Nun artigo realizado xunto a investigadores da Universidade Tecnolxica de Talln
O Post-Growth Innovation Lab defende unha visin alternativa da innovacin nunha das principais publicacins cientficas neste eido
Publicado en ‘Technovation’, avoga por vinculala ao seu “valor de uso”
Considerada unha das principais revistas cientficas no mbito da innovacin, Technovation publicaba recentemente un artigo asinado polos integrantes do Post-Growth Innovation Lab da 鶹 Mario Pansera e Ben Robra, xunto cos investigadores da Universidade Tecnolxica de Talln (TalTech) Alex Pazaitis e Chris Giotitsas, no que formulan unha visin alternativa do concepto de innovacin. O estudo pon o foco nas consecuencias sociais e ambientais dunha visin da innovacin baseada “no aumento da produtividade”, como explica Pansera, fronte ao que avogan por un modelo sustentado no “valor de uso” das innovacins e en que estas estean dirixidas a “resolver necesidades e problemas reais das persoas”.
“Technovation é unha das revistas mis importantes do mundo no referido innovacin e ao cambio tecnolxico”, sinala Pansera, coordinador do Post-Growth Innovation Lab, con sede no campus de Pontevedra. De a que saliente a importancia de presentar nunha publicacin como esta “un artigo que é crtico co concepto de innovacin” e que propn unha visin alternativa “como se concibe esta no mundo da industria”.
Unha visin “contrahexemnica” da innovacin
No artigo , os investigadores da 鶹 e do grupo Cosmolocalism de TalTech reflexionan en primeiro termo sobre a idea de “destrucin creativa, un concepto do economista Joseph Schumpeter que di que cada vez que unha empresa innova, por unha banda crea algo novo e, por outra, destrúe algo vello”, explica Pansera. Esta idea vira sustentada por exemplos como a substitucin das mquinas de escribir polos ordenadores, mais, como recalca o responsable do Post-Growth Innovation Lab, “non sempre o que innovamos é mellor que o que tiamos”.
Partindo deste marco, os investigadores inciden en que a actual forma de entender a innovacin, “baséase no concepto de valorizacin”, en que “da innovacin poidas sacar beneficios”, sublia Pansera. “O que dicimos é que isto é unha caracterstica fundamental dos procesos de innovacin na economa capitalista, pero que non é a única maneira de innovar”, engade. Neste punto, os autores deste estudo defenden centrar estes procesos no “valor de uso”, en lugar de no “valor de cambio”, en que a innovacin tea como obxectivo “resolver problemas”. Á súa vez, sosteen que unha “visin contrahexemnica” da innovacin, que poa énfase na “convivencia e o valor de uso é posible e necesaria para abordar os desafos ambientais e sociais do noso tempo”. Neste punto, sinalan concretamente “ producin entre pares baseada nos bens comúns” (CBPP, polas súas siglas en inglés). “É un modelo completamente oposto, no que se fai un deseo participativo da tecnoloxa e os procesos e os cdigos son abertos, compartidos libremente entre unha comunidade”, explica Pansera, que lembra que iniciativas deste tipo, que mostran "formas diferentes de relacionarse coa tecnoloxa", son xa “moi comúns” no desenvolvemento de software.
Coa idea de amosar que esa innovacin, marcada por “valores contrahexemnicos, xa existe”, os investigadores presentan os resultados dos estudos que realizaron de dúas iniciativas CBPP. Por unha banda, Wind Empowerment, unha rede global integrada por 73 organizacins, que ten como obxectivo “o intercambio de coecemento sobre o deseo, producin e mantemento de pequenas turbinas elicas de fabricacin local”, co propsito de contribur a unha “electrificacin rural sostible”, segundo explican nesta publicacin. Por outra, L´atelier paysan, unha “rede de granxeiros, enxeeiros e profesionais” de Francia, que “colaboran para desear e fabricar tecnoloxas agrcolas personalizadas”.
Unha economa circular xusta
“Mis al de contribur a unha conceptualizacin diferente da innovacin, a definicin contrahexemnica da innovacin e tecnoloxa presentada neste artigo contribúe a comprender como poderan xurdir sociedades poscrecemento”, conclúen os autores deste traballo. O estudo de como unha sociedade pode prosperar sen un crecemento econmico continuado é nese senso unha das lias centrais de traballo do Post-Growth Innovation Lab, o grupo creador por Pansera en Pontevedra tras ser beneficiario dunha axuda Starting Grant do Consello Europeo de Աپ.
Nesa mesma lia insrese tamén o proxecto europeo , liderado por Pansera e coordinado polas universidades de Vigo e Autnoma de Barcelona. O seu obxectivo é analizar como pode promoverse unha transicin cara unha economa circular que, ademais de contribur preservacin dos medio ambiente, sexa tamén socialmente xusta. Neste traballo insrese precisamente o artigo que Pansera publicaba recentemente no Journal of Cleaner Production, xunto a Ben Purvis, da Universidade de Sheffield, e Dilay Celebi, do South-East European Research Centre de Grecia. Neste estudo, propoen modificar o enfoque da economa circular, inclundo tamén a perspectiva da xustiza social, avogando por as por un “novo paradigma”, o da “economa circular xusta”, que pora o foco desta transicin “nos principios de xustiza social e medioambiental, en vez de abordalo como un mero reto tecnocrtico”, .
