�鶹����

O Learning Analytics é a aplicacin de técnicas de minera de datos, data analytics e machine learning ao eido do ensino. Trtase de obter informacin relevante sobre actividades de aprendizaxe a partires dos datos que se recollen durante o desenvolvemento das mesmas e tamén se ocupa das posibles aplicacins e servizos que se poden desenvolver e ofrecer a partir desa informacin. As, neste eido do coecemento conflúen tanto expertos no eido das TIC como especialistas en ciencias da educacin. Estes son os dous perfs que se dan cita no , un simposio estatal que se celebra este xoves e venres na Escola de Enxeera de Telecomunicacin do campus de Vigo. 

Esta é a cita anual de Snola, a Spanish Network Of Learning Analytics, unha rede temtica composta polos principais investigadores nacionais dedicados analtica de datos de aprendizaxe ou Learning Analytics. Esta rede est composta por oito grupos de investigacin, entre eles o grupo GIST (Grupo de Enxearía de Sistemas Telemáticos) da �鶹����, que desenvolve unha lia de investigacin en aplicacins das TIC para o ensino e aprendizaxe dende o ano 1995 e que actúa como anfitrin deste congreso. 

A primeira edicin deste simposio tivo lugar en 2015 e, dende esa data, véense celebrando anualmente nestes primeiros das do vern. Nesta quinta edicin o coordinador da organizacin é o profesor do Departamento de Enxeara Telemtica da �鶹���� Manuel Caeiro. O docente explica que o congreso est dirixido principalmente a “investigadores do campo do Learning Analytics, tanto dende un punto de vista da analtica de datos e do desenvolvemento software de sistemas e servizos de e-learning, como de expertos das ciencias da educacin e da súa xestin, interesados na aplicacin destas técnicas e das posibles implicacins que pode ter”.

Tecnoloxa ao servizo da educacin

Esta é a primeira vez que este congreso se celebra en Galicia e o lugar escollido foi Vigo, tras o seu paso en anteriores edicins por Pas Vasco, Len e Madrid. No acto de apertura, o reitor da �鶹����, Manuel Reigosa, deulles a benvida aos asistentes e agradeceu rede Snola a súa confianza na �鶹���� para a organizacin deste simposio. O reitor comprometeuse a “analizar as conclusins deste congreso dende o equipo de goberno para ver a posibilidade de incorporar novidades na docencia universitaria”. E é que como explicaba o profesor Manuel Caeiro, a finalidade é “promover a aplicacin das novas tecnoloxas da analtica de datos na educacin, para as dar resposta aos desafos tecnolxicos, sociais e educativos que supn a captura, procesado, presentacin e interpretacin dos datos e informacin da que dispoemos nos nosos sistemas de aprendizaxe”. Neste sentido Íigo Cuias, director da Escola de Enxeara de Telecomunicacin, resaltaba a relevancia deste campo porque se centra en temas que “melloran a docencia e a aprendizaxe” tanto dende o punto de vista do alumnado como do profesorado. “O Learning Analytics est moi ligado ao Big Data, polo que enganchan cunha boa parte da Enxeara de Telecomunicacin” pero tamén coa didctica, xa que nos axuda a comprender “como aprenden os nosos alumnos e como ensinamos ns”. 

O congreso arrancou cunha das dúas conferencias convidadas desta congreso, a de Mar Pérez Sanagustn, docente da Université Paul Sabatier Tolouse III, que fixo un percorrido polas oportunidades que o Learning Analytics presenta para a educacin superior e seu papel como “motor para a transformacin da educacin superior”. Explicaba Pérez que “nun momento no que as tecnoloxas estn constantemente transformando a educacin superior” cos MOOCs, o Big Data, etc. cabe reflexionar sobre os desafos neste contexto. “Pasamos dunha época de escaseza de datos a outra de abundancia, a unha realidade nova marcada polas novas tecnoloxas, a virtualidade, etc.” É por iso polo que en 2011 aparece por primeira vez a definicin de Learning Analytics “como unha rea de coecemento emerxente que pretende propor metodoloxas, estratexias, xeitos de entender esa abundancia de datos e de darlle forma co obxectivo último de mellorar a aprendizaxe”.

A xornada de ma venres ser de carcter mis técnico, e incluir o relatorio de Manuel Lama, da USC, sobre minara de procesos en educacin, as como presentacins de traballos de investigacin, una mesa redonda e un taller.

Aplicacins prcticas do Learning Analytics

A informacin relevante que se obtén empregando Learning Analytics pode ser de distinto tipo, explica o profesor Caeiro, “como predicins sobre o rendemento a futuro do estudante; estimacins sobre caractersticas do estudante, como o seu nivel de estrés ou se lle vai mellor estudar pola ma ou pola tarde; relacins entre alumnos ou contidos, como afinidades entre alumnos, ou os contidos preferidos, etc”. Neste sentido, o docente remarca que o Learning Analytics non se centra s da obtencin desta informacin, “senn que tamén se ocupa das posibles aplicacins e servizos que se poden desenvolver e ofrecer a partires da mesma”. Plantéxanse neste caso o desenvolvemento de paneis de control (dashboards) nos que representar de forma grfica os datos e a informacin relevante para que as o profesorado e o alumnado a poida ver de xeito mis claro e lle facilite a toma de conciencia sobre a mesma e tamén de decisins. Tamén se poden desenvolver servizos de recomendacin ou suxestin, ofrecendo indicacins sobre recursos educativos, indicacins sobre actividades, rutinas de estudo, estratexias de aprendizaxe, etc. Outra aproximacin posible é mellorar a coordinacin docente entre materias, labor que fan normalmente as xefaturas de estudo. Trtase en definitiva, ao igual que se fai en outros moitos campos actualmente, de “utilizar as tecnoloxas de analtica de datos e do software para sacarlle partido riqueza que se agocha nos datos”. Por suposto, este gran potencial tamén entraa riscos considerables, recoece o docente, “por iso se plantexan cuestins éticas sobre as que tamén falamos neste congreso”, conclúe.