As investigadoras Lourdes Lorenzo e Sonsoles Facal colaboran co ente público
鶹 e CRTVG crean Sinxelo, un espazo informativo pioneiro para persoas con dificultades de comprensin
Achegar vdeos diarios en formato de ‘lectura sinxela’ a colectivos con necesidades especiais
Os contidos que ofrecen os medios de comunicacin non son, en moitas ocasins, plenamente accesibles para as persoas que teen algunha dificultade de comprensin. Para evitar esta eiva, a CRTVG acaba de poer en marcha unha iniciativa que, da man da 鶹, achegar informacin accesible a este tipo de colectivos. Trtase do , un espazo informativo que permitir que os servizos informativos da TVG emitan diariamente vdeos accesibles na súa web e redes sociais en formato de ‘lectura sinxela’ para persoas con discapacidade ou con necesidades especiais.
Nesta iniciativa estn implicadas Lourdes Lorenzo, directora do Departamento de Traducin e Lingüstica da 鶹 e experta en traducin audiovisual e Sonsoles Facal, estudante de doutoramento e impulsora da traducin de libros infants a ‘lectura sinxela’. Ambas, xunto co xornalista Carlos F. Amado, responsable do proxecto por parte da TVG, foron as encargadas de dar a coecer esta iniciativa innovadora e única en Espaa este mércores da canle autonmica.
Segundo explicaron, esta proposta baséase en aplicar os criterios da ‘lectura sinxela’, un método que emprega pautas e recomendacins redaccin de textos, ao ritmo das imaxes ou ao deseo e maquetacin de documentos, sempre coa finalidade de facer accesible a informacin s persoas con dificultades de comprensin. Trtase, detalla Lorenzo, “dunha adaptacin do texto a todos os niveis: léxico, estrutural, estilstico, pragmtico... O adaptador debe partir do léxico mis común na lingua e das estruturas mis sinxelas, fuxindo de oracins longas e de subordinadas; tamén debe evitar as metforas, a retranca, os dobres sentidos”. Ademais, débese ter en conta a contextualizacin da mensaxe e explicar no texto os termos difciles de comprender. A finalidade é, como recalca Carlos Amado, “facer accesible a informacin a todos os públicos”. Neste sentido, Sonsoles Facal engade que, “cando falamos de accesibilidade, xeralmente pensamos nas ramplas de acceso aos edificios, pero a linguaxe tamén é unha estrutura e, como tal, podemos desear nela tampas de acceso”.
Primeiro medio audiovisual en Espaa en aplicar ‘lectura sinxela’
Coa posta en marcha de Sinxelo, a CRTVG convértese no primeiro medio audiovisual en Espaa que aplica este nivel de comunicacin con este formato aos seus contidos. Os vdeos sern realizados polos Servizos Informativos da TVG en colaboracin co Departamento de Traducin e Lingüstica da 鶹, que se encargar de verificar, validar e intervir tamén na adaptacin dos contidos e formatos para cumprir cos estndares da ‘lectura sinxela’. A difusin dos vdeos ser a través da web G24.gal e as canles dixitais YouTube, Instagran, TikTok e Facebook.
Os parmetros dentro dos que se move o proxecto estn tamén marcados pola asociacin Inclusion Europe, apoiada pola Unin Europea e levarn o logo Easy-to-read.
O dereito accesibilidade universal
Esta nova proposta comprender inicialmente vdeos de informacin estatal, autonmica e local, de feito o primeiro, que se emite hoxe mesmo, céntrase no naufraxio do Villa de Pitanxo. Pero, como explica Lourdes Lorenzo, “o ideal sera adaptar tamén reportaxes e produtos de ocio para chegar a todos, para conseguir o que chamamos accesibilidade universal, que é un dereito protexido tanto pola Declaracin dos Dereitos das Persoas con Discapacidade como pola propia Constitucin”.
Recalca a docente que a accesibilidade é esencial para persoas con discapacidade cognitiva, pero tamén para persoas con escasas habilidades lingüsticas, por exemplo, porque acaben de chegar a un pas con outra lingua ou para algunhas persoas maiores. Para todos estes colectivos, a existencia de material adaptado a ‘lectura sinxela’ supn “poder comunicarse e entender”. Neste sentido, a docente fai referencia a “textos necesarios para a vida”, como contratos de traballo, convocatorias de axudas, informacin bancaria ou sanitaria pero, por outra, tamén destaca a importancia de facer accesible os produtos culturais. De feito, engade, “unha persoa con problemas de comprensin lectora non pode ler directamente a Shakespeare ou a Cervantes, pero pode lelos a través de textos adaptados”.
Trtase, en definitiva, de “facilitar o acceso informacin, educacin e cultura, o que supn, as mesmo, facilitar a participacin da persoa na sociedade de xeito que poida coecer o mundo no que vive, formarse as súas propias opinins e tomar decisins con criterio propio”.
A accesibilidade, unha lia de investigacin de ampla traxectoria na 鶹
Na Facultade de Filoloxa e Traducin a accesibilidade é unha lia de investigacin que abordan moitos grupos. No caso de Lorenzo, leva dende 2002, xunto coa profesora Ana Pereira, traballando neste eido, inicialmente na subtitulacin para persoas xordas, un eido no que “estaba todo por facer, haba poucos programas e produtos audiovisuais subtitulados para este público e o que haba deixaba moito que desexar en canto a calidade”. Os seus traballos amplironse deseguida audiodescricin para persoas cegas e, mis recentemente, ‘lectura sinxela’ para persoas con dificultades de comprensin, lia na que traballa con Sonsoles Facal, que est realizando a súa tese de doutoramento neste eido.
Lorenzo forma parte do , coordinado pola catedrtica Veljka Ruzicka, no que tamén abordan a accesibilidade para que estes materiais cheguen a nenos e mozos que tean algún tipo de discapacidade (visual, auditiva, cognitiva...).Mis al do seu grupo, Lorenzo pon en valor o traballo realizado polas profesoras Concha Bez, Maruxa Cabeza e Ana Fernndez Soneira no estudo da lingua de signos, que as converte en “pioneiras e referentes na nosa universidade”. Tamén destaca as achegas de , “todo un equipo multidisciplinar que presta atencin accesibilidade audiovisual”. Ademais, Lourdes Lorenzo agradece o “apoio continuado” de Maribel Doval, vicerreitora de Responsabilidade Social, Internacionalizacin e Cooperacin, “que sempre creu neste proxecto e na accesibilidade como materia pendente que non debemos descoidar”.
