�鶹����

Visibilizar o traballo das investigadoras e proporcionar referentes actuais en ciencia, sobre todo entre as nenas e mozas, son os principais obxectivos que persegue a �鶹���� coa publicacin do catlogo Quero ser Investigadora 3. Esta publicacin, financiada pola Fundacin Espaola para la Ciencia y la Tecnologa (FECYT) – Ministerio de Ciencia e Innovacin, forma parte das actividades do plan de Ciencia de Ida e Volta, o programa anual de actividades 2022/2023 da Unidade de Cultura Cientfica da �鶹����.

Este novo volume, ilustrado por Olalla Fernndez Álvarez, continúa coa proposta inicial coa que naceu esta publicacin e recolle as historias doutras dez docentes da institucin viguesa contan en primeira persoa a súa traxectoria no eido da investigacin. Cada unha delas relata, dende diferentes campos do saber, como foi o camio que as levou a elixir a ciencia como profesin.��

No prembulo do libro, a vicerreitora de ��dz��ܲԾ����������� e Relacions Institucionais, Mnica Valderrama, fai fincapé na necesidade de “continuar traballando para eliminar os estereotipos de xénero, nomeadamente no mbito da ciencia, onde é preciso proporcionar referentes actuais”. Neste senso, a vicerreitora destaca que, en ocasins, “as persoas que consideramos referentes para a nosa vida estn afastadas da nosa realidade” polo que considera importante “achegar historias de cientficas reais e prximas coas que sentirnos identificadas”.��

A publicacin est dirixida ao alumnado de Secundaria, tanto ESO como Bacharelato e distribúese nos institutos, xa que como destacan dende a Unidade de Cultura Cientfica e da Innovacin, “o obxectivo é chegar rapazada e ensinarlles que a investigacin est ao seu alcance a través do exemplo de dez mulleres que soaron con ser cientficas e investigadoras e foron quen de conseguilo”.

Nesta terceira edicin do catlogo as protagonistas son Ángeles Sanromn, Aurora Garca, Irimia Mollinedo, Laura Movilla, Mara Gmez, Mara José Vzquez, Marina Núez, Coral del Ro, Vernica Salgueirio e Pino Daz. As súas traxectorias céntranse en eidos diversos, dende as matemticas e a qumica, ata arte, a comunicacin, a economa ou o dereito, e elas mesmas, en primeira persoa, son as que relatan nesta publicacin as súas historias. ��

Dez historias de mulleres comprometidas coa ciencia

Unha das protagonistas do catlogo é a catedrtica de Enxeara Qumica Ángeles Sanromn Braga, que comezou a súa carreira investigadora nun momento no que “haba poucos referentes femininos na enxeara qumica porque exista a crenza de que era unha actividade que s podan realizar os homes”, recoece. A investigadora sublia o indispensable papel de pioneiras como Pilar Careaga y Basabe, “a primeira muller en rematar os seus estudos en enxeara en Espaa e tamén a primeira en conducir unha locomotora a motor”.��

Aurora Garca Gonzlez, investigadora do eido da comunicacin, conta que “tomar conciencia” das dificultades das persoas por mor da falta de comunicacin levouna a querer investigar para mudar esta situacin. Ademais, lembra a importancia dos estudos sobre a radio, que permitiron “mellorar a calidade do son e chegar s persoas que non tian outro medio no que informarse”.��

A historia de Irimia Mollinedo Cardalda é a dunha cativa moi curiosa que sempre se fixo moitas preguntas. Logo de traballar como fisioterapeuta no mbito asistencial, decatouse de que “cando quera solucionar algunha dúbida por medio da literatura cientfica, non atopaba respostas nos libros”. As foi como decidiu que era importante “axudar a atopar esas respostas que botaba en falta”.��

Laura Movilla Pateiro conta neste libro que se dedica ao dereito internacional inspirada por Mafalda: “esa nena tan rebelde, crtica coas relacins norte-sur, a desigualdade e as inxustizas, idealista e con ganas de cambiar as cousas”. Movilla relata no catlogo a súa preocupacin polos problemas ambientais globais —como as relacins coa auga—, algo que a levou a especializarse en dereito internacional do medio ambiente, do mar e da auga.��

As pxinas sobre Mara Gmez Brandn, biloga investigadora do Grupo de Ecoloxa Animal, CIM-�鶹����, convidan s e aos lectores a descubrir a ecoloxa do chan, o proceso de vermicompostaxe para obter humus de mioca ou os descubrimentos de Rosalind Franklin.��

Para Mara José Vzquez Figueiredo, do grupo de investigacin Psicoloxa xurdica e da saúde: convivencia e benestar’, investigar supn “ter a oportunidade de cuestionar o preestablecido” e sinala que, para ser boa cientfica, cmpre “ser sensible, ter humanidade e empata”. Nas súas pxinas reltase unha traxectoria vencellada ao estudo das causas asociadas a comportamentos antisociais e delituosos e, moi particularmente, s respostas violentas no contexto das agresins contra as mulleres.��

Marina Núez Jiménez, do grupo de investigacin DX5 da facultade de Belas Artes, conta que se decatou de que pintar era “o seu” nos últimos anos da ensinanza secundaria. Anda que os seus comezos estn ligados pintura, na actualidade traballa con imaxes e vdeos dixitais, “experimentando sobre identidades non cannicas, fra do común, xa sexan metamrficas, hbridas ou de caractersticas múltiples”.��

Especialista en economa feminista, a investigadora do centro interuniversitario Ecobas Coral del Ro Otero deixa claro que “anda que a investigacin non é unha actividade artstica, si que é unha actividade moi creativa”. A catedrtica de Economa Aplicada da �鶹���� explica que o seu traballo consiste en buscar xeitos de “medir a desigualdade, a pobreza, a discriminacin e a segregacin dende o enfoque feminista”.��

Vernica Salgueirio Maceira, investigadora do Grupo de Materiais Magnéticos do CINBIO, transmtelle aos lectores a súa paixn pola aplicacin dos materiais nanométricos bioloxa e saúde das persoas. Salgueirio agarda que as súas investigacins sirvan para impulsar avances nos eidos da saúde e da espintrnica, unha rama da ciencia que aproveita propiedades dos electrns.��

O catlogo péchase con Pino Daz Figueiredo, doutora en Psicoloxa e profesora titular na Facultade de Educacin e Traballo Social. A súa investigacin céntrase na creatividade no mbito educativo, onde busca metodoloxas e recursos para aplicar ante os novos retos sociais e educativos que caracterizan as sociedades actuais. “Parece divertido, pero é moito mis complexo do que pensamos”, salienta.

Unha gua didctica con actividades para as aulas

A publicacin Quero ser investigadora 3 ten tamén unha versin dixital e acompase dunha gua didctica que est dispoible para a súa descarga a través dun cdigo QR. Trtase dunha proposta de actividades coa que a Unidade de Cultura Cientfica e da Innovacin pretende “axudar ao persoal docente que desexe integrar o catlogo nas súas clases”.

“O importante é que o alumnado dos centros coeza a historia destas dez investigadoras e, para iso, queremos facilitar tanto ao profesorado como s propias familias o acceso a ferramentas útiles que lles permitan traballar estes contidos”, sinalan dende a UCC+i.��Ademais, como novidade deste ano, introdúcense contidos gamificados coa ferramenta Genially para complementar as actividades. “Esta aplicacin achega un compoente de animacin e interactividade fundamental para as novas xeracins”, destacan.��
��