�鶹����

Coa actualidade marcada polo desenvolvemento da guerra en Irn, as facultades de Dereito e de Relacins Internacionais do campus de Ourense celebraron este mércores un coloquio no que abordaron desde un punto de vista xurdico o actual escenario global. A actividade levou por ttulo Unha nova orde internacional sen dereito internacional? A desorde internacional 4.0 e o dereito internacional público e nela interviron Belén Snchez, Laura Movilla e Annina Cristina Bürgin, profesoras da Área de Dereito Internacional Público e Relacins Internacionais da �鶹����. 

Incumprimentos e dobres estndares

Segundo explicou Laura Movilla a orde internacional baseada en normas xurdida tras a II Guerra Mundial atravesa hoxe unha profunda ‘desorde 4.0’. Anda que o dereito internacional público, afirmou, “nunca estivo tan desenvolvido nin contou con tantos organismos e tribunais, o seu principal problema segue sendo a aplicacin desigual por parte dos propios estados que o crearon”. Neste senso apuntou que “os incumprimentos e dobres estndares non son novos, pero na actualidade obsérvanse con maior intensidade, sistematicidade e cunha hostilidade explcita cara propia orde xurdica internacional”.

En primeiro lugar, o dobres estndares, explicou Laura Movilla, “maniféstanse na resposta desigual ante violacins graves do dereito internacional, como se viu na distinta reaccin global ante as guerras de Ucrana e Gaza, ou fronte a ameazas de invasins recentes. Esta selectividade erosiona a credibilidade do sistema”. En segundo lugar, engadeiu, “prodúcense incumprimentos sistemticos e sistémicos de principios estruturais como a prohibicin do uso da forza, o respecto integridade territorial ou a non inxerencia”. A profesora da �鶹���� apuntou que “a diferenza do pasado, onde certos estados como EEUU mantian polo menos un discurso de respecto xeral ao dereito internacional, agora obsérvase un desprezo aberto por estas normas”. Outros elementos a considerar sobre este escenario apuntados por Laura Movilla foron “o abandono ou boicot de institucins multilaterais, como a retirada anunciada de EE UU de decenas de organismos internacionais”, a crise financeira da ONU por falta de pagamentos de cotas e a proliferacin de ataques directos ao dereito internacional e s institucin internacionais. “Todo iso fainos preguntarnos se estamos ante un episodio pasaxeiro ou ante un cambio de paradigma que podera conducir a unha erosin profunda da orde xurdica internacional, mesmo cara unha lxica de lei do mis forte”, dixo a profesora.

Principios estruturais do dereito internacional

Pola súa banda, Belén Snchez explicou que “se miramos ao mbito internacional non cabe dúbida de que vivimos unha época que, como mnimo, podemos cualificar como convulsa”. Neste sentido, sinalou que “algún dos conflitos mis recentes como a agresin da Federacin Rusa a Ucrana, de Estados Unidos e Israel a Irn ou, por exemplo, a ‘incursin’ de Donald Trump en Venezuela ou o seu ‘desexo’ de anexionarse Groenlandia supoen graves violacins do dereito internacional”. Probablemente, engadiu “todos ns osemos, anda que en moitas ocasins non coa firmeza que nos gustara ou que demandan as circunstancias, que estamos ante graves violacins ou violacins da legalidade internacional, que estamos ante unha desorde mundial ou que camiamos cara a unha nova orde internacional”. Neste contexto a xurista puxo sobre a mesa a pregunta de que é a legalidade internacional. Respondendo a esa pregunta “anda que a resposta lévanos a distintos mbitos materiais”, a profesora fixo un repaso en primeiro lugar polo principios estruturais do dereito internacional, “principios que son de obrigado cumprimento para todos os estados, como a prohibicin do uso da forza ou a ameaza do uso da forza, a obrigacin de resolver pacificamente as controversias ou o respecto integridade territorial dos estados”.

Multilateralismo alén de EE UU, Rusia ou China 

Á súa vez, Annina Cristina Bürgin  sinalou que “a pesar dunha aparente desorde mundial e violacins graves de principios estruturais do dereito internacional público, arguméntase que o multilateralismo e o cumprimento de normas internacionais seguen existindo”. Esa observacin, detallou, explcase a través de tres ideas xerais. En primeiro lugar, citou que o dereito internacional público non s establece normas para as grandes cuestins de paz e guerra, senn que é o ordenamento xurdico internacional que regula practicamente todos os mbitos das nosas vidas “e na nosa opinin, funciona al, coas súas deficiencias, onde non se ve ou non se aprecia no da a da porque parece normal”, pondo como exemplo a aviacin civil internacional. 

En segundo lugar Annina Cristina Bürgin citou a cooperacin internacional, apuntando que recentes “resultados tanxibles como o Acordo de Alta Mar no marco da ONU” e en terceiro que “a sociedade internacional é mis que os EEUU, Rusia ou China”. Neste punto afirmou que “a actuacin das grandes potencias non debe eclipsar aos demais 190 estados membros das Nacins Unidas que si estn apostando polo sistema multilateral, pola propia ONU e o cumprimento das normas internacionais”. Proba diso, indicou “o liderado mostrado en defensa do dereito internacional público e o uso dos mecanismos e instrumentos institucionalizados por estados, por exemplo é o caso de Sudfrica versus Israel ou os Pequenos Estados Insulares en relacin co litixio climtico ante a Corte Internacional de Xustiza e o Tribunal Internacional de Dereito do Mar ou a “Iniciativa mundial para reactivar o compromiso poltico co dereito internacional humanitario”, lanzado por Brasil, China, Francia, Xordania, Casaquistn e Sudfrica e que se incorporaron moitos estados.