Inserido na convocatoria de innovacin docente de Ciencias da Educacin e do Deporte
Un proxecto converte unha clase nun ‘escape room’ para ensinar primeiros auxilios
O estudantado valorou a proposta como “útil, formativa e aplicable a outros contextos”
Co propsito de afondar nas posibilidades do escape room como metodoloxa activa para a aprendizaxe de primeiros auxilios, un equipo de docentes da Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte desenvolveu un proxecto de innovacin que abrangueu tanto o deseo dun escape room educativo como a avaliacin da súa eficacia como ferramenta formativa. Consistentes en enfrontar un grupo de persoas resolucin en equipo dunha serie de enigmas, as dinmicas destas salas de escape empregronse neste caso no marco da materia Actividades fsico-deportivas no medio natural e a súa didctica, do Grao en Ciencias da Actividade Fsica e do Deporte. Nomeadamente, o proxecto coordinado polo profesor Ivn Prieto, do grupo de innovacin docente Innova-Educacin e Deporte, centrouse nos contidos de primeiros auxilios no medio natural, que as e os participantes deban pr en prctica para ir resolvendo unha serie de probas.
Desenvolvido ao abeiro da convocatoria de proxectos de innovacin educativa impulsada pola facultade para 2025, esta experiencia contou coa participacin de 96 estudantes desta titulacin, as como coa colaboracin de 17 docentes do centro no seu deseo, desenvolvemento e avaliacin. “A combinacin entre a gamificacin, a resolucin de problemas e a aplicacin prctica de coecementos vinculados seguridade no medio natural favoreceu unha aprendizaxe experiencial, relevante e contextualizada”, sinala o equipo promotor desta iniciativa. Os seus resultados, recollidos agora nunha publicacin de innovacn educativa, mostran o escape room educativo como “unha ferramenta pedagxica eficaz para integrar a aprendizaxe terica e prctica, reforzar a seguridade no medio natural e promover competencias profesionais clave, como a toma de decisins, o traballo en equipo e a resolucin de problemas”, vez que fomenta a motivacin e cooperacin do alumnado.
Cooperacin e competicin
Entre os obxectivos do proxecto figuraba promover unha aprendizaxe activa sobre contidos “relacionados coa seguridade, a prevencin e actuacin ante emerxencias no medio natural”, un mbito no que, sublia Prieto, “a formacin en primeiros auxilios resulta indispensable”. Con esa idea, este escape room englobaba unha serie de probas que requiran pr en prctica os coecementos adquiridos sobre a abordaxe de “traumatismos, feridas, picaduras, sncopes ou picaduras”. En diferentes sesins, o alumnado participaba en equipos nunha competicin que tia como punto de partida “cinco caixas idénticas”, nas que an atopndose unha serie de elementos, como tarxetas con cdigos ou enigmas e deban ir resolvendo probas “vinculadas prevencin, identificacin de riscos e actuacin ante emerxencias” para poder acceder ao seguinte compartimento. Completada a caixa, os equipos accedan última proba, centrada na actuacin ante unha parada cardiorrespiratoria, nunha caixa final común, de tal xeito que o primeiro en resolvela convertase no equipo gaador, “engadindo as unha compoente lúdica e competitiva que reforzou a motivacin e a implicacin do estudantado”.
Deste xeito, a actividade permita que o alumnado traballase de forma cooperativa na resolucin de “retos interconectados”, que supuan enfrontarse “a escenarios simulados que esixen a aplicacin inmediata de coecementos tericos sobre avaliacin de riscos, actuacin ante emerxencias e priorizacin de accins bsicas de primeiros auxilios”.
Unha ferramenta cun “alto potencial pedagxico”
O proxecto completouse cunha fase de avaliacin, a través dun cuestionario dirixido a coecer as percepcins dos 73 alumnos e 23 alumnas participantes respecto da utilidade educativa desta metodoloxa e da aprendizaxe adquirida. “Os resultados mostraron unha valoracin globalmente positiva, caracterizada por altos niveis de motivacin, implicacin, cooperacin e utilidade percibida, sen diferencias significativas entre sexos”, sinala o equipo responsable do proxecto. A maiora dos participantes, engaden, sinalaron que a experiencia “facilitou a comprensin dos conceptos tratados” na materia, fomentou o traballo en equipo e incrementou a súa “disposicin a ampliar coecementos sobre a prevencin e a actuacin ante emerxencias”.
O estudantado percibiu a experiencia como “útil, formativa e aplicable a outros contextos”, sinalando o escape room como unha ferramenta que “adecuada para abordar contidos tericos desde un enfoque prctico”. Nese senso, o proxecto permitiu pr de relevo o “alto potencial pedagxico” deste tipo de metodoloxas en mbitos como o das Ciencias da Actividade Fsica e do Deporte, cuestin na que Prieto xa afondara nun proxecto de innovacin previo, que levou ao deseo dun escape room centrado na historia dos deportes de loita. De a que sinale que outro dos propsitos desta iniciativa era desear unha actividade “que poida ser útil na propia materia”, o que, tras a súa posta en proba, far que “este proxecto vaia evolucionar anda” de cara converterse xa nun recurso docente.
