin dunha facultade de Medicina centrou a quenda de intervencins coa que se pechou o Claustro. A solicitude do catedrtico Jacobo Porteiro para que rgano de goberno da �鶹���� solicite unha facultade se finalmente se confirma a posibilidade de que haxa dous centros no SUG nos que se imparta Medicina, estivo precedida polo seu recordatorio de que se trata “dunha demanda histrica”, ademais de que procede da rea sanitaria mis grande de Galicia e na que se desenvolve unha potente actividade investigadora no mbito sanitario. Porteiro asegurou botar un falta “un posicionamento claro por parte do equipo de Goberno da �鶹����”, ao tempo que manifestou a súa preocupacin porque se estean a negociar outras titulacins que compensen unha hipotética perda de Medicina.

O reitor apelou na súa intervencin lealdade institucional e ao respecto aos acordos sobre titulacins acadados no seo do Sistema Universitario Galego, anda que no caso do de 2015 sobre Medicina recoeceu “que �鶹���� non lle vala para nada, pero ns non dimos o paso da UDC”. Manuel Reigosa asegurou que cmpre abordar as necesidades sobre titulacins con mirada ampla e antepoendo as necesidades do estudantado e da sociedade galega. “Pelexarei por un acordo que sirva aos intereses das galegas e galegos”, dixo o reitor, que tamén deixou claro que “se se abre a porta a unha segunda facultade de Medicina estamos tan ben posicionados como a UDC”. Reigosa que, avanzou que as prximas xuntanzas da comisin que coordina se celebrarn en Santiago e Vigo os das 21 e 31 de xullo e continuarn en agosto, dixo que deixa aberta unha porta esperanza para chegar a un acordo, “pero chegado o ��caso defenderei os intereses localistas do sur de Galicia”.��

A revisin das normas, as listas de agarda e a xornada laboral do PTXAS foron algunhas das cuestins s que se referiu Federico Fernndez na súa intervencin, que sucedeu a de José Ángel Álvarez Moreira en representacin do estudantado. Pola súa banda, Juan José Lpez referiuse a varias cuestins que afectan ao colectivo predoutoral como retencin do IRPF nas axudas Eramus+ e de mobilidade da Xunta; a participacin en proxectos no estranxeiro ou os prazos de incorporacin s prazas. ��
��