�鶹����

Consistente na realizacin dunha serie de exercicios acrobticos a partir de pirmides corporais, a ximnasia acrobtica é un dos chamados “deportes estéticos” nos que, como explica a investigadora e antiga ximnasta Alicia Salas, tanto a “forza, flexibilidade, velocidade, coordinacin e equilibrio” como “unha boa imaxe corporal” resultan “determinantes no éxito”. Non obstante, “unha preocupacin excesiva polo peso ou a alteracin da imaxe corporal”, a maneira na que “un individuo percibe, sente e actúa respecto ao seu propio corpo”, poden levar a “desordes alimentarios” que tean un impacto na saúde destes deportistas. Avaliar o grao de insatisfaccin corporal e a posibilidade de sufrir trastornos da conduta alimentaria daquelas e aqueles que compiten nunha disciplina de “gran complexidade técnica” foi o obxectivo da investigacin que Salas Morillas desenvolveu para a súa tese de doutoramento e na que contou coa participacin de 130 ximnastas federados. Mis da metade dos participantes neste estudo, o 52,6%, “presentaron risco de desenvolver trastornos de conduta alimentaria”, caracterizados, explica, “por anormalidades no comportamento de inxestin de alimentos como intento para controlar o peso, cuxa base se atopa nunha alteracin psicolxica”.

Dirixida pola profesora da Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte Águeda Gutiérrez e a docente da Universidad de Granada Mercedes Vernetta, a tese Insatisfaccin corporal y trastornos de conducta alimentaria en gimnastas de acrobtica en funcin del género, edad y nivel competitivo é ademais a primeira investigacin sobre a incidencia que poderan ter neste deporte este tipo de trastornos. Como explica Salas, este aspecto xa foi analizado noutras disciplinas ximnsticas, mais non no caso da acrobtica, onde “si existen estudos precedentes” sobre a insatisfaccin corporal, outro dos aspectos nos que afonda o seu traballo. 

Trastornos que se dan mis en ximnastas internacionais

Desenvolvida no programa de doutoramento en Educacin, Deporte e ����ú���, Salas levou a cabo esta tese con 130 ximnastas de entre 9 e 21 anos, 56 delas e deles participantes en competicins de nivel internacional e 74, de nivel nacional. O estudo abrangueu, por unha banda, a medicin dunha serie de variables antropométricas, que permitiron constatar que a maiora das e dos ximnastas presenta “un ndice de masa corporal saudable” e unha baixa porcentaxe de graxa corporal. Nese senso, Salas destaca que "practicamente todos os participantes" no estudo presentaban "un ndice de masa corporal aceptable, sendo a delgadeza existente mnima con respecto a outros deportes".

Por outro lado, analizronse a través de dous test unha serie de “variables psicosociais”, que amosaron a “insatisfaccin corporal” como a principal causa, xunto coa “obsesin pola delgadeza e os comportamentos bulmicos”, dese risco de padecer trastornos da conduta alimentaria, que dase en maior medida nas deportistas mulleres. Concretamente, o 52,6% dos participantes no estudo presentaron risco de desenvolver este tipo de trastornos, destacando os aspectos relacionados coa “obsesin pola delgadeza”, detectada súa vez en maior medida nas deportistas “de maior categora”, nas que se observa tamén “maior preocupacin polo peso e a súa imaxe corporal”, explica Salas. Non obstante, a investigadora tamén matiza que non se rexistraron “grandes diferencias” con respecto dos ximnastas homes, nos que este risco dbase tamén en “porcentaxes elevadas”, ao igual que tampouco aconteceu entre as e os competidores nacionais e internacionais. Isto, apunta, pode deberse s caractersticas dun deporte no que existen dous roles; os portores, que se sitúan na base das pirmides, e os xiles, que realizan sobre estes exercicios de equilibrio e flexibilidade ou saltos aéreos. “Existen ximnastas xiles de nivel internacional que ao crecer pasan a categoras de nivel nacional no rol de portores, polo que se o trastorno est en vas de desenvolvemento, darase tamén en categoras inferiores”, apunta.

Non obstante, Salas tamén pon o foco en que o 75,4% das e dos ximnastas referiron tamén "satisfaccin corporal", o que é, recoece, "un dato alentador", xa que é "unha das variables mis importantes", que é preciso ter en conta hora de evitar que se desencadeen trastornos de conduta alimentaria.

Maior coecemento dos requisitos morfolxicos e de alimentacin

Profesora do Instituto Universitario de la Danza Alicia Alonso da Universidad Rey Juan Carlos de Madrid e da Universidad Internacional de La Rioja (UNIR), foi a propia experiencia de Salas como ximnasta acrobtica a que serviu como punto de partida para esta investigacin. “O que comezou por diversin terminou sendo unha paixn que ocupaba o primeiro posto das mias prioridades”, recoece dun deporte no que se iniciou con nove anos e no que competiu ata os 21, chegando a formar parte en 2012 da seleccin espaola no Campionato do Mundo por Idades celebrado nos Estados Unidos. “Tras multitude de anos neste deporte e o sufrimento ao meu redor e na mia persoa de certos aspectos que se tratan nesta tese, sempre me chamaron a atencin os factores psicosociais no deporte e considero que a ximnasia acrobtica ten pouca investigacin realizada neste eido”, sinala Salas, que exerceu tamén como adestradora no club no que se formou, o Acrbatos de Granada, “fundado por Jesús Lpez Bedoya e Mercedes Vernetta Santana, pioneiros deste deporte en Espaa”.

Nese senso, o obxectivo desta tese non era s avanzar no estudo desta disciplina, senn tamén “propor posibles recomendacins” que poidan incidir positivamente na saúde dos ximnastas. A este respecto, Salas pon o acento en que “debera prestarse especial atencin formacin da satisfaccin corporal e o coecemento dos requisitos morfolxicos e, polo tanto, de alimentacin que debe ter un deportista” nesta disciplina, xa que deste xeito “podera reducirse o risco de sufrir ditos trastornos”.