�鶹����

A proliferacin de noticias falsas e boatos, informacins sen contrastar, tense convertido nos últimos tempos nun problema social que “preocupa e ocupa” aos investigadores e investigadoras, como salientou a decana da Facultade de ��dz��ܲԾ�����������, Emma Torres, na inauguracin da xornada . Promovido pola Asociacin Espaola de ���Ա�����پ����������� en ��dz��ܲԾ����������� (AE-IC) e polo proxecto Fakelocal, que coordina o grupo CP2 desta facultade, especialistas de diferentes universidades presentan neste foro os seus proxectos e lias de traballo neste mbito, pondo o foco no impacto que as campaas de desinformacin poden ter no eido local. Ao mesmo tempo, este encontro permitiu afondar nas temticas e problemticas que centraron un maior número de boatos e noticias falsas nos últimos tempos, como a pandemia, a guerra en Ucrana ou os procesos electorais. Estes últimos, de feito, fan que Espaa sexa “un lugar crtico nestes momentos no conxunto de Europa” no referido proliferacin de campaas de desinformacin, como recoeceu o investigador da Universidad de Navarra e coordinador do observatorio ibérico de medios dixitais Iberifier, Ramn Salaverra. 

Enmarcado nas actividades do proxecto Mapa de la Desinformacin en las Comunidades Autnomas y Entidades Locales de Espaa y su Ecosistema Digital (Fakelocal), financiado polo Ministerio de Ciencia e Innovacin e coordinado polos investigadores Xosé Rúas e Ana Belén Fernndez Souto, seis conferencias e mesas de debate integran o programa desta xornada, promovida tamén polo Grupo de Traballo en ��dz��ܲԾ����������� Poltica da AE-IC, que coordinan o propio Rúas e a profesora da Universitat Jaume I Laura Alonso. Nese senso, a contribucin de xornadas como esta visualizacin do traballo investigador que se desenvolve na facultade e transferencia do coecemento sociedade foron dúas cuestins destacadas tanto pola decana como pola vicerreitora de ��dz��ܲԾ����������� e Relacins Institucionais, Mnica Valderrama, no acto inaugural. “É moi importante dar a coecer o que se est facendo”, sinalou a vicerreitora, que aproveitou a apertura para sumar unha pregunta ao debate, a de se a prensa local, polo seu carcter de proximidade, xera unha maior “fiabilidade e confianza” na cidadana. Non en van, o ata agora escasamente analizado impacto das noticias falsas na esfera poltica autonmica e local é o eixe do proxecto Fakelocal que, como engadiu Torres, contribúe tamén a “dar impulso” na facultade a un labor investigador “que nos vincula directamente coa finalidade do Campus Crea”. 

Do marco europeo realidade local 

Antes de deterse na esfera local, a conferencia inaugural de Salaverra centrouse na estratexia contra a desinformacin da Comisin Europea, na que se enmarca a posta en marcha dunha rede de 14 observatorios, entre os que se atopa . “Estes observatorios o que estn facendo é un traballo de monitorizacin das campaas de desinformacin, coa axuda de fact-checkers, e unha anlise sobre o fenmeno”, dirixida a “entender ben cales son as caractersticas, as tipoloxas, as tendencias e as canles” desta problemtica, “para establecer os marcos regulatorios” cos que facerlle fronte, explicou.

Nese senso, ademais de para coecer as lias de actuacin da Comisin Europea, o seu relatorio permitiu tamén pr o foco nas temticas que nos últimos tempos “estn xerando maior dimensin de contidos de desinformacin”. Ese seguimento que realizan os observatorios permitiu constatar como durante a pandemia proliferaron boatos e informacins falsas “sobre a suposta creacin e diseminacin deliberada do virus ou teoras antivacinas”, mentres que, a comezos de 2022, a invasin de Ucrana viuse sucedida “por toda a desinformacin vinculada guerra e, moi particularmente, s narrativas que vian de Rusia, para tratar de romper a unidade da UE”. Alén dun “terceiro grande asunto, mis latente” e vinculado ao “negacionismo do cambio global, tras o que hai tamén unha serie de intereses internacionais”, outro dos “grandes focos da desinformacin en Europa” foi nos últimos meses o relacionado cos procesos electorais, explicou, especialmente en casos como o de Espaa, onde os recentes comicios municipais e autonmicos veranse sucedidos polas eleccins xerais de xullo. Nese senso, Salaverra recoeceu que se ben isto dse en menor medida nas eleccins locais, un dos eixe do actual traballo de anlise dos observatorios é o da “inxerencia estranxeira” neste tipo de procesos. 

Tras este relatorio, a xornada continuou cunha conferencia da investigadora da Universidad de Valladolid Rosa Campos, centrada na desinformacin parlamentaria e o seu impacto na axenda local, para logo afondar, da man de Sara Pérez Seijo, no proxecto Medios audiovisuales públicos ante el ecosistema de las plataformas: modelos de gestin y evaluacin del valor público, Valcomm, que coordina a Universidade de Santiago de Compostela e que colabora tamén na organizacin desta xornada.

Novas formas e audiencias

Pola tarde, a actividade continúa cunha mesa sobre novas formas e audiencias da desinformacin, na que interveen Javier Marzal (Universitat Jaume I), Alba Silva (USC), Natalia Quintas (Universidade da Corua) e Mabel Mguez (�鶹����), seguida da presentacin dos avances do proxecto , que coordina tamén o grupo CP2. Centrado na creacin dunha plataforma web de verificacin de informacin orientada ao debate poltico, Rúas e o tamén investigador da �鶹���� Andrés Mazaira presentan algúns dos traballos levados a cabo no marco deste proxecto, como a posta en marcha dunha caixa de ferramentas para a busca e verificacin de informacin. Por último, a xornada péchase cun relatorio de Andreu Casero, tamén da Jaume I, sobre os traballos de investigacin, transferencia e innovacin sobre desinformacin que se levan a cabo en Espaa.