�鶹����

O 70% dos solos europeos estn contaminados por pesticidas que afectan significativamente vida neles e a súa diversidade. , un estudo internacional, que acaba de ser publicado na prestixiosa revista Nature, proporciona, por vez primeira, evidencias cuantitativas da prevalencia e o impacto dos pesticidas usados en agricultura nos solos europeos. 

Segundo o estudo realizado por un panel internacional de dez institucins de investigacin europeas, e coordinado polo Joint Research Centre da Unin Europea (Italia), a �鶹���� (Espaa) e a Universidade de Zúrich (Suiza), “esta contaminacin prexudica a súa biodiversidade e ten un impacto importante en diversos organismos beneficiosos do solo, como fungos micorrzicos e nematodos, ”, afirma Julia Köninger, contratada postdoutoral do Departamento de Ecoloxa e Bioloxa Animal da �鶹���� e unha das primeiras autoras do estudo. Xunto a Köninger, a catedrtica do Departamento de Bioloxa e Ecoloxa Animal, Mara Jesús Iglesias Briones, completa a participacin da �鶹���� na investigacin, na que tomou parte como segunda responsable.

Mis de 370 mostras de 26 pases europeos 

As e os investigadores, que lembran que a vida baixo os nosos pés é esencial para manter as funcins e os servizos ecosistémicos claves como a producin de alimentos, o almacenamento de carbono, o control da erosin e a regulacin da calidade da auga, analizaron os efectos de 63 pesticidas comúns nos solos, para o que tomaron 373 mostras de campos agrcolas, bosques e praderas de 26 pases europeos. 

Os funxicidas, ingredientes activos contra fungos, foron os mis frecuentes representando un 54% de todos os ingredientes activos, seguidos dos herbicidas co 35% e, por último os insecticidas co 11%. Pola súa banda, o ingrediente activo mis común foi o herbicida glifosfato. Como se agardaba, a maiora de praguicidas atopronse en solos agrcolas, pero as e os investigadores tamén os detectaron en bosques e praderas, onde non é habitual aplicalos, o que probablemente se debe dispersin durante as pulverizacins.

Efectos non desexados sobre organismos edficos beneficiosos 

O problema de moitos pesticidas radica en que non s afectan s pragas que danan os cultivos, senn tamén os organismos beneficiosos do solo. Os autores e autoras do estudo examinaron a biodiversidade de varios organismos, como bacterias, fungos, nematodos e organismos unicelulares, en mostras de solo e descubriron que os pesticidas alteran drasticamente as comunidades edficas.

“Os fungos micorrzicos, importantes para os nosos cultivos, vense especialmente afectados polos praguicidas”, afirma a ecloga de solos e investigadora do IAA (Instituto de Agroecoloxa e Alimentacin da �鶹����) Maria J. I. Briones,  unha das coordinadoras do estudo. Os fungos micorrzicos crean unha relacin simbitica coas races dos cultivos e axúdanlles a absorber auga e nutrientes. O funxicida bixafen, utilizado para combater fungos danios en cereais, é especialmente destacable, xa que tamén afecta a moitos dos organismos dos solos estudados.

"Algúns organismos do solo, especialmente diversos tipos de bacterias, benefcianse do uso de pesticidas, probablemente porque outros organismos competidores se ven reducidos", engade a investigadora do IAA da �鶹���� Julia Köninger. Os autores do estudo tamén demostraron que os residuos de pesticidas alteran a funcin do solo analizando xenes clave para a súa funcin como os do reciclado e liberacin de nutrientes, como o fsforo e o nitrxeno. "Isto suxire que a funcin natural do solo afectado se ve reducida e que sera necesaria unha fertilizacin adicional para manter a producin", sinala Julia Köninger.

Cmpre adaptar as avaliacins e normativas actuais sobre praguicidas

Os efectos nocivos de diversos praguicidas sobre aves, abellas e outros insectos coécense e documéntanse desde hai tempo. “O noso estudo demostra que os praguicidas teen un impacto ambiental moi significativo nos nosos solos. Non obstante, os distintos sectores da sociedade nin sequera perciben a magnitude dos seus efectos sobre organismos que non son obxectivo”, afirma Maria J. I. Briones. Dado que algúns praguicidas son difciles de descompoer, permanecen no solo durante anos despois da súa aplicacin e teen un importante impacto a longo prazo no ecosistema edfico.

Polo tanto, as e os investigadores sinalan que para protexer os solos, as avaliacins ecotoxicolgicas deben ir mis al das probas baseadas nunha única especie e realizadas en condicins de laboratorio, e inclur respostas funcionais e a nivel de comunidade, sendo urxente integrar estes aspectos na normativa actual sobre praguicidas.